

D4069

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྱཱ་ཁྱུ་ཡུཀྟི་ཊཱི་ཀ་།བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏི་མུག་ཉིད་གཉིད་ཡིན་པས གཏི་མུག་གཉིད་དོ།།དོན་རྟོགས་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་གི་གཉིད་ནི་གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་སོ། །དེ་ཟད་པ་ནི་གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གཏན་དུ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནོ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཕྲོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐུབ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་དེ་ལ་དད་པ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མགོ་བོས་བཏུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་ལ། དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མདོ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ དག་ཐོག་མར་དགེ་བ།བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཐོས་པ་དང་། གཟུང་ བ་དང་།ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དཔེར་ན་ལམ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས དབེན་པ།རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་།བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་ དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ།དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་།དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།

印度语称为：毗阿丘瑜底底迦。藏语称为：广释正理释。第一卷。顶礼文殊童子。
'为断除愚痴睡眠二者'，是说愚痴即是睡眠，因为是理解意义的障碍。愚痴的睡眠即是愚痴睡眠二者。断除它即是断除愚痴睡眠二者。为此，是说远离染污和非染污的一切迷惑之意。
'为增长智慧'，是说遍及一切所知之意。
'以顶礼能仁'，是说从词源学的角度，因为解脱和涅槃故称为能仁，以信心为先用头顶礼拜那位能仁之意。
对于'为利益他们'，是说为利益那些想要解释经典的人们而作广释。
关于经中所说'诸法初善'等广说是什么样的呢？即是'诸法初善、中善、后善、义美、文词美、无杂、圆满、清净、清白、梵行，以显说而显说之法，如是多闻、受持、诵读、意观察、以见通达'。
其中'梵'是以最胜第一义，即是第一，如同道路也有，因此称为最胜第一之意。
广说'具足戒律'是什么样的呢？即是安住于具足戒律、以别解脱律仪防护、具足轨则与行处、于微细罪亦见怖畏、受持学处而学。
从'远离诸欲'乃至广说圆满第四禅而住是什么样的呢？即是远离诸欲、远离罪恶不善法，有寻有伺，具足由远离所生喜乐的初禅而住。离寻伺，内心清净，心相续一境，无寻无伺，具足由定所生喜乐的第二禅而住。离喜贪而住于舍，具念正知，身受乐，如诸圣者所说'彼具念安住乐而舍'，无喜的第三禅而住。断乐，先前已断苦，喜忧已灭，不苦不乐，具足舍念清净的第四禅而住。

།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ། འདི་ ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ། སྲིད་པའི་ཟག་ པ་དང་།མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཞིང་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་འདྲེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཏེ།སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་མི་སྤོང་བས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་དང་།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཐོད་པ་ཅན་ལ་ སོགས་པ་གཞན་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་སོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་ས་འོག་མ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ ལ།ཟག་པ་མེད་པ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དམིགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པར་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དོན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་ པར་ཐོག་མར་དགེ་བ།བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བའོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ སོ།།ངག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱི་བརྒྱུད་པས་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་དག་གི་དོན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སློང་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནོ།

如实完全了知'这是苦圣谛'，如实完全了知'这是苦集，这是苦灭，这是趣向苦灭之道圣谛'。如是了知、如是见已，心从欲漏中完全解脱，从有漏和无明漏中心完全解脱，解脱已生起'我已解脱'的智见，如是广说。
'依次以无颠倒和令知解二者'中，以无颠倒性即是所说圆满，以令知解性即是能说圆满。'不杂等依次'是何意义？不杂是因为不共，圆满是因为是一切烦恼的对治，因为世间道不能断除有顶烦恼。清净是因为无漏以自性解脱而得解脱。遍净是因为相续解脱而得解脱，因为生于漏尽相续中。
又如广说，另一种分类：最初善是因为义理善妙，中善是因为文句善妙，后善是因为不杂等，即是因为不杂、圆满、清净、遍净。
非不杂，因为与他共同之故，如是其梵行与持髑髅者等其他诸者不相顺故。非圆满，因为是局部对治之故，即是说因为非一切烦恼的对治，世间道唯是下地的对治，而无漏不系缚等所摄则是一切的对治。非清净，因为成为自地烦恼现行的所依之故，即是自地烦恼现行，因为成为烦恼显现的所依，即是说因为成为所缘。
非遍净如是广说中，非遍净，因为具有他地烦恼随眠种子相，因为未离。此法则与彼相反。即如刚说。由此显示具义具文皆为善。云何作？具义具文皆初善、中善、后善。
其等起法如是广说中，其等起法是能等起所说法的心心所，具有寻伺。因为非语言自性故不能自行令知义理，而是通过传递令知，即是说由彼等起能令知所说法的义理。又如广说中，又是另一种。

།གང་ དག་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་བསྒྱུར་ནས་རྣམ་པར བཤད་པ་ནི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ།ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རིང་ བ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱིས་བསམས་པའི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལས་དོན་གཞན་ དུ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་།ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཁ་ཅིག་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་སོ། །བདུད་ཀྱིས། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རིང་བ་སྟེ། །ཞེས་ བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་མི་རྣམས་ཚེ་ནི་ཐུང་བ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་ན་མི་འཆི་བ་མེད་པས་ཚེ་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བ་བྱ་ཞིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ ལ་མི་རྣམས་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི།མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རིང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སླུ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་མི་བསླུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་འོས་འོས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། ཉན་པ་ལས་ནི་ཐོས་པ་འབྱུང་ངོ་། །འཛིན་པ་ལས་ནི་གཟུང་བ་འབྱུང་ངོ་། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཁ་ཏོན་བྱང་བ་འབྱུང་ངོ་། །དོན་སེམས་པ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དམིགས་ ཀྱིས་ཕྱེད་པ་ལས་ནི་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉན་པ་ལས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་འབྱུང་ལ། འཛིན་པ་ལས་ནི་ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་ འབྱུང་སྟེ།གང་ལ་གཞི་ཐོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྟན་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཤད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནིའོ། །གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། གང་ལས་ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་།ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་དང་བཅས་པ་བསྙད་པར་བྱ་བ་སྟེ། བསྡུས་པའི་དོན་དང་བཅས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་བཅས་ཏེ། བརྒལ་ལན་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་དུ་དགོས་པ་དེ་ཉིད་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཉན་པ་པོ་ནི་གུས་བྱེད་པས། །གང་ལ་ཞེ་ན། ཉན་པ་དང་ནི་འཛིན་པ་ལའོ། །ཉན་པ་པོ་ནི་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་འགྲུབ་ནི་དགོས་པ་འགྲུབ་པའོ།

由于是其自性，即是所诠的自性，故为梵行，是由所诠而表达，而不是通过转换文字来解释所诠，即转换文字来解释是指转换文字后进行解释，不是通过转换文字来解释而表达。为什么呢？因为过分推衍则不合理。如魔所说偈颂中：'人们寿命长'等广泛出现的内容，由于这是其自性，是通过魔所思内容的所诠而表达，而非通过论师转换文字解释所诠，将该义转为他义来表达。如同某些佛教徒将毗舍遮等论典通过转换文字解释为佛语之义那样，如此过分推衍则不合理。
魔说：'人们寿命长'等偈颂广泛宣说，这是针对世尊对比丘们说：'人们寿命短暂，生者必死，应行善利益来世，应行梵行'的对治而说。对'人们寿命短暂'所说的对治即说：'人们寿命长'。'不欺善丈夫'是指寿命不欺善人，即不欺上等人的意思，如是类推。
关于'听闻'等广泛内容，从听闻生起闻法，从受持生起所持，从修习生起熟练诵读，从思维义理生起意识观察，从辨别所缘生起以见解极为通达。如是次第。'此二者即是多闻及闻基'是指从听闻等法生起多闻，从受持生起闻基，即以闻为基础者即是闻基。
其余修习等三者是积累闻法，如何呢？因为使之坚固。有积累闻法者即是闻法积累者。'此解释'是指对'何等诸法'等广说。关于'从何'等广泛内容，'从何如何是多闻等'是指从何经等。'如何是多闻等'是指以听闻、受持等何种方式是多闻、闻基及闻积累。应知是宣说彼二者，即应知是显示彼二者的意思。
关于'具摄要义及所需'等广泛内容，是说应说经的摄要义及所需，具摄要义即是具有摄要义，乃至'具问答'都应与所需相连。听者恭敬，对何？对听闻和受持。由听者恭敬，首先应说所需。成就即是所需成就。

།གང་ལས་ཤེ་ན། དེའི་བསྡུས་དོན་ལས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་བསྡུས་དོན་ལས་སོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་དོན་ལས་སོ། །འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སོ། །གོ་རིམས་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་དག་།མི་འགལ་བ་ནི་གོ་རིམས་མི་འགལ་བ་དང་། རིགས་པ་མི་འགལ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་ཏེ་གཉིས་ལས་སོ། །གོ་རིམས་མི་འགལ་ བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས་སོ།།རིགས་པ་མི་འགལ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་ནི་བརྒལ་བ་དང་ལན་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནོ། །དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་གི་ དོན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་བསྡུས་པའི་དོན་དང་།ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་དབང་བྱས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དབང་བྱས་སོ། །འབྲས་ བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་དབང་བྱས་དང་ངོ་།།དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཡིན་ལ། དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་བཞིན་བསྡུས་དོན་ལ་སོགས་གསུམ། ། ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་གསུམ་མོ། །གང་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚིག་གི་དོན་ལས་སོ། །འབྲེལ་དང་མི་འགལ་ཤེས་པར་འགྱུར། །གང་ལས་ཤེ་ན། མཚམས་སྦྱར་བ་བརྗོད་པ་ལས་སོ། །རང དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བསྟན་པ་ནའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རོ།།དགོངས་པས་མཚོན་པ་ནི་དགོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིའི་གཞུང་ནི་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་དག་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ནི་མི་ཟད་པ་མཆོག་ཏུ་མི་ཟད་པ་མ་ཐོབ་ པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བགེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ནི་པགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །པགས་པ་ཆད་ནས་ཤ་འཆད་དོ། །ཤ་ཆད་ ནས་རྒྱུས་པ་འཆད་དོ།།རྒྱུས་པ་ཆད་ནས་རུས་པ་འགྱེས་སོ། །རུས་པ་གྱེས་ནས་རྐང་ལ་ཐུག་སྟེ་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་ དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འོག་མ་ནི་ནང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་འོག་མ་དག་ནང་ ཡིན་པ་ནི་ཤ་ནི་པགས་པ་བས་ནང་ཡིན་པ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་རུས་པ་བས་ནང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོག་མ་འོག་མ་ནང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བརྩོན་འགྲུས་ནི་དང་པ་བས་ནང་ཡིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་པས་ནང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འོག་མ་ འོག་མར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་འཆད་དོ།།ཆེས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་དག་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འོག་མར་ ཆེས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

从何处得知？从其摄义中得知，是指从经典的摄义中得知。摄义即是从文义中得知。这是'成就'一节。次第、道理、前后等不相违，即是次第不相违、道理不相违、前后不相违这两者。次第不相违是从连接处得知。道理不相违和前后不相违是从问答中得知。'又'是指其他分类。'依据义'是指应当了知是依据此义而说。'从说文义'广说者，从说文义中得知摄义、法相、密意相。'依据圆满果'广说中，'依据'即是依止。'圆满果依据'即是依据圆满果。其中圆满果是从说明必要性中得知，依据是从说明摄义中得知，如是解释。
同样从摄义等三者得知，即摄义、法相、密意相这三者。从何处得知？从文义中得知。了知关联及不相违，从何处得知？从说明连接处得知。在说明自相和共相义时，自相即是色法以可见为相，共相即是无常等，在说明此时。从有漏和行苦密意而说，有漏即是密意说凡是无常者即是苦。无漏色等虽是无常但非是苦。从行苦密意而说是指一切有漏皆为行苦所遍，因此如是。以密意表示即是密意相。
同样，关于'利养恭敬'等广说的这段经文内容是：'比丘们，利养恭敬能障碍未得最上无尽法的获得、未解的通达、未证的现证，是作障碍者。比丘们，利养恭敬能割裂皮肤，皮肤割裂后能割裂肉，肉割裂后能割裂筋，筋割裂后能碎骨，骨碎后能触及髓。'在这段经文中，密意是以五根如同皮肤等。何为五根？即信根、精进根、念根、定根、慧根。
信等如同皮肤等，因为后者更为内在，即如同皮肤等后者更内在，如肉比皮肤更内在，乃至髓比骨更内在，同样信等也是后者更内在，即精进比信更内在乃至慧比定更内在。如是，由于后后相顺，五根如同皮肤等被利养恭敬所割裂。'因为更为主要'是指密意说五根如同皮肤等，因为后者更为主要。

།ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་ཙམ་ནི་པགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྲབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཤ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ པ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ནི་རྟག་ཏུ་རྩོམ་པས་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྐང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྐང་ནི་རུས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་ སོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་སོ། །ལེ་ལོ་དང་། འདུན་པ་མེད་པ་དང་། གཡེན་སྤྱོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུན་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡེན་ སྤྱོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། །བདག་ཉིད་མི་ནུས་པར་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བརྩོན་འགྲུས་མཉམ་པ་ཡང་ཧ་ཅང་རྩོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྡོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལྡོག་པ་ལའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒོམ་པའི་དོན་ཏམ།སོ་སོར་བཤད་པའི་དོན་ཏམ། སྨྲས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་དོན་ཏམ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བར་འོས་པར་རིག་པར་བྱའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་རེས་འགའ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་།རེས་འགའ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་གང་ལས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་བཤད་པའོ། །རེས་འགའ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་གང་ལས་དགེ་བ་བཤད་པའོ། །རེས་འགའ་སྐྱོ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་གང་ལས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་པའོ། །རེས་འགའ་དང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་གང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བཤད་པའོ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་ཡང་རེས་འགའ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་། རེས་འགའ སྐྱོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དང་པོར་བསྟན་པ་ལྟ་བུས་སོ། །ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་འབྱུང་བས་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་དུ་མར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ ལ་སོགས་པས་རྣམ་གྲངས་དང་བོའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་ཞེས་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་སོ།

经中说信仅如皮，因其薄弱，此说是针对利养恭敬而言。同样，精进如肉等等可以这样配合。精进因常常努力而可爱。智慧如骨，因住于等持心中，如同骨依附于骨头，如是智慧也住于等持心中。
'如理'即是'如所应'的意思。'从彼彼'是指从经典中。由于具有懈怠、无欲、散乱的缘故，即是说由于具有懈怠、具有无欲、具有散乱的缘故。
广说'诸退怯者'是指诸退怯者由于具有信解下劣、具有认为自己无能，即是说认为自己无能力的语词组合。由于具有追悔、由于具有畏惧众多事业。
广说'诸正行者'是指诸正行者由于具有成就无颠倒精进、具有成就平等精进，即精进平等既不太过精进也不太过退怯，由于具有成就无厌足精进。
'彼相反'是指黑分的相反。'如是等'等字是指修习义或分别解说义或断除所说义等如是等。
'随应'是指如其所应了知，而非按次第的意思。如是正说有时为殊胜功德义，有时为断除功德殊胜义，即经中所说不善业道。有时为开示功德殊胜义，即经中所说善法。有时为厌离功德殊胜义，即经中所说不善业的异熟。有时为净信功德殊胜义，即经中所说佛陀功德。
对于如是所说诸义愚痴者，为如是等功德殊胜义而正说。如是正受持也有时为断除功德殊胜义，有时为厌离等，如是广说乃至正欢喜，皆应随应配合。
若问何以正说等唯是经典意趣？因为调伏等也是其意趣。
若说非由彼者，是指如最初所说。由于一句有多义，为遣除异义分别故，即是说由于一句引出多义，如何由第二等异门而了知第一异门之义呢？为遣除异义分别故而说异门。

།ཉིད་ལ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངའ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་ཡང་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་འཕགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངའ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་དེའི་ས་བོན་སྐྱེད་པའི ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་གཞན་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་དགོས་པ་མང་པོ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་མི་འབྱུང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཛུད་པར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ལ།ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨྲས་ཏེ། འོ་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པར་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དགའ་ བོ་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅི་དགོས་པ་བཞི་ལས་གཞན་དགོས་པ་ལྔ་པའམ་དྲུག་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་འདུས་སམ་ཞེ་ན། འདིར་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །འདུལ་བ་བག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་བག་མེད་པའི་རིགས་ཅན་གྱིའོ། །དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་ཞེས་པ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇུག་པ་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་པོས་ནི་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རིགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示自身具有各别正确通达诸法的智慧而说，即如来所说法如是无量。法的文句和字母也如是无量。智慧和辩才也如是无量，为了显示世尊自身具有各别正确通达诸法的智慧。
为了在他人中生起其种子，即为了在其他听众中生起所说法门的种子，这是其意思。
如何不从经中生起众多目的呢？即若问：由于调伏等义不同，故成为七种目的。此处说'不生起'。
为何如此？由于调伏等诸法的果是令生欢喜，即如是调伏、引导、安立诸法的果是令生欢喜，而令生欢喜即是令正受持。
以种种方式广说，那么以种种方式令生欢喜，即如'应当修习'等广说中，令生欢喜不是由词句本身，而是由'应当修习'等广说。
同样，以种种方式遮止欲乐，即如'阿难陀，比丘喜乐于群聚'等广说中，遮止欲乐也不是由词句本身，而是由'阿难陀喜乐于群聚'等广说。这些是否成为除四种目的之外的第五或第六种其他目的？还是摄入于正说等其中任何一种？
此处说'这些也'，即令生欢喜和遮止欲乐二者也是。
'调伏放逸自性者'即调伏放逸种类者。
'观待而令正受持'即'应当修习'等广说，令生欢喜即是令正受持。
'阿难陀，比丘喜乐于群聚'等遮止欲乐也正是令正受持，即如是为遮止趣入欲乐而令正受持。
'观待愚痴而正说'即观待所化众生无知等愚痴自性者而令生欢喜也是正说，遮止欲乐也是正说。
问：如何而作？答：由'应当修习'等广说，令生欢喜是正说；同样由'阿难陀，比丘喜乐于群聚'等广说，遮止欲乐是正说。此处说'由于正说合理与不合理二者故'。
合理与不合理即是合理与不合理。其体性即是合理性与不合理性，由于正说这二者故。即如是经的第一部分是观待愚痴而正说合理。

།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་དོན་འདི་ནི་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་རིགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་འདི་སྐད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ནི་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་ སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འདུས་ཏེ་དགོས་པ་གཞན་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་དོ།།ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་ལ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་ བསྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་གདུལ་བ་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་དབང་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངོ་། །གདུལ་བ་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་ བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ། །གདུལ་བ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བག་ཡོད་ པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ།།གདུལ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དང་པོ་འདིས་སོ། །དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་ཏེ། བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་འདིས སོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པ་འདིས་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་ རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་འདིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་དོ།།ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ཚིག་གཉིས་པས་སོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ཚིག་གསུམ་པས་སོ། །ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་དག་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ འདུ་འཛི་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདས་པའི་འདུ་འཛི་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་འདུ་འཛི་ལས་ བརྩམས་ནས་ནི་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་ཞིང་གནས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

怎样做呢？说道'应当修习'，如是此义即是'应当修习'，这是明显的，因为'修习'之词义是精进，'应当'之词义是适宜的缘故。然后这是说明'修习精进是适宜的'。
'应当谨慎'是说应当谨慎是适宜的，即是说完全断除违品的意思。'应当修习导师教法'是说对导师教法以对治力对治违品是适宜的意思。
阿难，比丘喜爱聚众等经文第二段也是为了正确显示不适宜性，如是明显是说阿难比丘喜爱聚众是不适宜的。
如是彼等摄于正确引导和正确显示，不成为其他两种目的。依于何者呢？'精进修持'即是以'应当修习'这句话而劝导。
做什么呢？'断除违品'是以'应当谨慎'这句话而摄受，'依止对治品'是以'应当修习导师教法'这句话而劝导。
又'为调伏懈怠者的缘故'等广说中，'又'是其他方面。从调伏懈怠性者开始劝导，即是以'应当修习'这句话而了知。
从调伏为利养恭敬而精进闻思性者开始劝导，即是以'应当谨慎'这句话而了知。
从调伏仅以禅定为满足性者开始劝导，即是以'应当修习导师教法'这句话而了知。
'又'等广说中，对禅定的劝导是以第一句'应当修习'。'于彼无味著'即是于禅定无味著，是以第二句'应当谨慎'。
'不以此为足'是以第三句'应当修习导师教法'而劝导。
'从经典次第'等广说是从增上戒开始，以第一句'应当修习'而劝导。
从增上心开始是以第二句。从增上慧开始是以第三句。
'应知彼三句'即是次第从现在聚众开始，应知是第一句'阿难，比丘喜爱聚众'。
从过去聚众开始，应知是第二句'喜爱聚众'。
从未来聚众开始，应知是第三句'随行住于喜爱聚众的修习非为善'。

།དེ་ལ་དགའ་བ་དང་། རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ འདུ་འཛི་ལ་ནི་དགའ།འདས་པ་ལ་ནི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད། མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་འཛི་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིག་གསུམ་དག་རིག་པར་བྱའོ། །སྤོང་བ་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ བྱུང་བ་དང་།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྤོང་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤོང་བ་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་། སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤོང་བ་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ཡིན་ནོ། ། སྤོང་བ་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྤོང་བ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལས་སོ། །སྤོང་བ་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ལས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ཡོད་པ་འདི་ལ་མི་རྟག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་འབྱུང་སྟེ།ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་དགའ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། དགའ་བ་དང་འདོད་ ཆགས་ཟད་པ་ལས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་འདི་ལ་མི་རྟག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་འབྱུང་སྟེ། ཡང་དག་པ་ མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་དགའ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ།དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་སློང་སེམས་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་ན། གལ་ཏེ་འདོད་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་མི་རྟག་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཚིག་ གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱོ་བ་ལ་སྩོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་མཐོང་ ན་སྐྱོ་ཞིང་དགའ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ།དགའ་བ་ཅན་དང་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ལས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སོ། །ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ བསྟན་ཏོ།།དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་ནི་ལུང་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།།བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བསྡུ་ན་མདོ་སྡེ་འདིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན་དེ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྐྱོ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ ཤེ་ན།ཡང་དག་པ་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། དགའ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།

关于'喜欢、品味和欢喜'这些词，是这样的：对于现在的散乱喜欢，对过去的散乱品味，对未来的散乱欢喜。因此，应当了解这三个词是从过去等的散乱开始说的。
关于'喜爱远离'这句话，也是同样的意思，即应当了解这三个词是从现在、过去和未来的远离开始说的。如经中广说：'喜爱远离、乐于远离、精进修习喜爱远离'。
'喜爱远离'是从现在的远离开始说的。'乐于远离'是从过去说的。'精进修习喜爱远离'是从未来说的。
如广说：比如在正等经中说：'诸比丘，对于有色法，如实观察其无常性，由此生起正见。由正见而生厌离，因厌离而贪爱灭尽，由于贪爱灭尽，心得究竟解脱。'
'诸比丘，比丘对于受、想、行、识等有法，如实观察其无常性，由此生起正见。由正见而生厌离，因厌离而贪爱灭尽，由于贪爱灭尽，心得究竟解脱。'
如是比丘心得究竟解脱后，若欲，则可自己向自己授记：'我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。'等经文。
若问应遍知什么？即应遍知色等苦谛所摄诸法。以何词说明？即以'从色到识'等词说明。
应如何遍知？即应知无常。这是以'无常'这个词说明的。
什么是遍知？即是正见。以何词说明？即以'由此生起正见'这句话说明。
遍知的果报是什么？即是通过厌离等次第而心得究竟解脱。
如何是厌离等次第？即'由正见而生厌离，因厌离而贪爱灭尽，由于贪爱灭尽，心得究竟解脱'，这就是厌离等次第。这些词说明了遍知的果报。
什么是能诠释这些的？即是能宣说的，以'自己向自己授记：我生已尽'等词来宣说。'能诠释这些'即是'心得究竟解脱即是授记'的意思。
如广说'总之'：此经中显示了如实正见，以何词说明？即以'由此生起正见'这句话说明。
显示厌离是以何词说明？即以'由正见而生厌离'这句话说明。
显示离贪是以何词说明？即以'因厌离而贪爱灭尽'这句话说明。

།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་།།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར། སྐྱོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། རྣམ་པར་གྲོལ་ན་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མཐོང་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་གཅིག་ལ་དུ་མ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ལས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ བཅས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མཉམ པར་མ་བཞག་པ་དང་།མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མ་བསྒོམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལས་ནི་ཚིག་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་། རེ་ཞིག་ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་བྱུང་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་འདི་རྣམས་ལ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་དོན་དུ་མ་བྱུང་ངོ་། །དེ་དག་དང་མི་ ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཀུན་དུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ བྱས་པས་ཤེ་ན།མ་ཟླ་བའི་བུ་མོའི་བུའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ནས་མ་ཟླ་བའི་བུ་མོའི་བུ་ལྷས་བྱིན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེའི་སེམས་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་ མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་དུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་དེ་བདག་གི་སྐྱེ་བཟད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་རུང་བ་ཡིན་ནམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ ཀུན་དུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如何宣说解脱呢？以'心已完全解脱'这句话来说。如何宣说解脱智见呢？以'我的轮回已尽'等广说而成。如是，心入等持时如实了知、如实见到。如实了知、如实见到时即生厌离，生厌离则离贪，离贪则解脱，解脱则从'我的轮回已尽'乃至广说解脱智见生起，此经全部皆为宣说此义。
首先关于'一中生多'之广说，从心的种类神通宣说中，若心有贪则如实了知心有贪，若心离贪则如实了知心离贪。如同有贪与离贪一样，有嗔与离嗔、有痴与离痴、收摄与散乱、怯弱与执取、掉举与不掉举、不寂静与寂静、不等持与等持、未修习与已修习，对未解脱之心如实了知心未解脱，对已解脱之心如实了知心已解脱。此等文句由此而来。
首先一句具多义者，'离贪'、'离嗔'、'离痴'等词，每一句中都有多义。'应知彼等不相应'者，意为应知不与贪等相应之义。云何而知？因说'非遍著法'等之故。云何而作？从摩罗子经中广说：摩罗子提婆达多告诸比丘：'具寿们，比丘心善净其心，彼心即是离贪、离嗔、离痴，是非遍著法、非遍嗔法、非遍痴法，是不还欲有、色有、无色有之法。'
不说如是非法语的比丘，可以记说'我的轮回已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'。具寿舍利子答：'不可以。'如是因说'非遍著法'等，及说'不还法'故。'无退失及无退转'者，是就无退失而说，就无退转而说之义。

།འདི་སྐད་དུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཀུན་དུ་གཏི་མུག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ མེད་པའི་སྲིད་པར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆོས་དང་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དེའི་སའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར། ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་ལས་ས་འོག་མར་ལྡོག་པར་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་ སློབ་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔ་པའི་ཕྱཝ་མཁན་གྱི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། མི་དགེ་བའི་ངང་ཚུལ་དེ་དག་གང་དུ་ ལྷག་མ་འགག་ཅིང་གང་དུ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱཝ་མཁན་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡོམས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཁ་ ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ།བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་པས་དེ་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཡང་ལུང་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་རྩོམ་མོ། །དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་བྱི་བོ་དག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བྱི་བོ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཏུ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་ སོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如是说，依据不退失的意义而说是无贪性的缘故，以及说是无嗔性的缘故，以及说是无痴性的缘故，应知是不具足彼等。如是依据无不退转的意义而说是不退转性的缘故，即于欲有、色有、无色有中是不退转性，应知是不具足彼等。
若问为何如是广说'因说是无贪性'等？由于与外道离贪不相顺的缘故。从外道的离贪会退失，若从彼地的离贪时会完全退失，而且必定会从彼等退转到下地。与彼不相顺者是有学，因此如是宣说。
'应知与无贪等相应'是说应知与无贪、无嗔、无痴等善根相应的意思。应知既非不具足贪等，也非无记。为何？因为是依别解脱的意义，如五支工匠经中广说：'此等不善性于何处余留，于何处无余尽灭、究竟？'答：'此工匠中，比丘具戒，以别解脱律仪防护，行为轨则圆满，于微细罪亦见怖畏，受持学处而学习。'如是广说。因此，依别解脱律仪的意义，广说'应知与无贪等相应'。
'应知非与贪等相应'是说应知是贪等未现行的意思。必定应知也非与无贪等相应，为何？因为若是有漏善法也成为有记。为何非不具足？如是广作抉择。
'不别说彼'是说如'于心解脱如实了知心解脱'中不别说彼与贪等不相应的心。'于诸神通凡庸中亦'是说此外道五神通称为凡庸神通，于彼等中亦不说离贪等，如解脱般。即如彼中未说'于心解脱如实了知心解脱'，如是亦不说离贪等。为何？因为离贪等即是解脱。
又'若与离贪等不相应'是说与贪等不相应的意思。

།འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ འཐོབ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ནི་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་ཡང་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས བྱ་བའི་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མ་གྲལ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བཀག་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ བཅས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྨོས་པར་འགྱུར་ལ།སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ བར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཤད་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་ལ།སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པའི་སྐྱོན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཐོབ་པ་མ་ཆད་པའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དགེ་བ་ ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱང ཇི་ལྟར་སྨོས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེར་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་རྒྱས་པར་མ་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྨོས་པ་དེ་ལ་ཡང་ དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པས་ན། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་དག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་དག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།

'具有贪欲等'是指与贪欲等相应的意思。'此是具有贪欲，此是具有嗔恚，此是具有愚痴'不应分别说，为什么呢？因为一者也具有三者，如是具有贪欲等任何一者也都具有贪欲、嗔恚、愚痴三者。
又对于未解脱心了知'未解脱心是未解脱'如实了知，这种未解脱也不应另外说。为什么呢？因为具有贪欲等者即是未解脱者。
如此遮止，那么如何解释经中广说'于具贪欲心如实了知是具贪欲心'等分别说具贪欲等，以及'于离贪欲心如实了知是离贪欲心'等广说离贪欲等也不相应。
此中说'若与黑分相应'，意思是与贪欲等相应。'若不具白分'是指有漏或无漏不具贪欲等的意思。
对于所说'如何解释'，'于解脱心如实了知是解脱心'的解脱不应另外说，具有贪欲等广说的过失也存在。
与贪欲、嗔恚、愚痴既不相应也不是不相应，即是未断贪欲等的得。是什么呢？即是有漏善法和无记法，这也不应说。它既非黑分，因为不与贪欲等相应；也非白分，因为不是不具有。
关于'且'字广说，且除贪欲等以外的其他烦恼如疑等，以及无惭等随烦恼相应的心如何说，因为彼处未广说'具疑心是具疑心'，但也不是不如实了知。
对于所说有漏善法和无记法也是如此，也应了知。若说不是这样，为什么呢？因为广说'住于三受的心'，住于三受故名住于三受。'与彼相应'是指与住于三受心相应的意思。
'说三种烦恼根'是指说贪欲、嗔恚、愚痴三者的意思。

།དེ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་སྨོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་མ་སྨོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏང་ཅི་ཞེ་ན་སྨོས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དག་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས སོ།།གང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ན་རེ་གལ་ཏེ་འོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་བ་གོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་གཟུང་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།གང་དང་གང་གིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་དེ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཟུང་སྟེ། འདོད ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ལས་སོ།།འདི་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱུན་དང་མི་ལྡན་པ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། ། ཕྱི་མ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །དེས་དམིགས་པའམ། དེའི་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རམ། འདོད་ཆགས་དེའི་ཐོབ་པ་ལས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་གཉིས་ཀྱང་དེས་མི་འཛིན་ཏེ་ཞེས བྱ་སྟེ།འདོད་ཆགས་དེ་དང་ཐོབ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ སེམས་དེ་ལ་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་འདོད་ཆགས་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དག་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་བྱུང་ངོ་། །ཡང་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་འབྱུང་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་དཔེར་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེའོ།།འདིར་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིགས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། །མང་པོ་ལ་ནི་ཁྲོམ་གྱི་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོམ་ གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ།།ཡིད་བྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所谓'与住于彼之心相应'，是指与住于三种感受之心相应，故称为与住于三种感受之心相应。其烦恼与随烦恼中，烦恼是指贪等三者以外的其他烦恼，随烦恼是指一切随烦恼，所说的即是这些烦恼与随烦恼，并非未说与之相应的心。然而为何如此？仅是说明而已。
'其余诸随顺彼品'中，'彼品'是指贪等之品。存在于贪等品中者即是随顺彼品，这些即是诸随顺彼品。
若问'为何不是不相应'而说，彼即是说，如果不与贪相应即是离贪，那么与嗔相应者也应是离贪。若说不与贪相应，对于与贪相应者，不应理解为离贪；对于与嗔相应者，应理解为具有嗔，因为应理解为与何者相应的缘故。与何者相应，即是与如是相应。为了理解与如是相应，故而说明为具贪、具嗔、具痴。
有人问：若如是，如何理解离贪？广说'离贪等'，即是不与贪等其他相应。也应理解不同，即是不与一切贪等相应。
此二者的差别是：前者因被烦恼所间隔，应理解为有漏善法相续不具足、有间隔；后者应理解为具有漏相续。
'是否由彼所缘或由彼得之门'是指是否因为被彼贪所缘或从彼贪之得而与彼相应。'彼二者亦不能执取'是说他心智亦不能执取彼贪与彼得二者。
若问为何？则广说'他心智'。'于彼所缘及心不相应'是指不缘于他心。贪存在于何处，即是彼所缘。彼所缘及心不相应二者，即是彼所缘及心不相应；缘于此二者的他心智，即是缘于彼所缘及心不相应者。
'于彼亦如是'是指于具贪者而言。'复举例说'是指又将举例说明一词有多义。此中'色贪'即是举例。'应知为下劣'即是应知为卑劣之义。'句之种子'即是句之种子。'对多数则称为市众'即是应知为市场群众。'心散乱'即是意思驳杂之义。

།མགུ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཡི་རངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་ཏེ། འདི་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ཚེ་ དང་ལྡན་པ་འདུན་པ་མགུ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར།ཡི་རངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ུཏ་དང་། སཾ་དང་། པྲ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །ཟང་ཟིང་གི་བགོ་ སྐལ་ལ་སྦྱོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཟང་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བགོ་སྐལ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྦྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །བྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བདོག་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་བས་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྟེན་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཚེ་ལ་མྱོང་བར་ འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་རྒ་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་བཤད་པ་བམ་པོ་གཉིས་པ། སྤངས་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདོད་པའི་འདུན་པ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་གི་དུས་སུ་རྣམ་པར་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་དུ་ སྦྱོར་བ་གསུམ་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མོ། །ཉན་ཐོས་ལ་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཅན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མདོ་ སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སྤངས་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྡོམ་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ དང་།རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ལ། མདོ་སྡེ་ ཅིག་ཤོས་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སྤངས་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ལ། འདི་ནི་སྤངས་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། སྡོམ་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ལ། རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན མཚན་མ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ཞིང་།བསྒོམ་པས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

成为欢喜，成为随喜，即是成为心悦，这也是在此举例说明。如经中所说：'具寿欢喜成为欢喜，成为随喜'等。
ut、sam和pra这些是邻近的转变词。
'受用法的分配'即是受用法的分配。物质的分配也是如此。'物质'即是利养，表明不是受用利养的分配。分配之词是布施的意思。
'于所生'即是'于有为'的异名。'如自身所有'即是'如自身所具'的异名。
'唯是意的境'即非眼等乃至身根所能了知，如是则排除色等。眼识等也应如是，但不应理，故说'唯是境而非所依'，因为眼识等也是意的所依。
'现法所受'即是在见时所感受。'如是法'即是'如是转变'的异名。'具有衰老之法'显然是说此身将会衰老。
《广释理论释》第二品
关于'断等之断'，'断'即是断等也有的意思。
'断除欲贪'显然是说暂时压制。
关于'断除三结'，三结是身见、戒禁取见和疑。
声闻所说的两部经中分为两种，即是部类。
如何在两部经中分类呢？首先在一部经中广说：何为已断之断？为断除已生的罪恶不善法而广说。何为防护之断？为不生未生的罪恶不善法而广说。何为随护之断？为生起未生的善法而广说。何为修习之断？为已生善法的安住、增长、不退而广说。
在另一部经中也广说：何为已断之断？为断除已生的罪恶不善法而广说，乃至已生善法的安住、增长、不退而广说。这是已断之断。
何为防护之断？眼见色已不取相、不取好相而广说。
何为随护之断？比丘于此任何善妙禅相而广说。
何为修习之断？修习四念住而广说等。

།འཕགས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འཕགས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ མཐོང་སྟེ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། ཇི་ལྟར་ན་འདིས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ ཤེས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་།མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། ཇི་ལྟར་ན་འདིས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མདོ་སྡེ་ གཞན་དག་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།ཇི་ལྟར་ན་འདིས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བྲམ་ཟེ་ང་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་པའི་རིགས་པ་གསུམ་པ་དག་གོ། །དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་དེ་དག་གིས་མི་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྦོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན།མདོ་སྡེ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་ཅེས་ཀྱང་བགྱི་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་ཀྱང་བགྱི་བ་འཕགས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྡུས་སམ། འོན་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་གསུམ་བསྡུས་ཤེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ས་ག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་མ་བསྡུས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྡུས་སོ། །འཕགས པ་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྡུས་ཀྱི།འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པས་གཡང་དག་པའི་ངག་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཡིན་ པ་དང་།ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ས་ག་དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྡུས་ཀྱི། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་མ་བསྡུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དག་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་རང་ བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在《圣者之道声》中广说，圣者之道声于诸谛中亦见。云何？且于某些经中广说：'云何此以圣者之道如实以正慧见？此是苦圣谛'如是广说。
于其他经中亦广说：'云何此以圣者之道如实以正慧见？即是正见'如是广说。
于其他诸经中亦广说：'云何此以圣者之道如实以正慧见？此以十二缘起支顺逆如实以正慧见，即是此有故'如是广说。
'婆罗门，我于此圣法律中以圣者之道'者，即是圣性之道，即三种无学正理。
'违背四念住'者，即是相违之义。
'彼等违背圣道'者，即是相违之义。
'以道性法即涅槃'者，是其义。
'具粗者'即是具干之义。
'摄十处及一分处'者，显是十处及一分处自性。
关于'摄'，于自性及随顺云何？经中广说：'圣者三蕴亦说，圣八支道亦说，是圣者三蕴摄圣八支道耶？抑或圣八支道摄三蕴耶？'
具寿娑伽：'圣八支道不摄三蕴，然三蕴摄圣八支道。'
'圣者，云何三蕴摄圣八支道，而圣八支道不摄三蕴？'
具寿：'凡正语、正业、正命，世尊说为戒蕴。正念、正定，世尊说为定蕴。正见、正思维、正精进，世尊说为慧蕴。'
具寿娑伽：'如是三蕴摄圣八支道，而圣八支道不摄三蕴。'如是，于戒、定、慧三蕴中，戒蕴以自性摄圣八支道中之正语、正业、正命，以彼唯是其自性故。
定蕴以自性摄正定，以彼唯是其自性故。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ སོ།།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་ འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ནི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། དགའ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉམས་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དོན་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་མདོར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ གསུམ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དང་། སྲིད་པ་དང་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་དད་པ་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་ འཇུག།།འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སེར་སྣ་ཅན་ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་།འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་ པར་བྱེད།རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོར་ན་འཇུག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་ཅིང་མདོར་ན་འཇུག་པ་དང་བཅས་པའི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འདི་ལྟར་དད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་ལ།གཏོང་བས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་དགེ་སློང་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ལ་དེ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ཞུམ་པ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྨུགས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་དེས་ དང་བར་འགྱུར་བ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འགའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱའོ།།ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་དེས་དང་བར་འགྱུར་བ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འགའ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ན་དགའ་བ་སྐྱེའོ།

由慧蕴所摄的是正见的自性，因为那就是它的自性。暂且如此，所谓摄属是存在于自性中的。也存在于随顺中，正念是完全随顺于定蕴的缘故，为定蕴所摄。正思维和正精进是随顺于慧蕴的缘故，为慧蕴所摄。所谓四摄事，显然是指四神足，这些也如经中所说。所谓此五根，是指信根等。所谓摄持，显然是指不退失的因，如是四神足中的慧蕴不会从信等退失。
所谓以十二缘起支的词，是指无明、行等。其所摄义，如同以无明等十二缘起支的词简要显示三种杂染：烦恼、业和生的杂染。烦恼杂染、业杂染和生杂染，烦恼本身不是杂染故称烦恼杂染，业和生的杂染二者也是如此。其中无明、有和取三支是烦恼杂染。行和有二支是业杂染。识等余支是生杂染。
所谓'从恶慧乃至圆满慧'是什么意思呢？不信令入于、调伏、引导、安立于信圆满；破戒令入于、调伏、引导、安立于戒圆满；悭吝令入于、调伏、引导、安立于布施圆满；恶慧令入于、调伏、引导、安立于慧圆满。
所谓'总之'等广说，是指总之显示引导趣入增上生的因，也显示引导趣入决定胜的因。这是其语义。如是，由信趣入戒等，是说由于信能趣入戒、施舍和智慧，这是其语义。所谓'由戒和布施二者'等广说，是说由戒获得身圆满所摄的增上生，由布施获得受用圆满所摄的增上生，由智慧获得决定胜，如是等类是异义词的摄义。
其余已解释。云何？'阿难，于此比丘住于观身，当其住于观身时，生起身的沉没和心所生的昏沉。阿难，彼比丘当忆念某些能生净信的可爱相。阿难，彼比丘忆念能生净信的可爱相时，生起极喜。生起极喜则生喜。'

།ཡིད་དགའ་ན་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་ སྦྱངས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་མྱོང་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། བདག་གང་གི་དོན་དུ་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞག་པའི་བདག་གི་དོན་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས། མ་ལ་བདག་གིས་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།།རང་བཞིན་དང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བས་བསྐྲུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ང་དགའ་ཞིང་རྩེ་བའི་ཕྱིར་ངའི་ཡབ་ཤཱཀྱ་ཟས་གཙང་མ་དེས་ཕོ་བྲང་དུ་ཁང་བཟངས་བརྩིགས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྔགས་ པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མིར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་ སྐྱེས་པ་དང་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་།ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་ལ་དད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཆོས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་བྱ་བའི་དུས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་དོ་། །བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་མིར་གྱུར པ་དང་།ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་ལ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །དེའི་རྒྱས་ པར་བཤད་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིག་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེའི་དོན་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་དག་གི་དགོས་པའི་ དོན་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།དགོས་པ་དག་ནི་བརྒྱད་དེ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་ཚིག་ལ་ འཆེལ་བ་གང་དག་ཡིན་པའོ།།དེ་རྣམས་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་ བཤད་པ་ལ་གོམས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་ལའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་ལ་ལའི་སེམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་ རྩ་གཅིག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ན།འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་དག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱིས་ངན་སོང་ངན་འགྲོར་ཡང་འགྲོ་ཞིང་དམན་པའི་ལུས་སུ་ཡང་སྐྱེའོ།

如果心生欢喜，身体就会变得极其轻安。身体轻安时，就会体验到快乐。体验到快乐时，心就会安住于平等。心安住于平等时，阿难陀啊，就是这样学习：'我为了某个目的而将心安置于外境，在获得那个目的之后，我要收摄自心'，如经中广说。
所说的'以自性和时间两种差别'，是因为以自性差别而圆满解说极其年轻的缘故。以时间差别也是圆满解说极其年轻的缘故。诸佛世尊的极其年轻是由安乐所成就的。
所说的'其余'等广说是：'为了我欢乐游戏，我父亲净饭王在王宫中建造了宫殿'，如是广说，赞叹圆满安乐是广泛解说。
所说的'如是'等广说是：'具寿们，这十二种是得闲暇。什么是十二种？自身圆满和他人圆满，得人身，生于中土，诸根具足，无有邪业，信仰生处，诸佛出世，宣说正法，所说法住，随顺住法，对他人有慈悲心。其中所谓得闲暇是指自利之时近在眼前。'
以说示和解说二者成为十二种，如何呢？'自身圆满'是说示。其广说即是'得人身、生于中土、诸根具足、无有邪业、信仰生处'这五个词。同样，'他人圆满'是说示。其广说即是'诸佛出世'等五个词。
'其义能力'即是'词义的能力'的意思。其中所说诸数的必要义仅如前说完毕，怎么样呢？因为广说'必要有八种'等。
所说'于其余者'是指除了提到开头而了解的之外的其他，这些是什么呢？即是详细阐述则能了解而依赖于文字的那些。对于这些，是为了在来世其他生中积累以提到开头而了解的因的缘故，这是其意思。'其余者'是指除佛之外的其他。
'从如是熟习'是指从说示和解说熟习的意思。'为生其种子'是指为生起摄略和广说开示的种子的意思。
所说'某些心'等广说是：'如果某些心被二十一种随烦恼所染污，这样他认为：我是清净且具有最极清净，以这样的心会堕入恶趣恶道，也会转生低劣之身。'

།ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ལོག་ པར་ལྟ་བ་དང་།མི་རིགས་པར་ཆགས་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན། ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་ དོག་དང་།སེར་སྣ་དང་། གཡོ་དང་། སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། བག་མེད་པས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཅིག་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཅུའི་བར་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་གཅིག་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་བཅུ་དག་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ། ཆོས་བཅུ་དག་ནི་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ལ་དད་པ་དག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་ཆོས་གཅིག་སྤོངས་ཤིག་དང་། ཁྱེད་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་བར་ཁས་ལེན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆགས་པ་སྤོངས་ཤིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འདི་དག་ནི་ལྔ་དག་ཏུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བདེ་བའི་དབང་པོ་ གང་ཡིན་པ་དང་།ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་དག་ཏུ་འགྱུར་ན། ལྔ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཟང་པོའི་སྡེ་བ་དྲུག་ཅུ་དག་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དྲུག་ཅུ་པོ་ཁ་ཅིག་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱ་བ་དང་། ཟས་དང་། གཉེན་པོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། ཟས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིན་པོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ལས་ཆོས་གཉིས་པོ་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་།ཟས་དང་གཉེན་པོ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་མདོ་སྡེ་ལས་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཟས་དང་ཟས་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ ཟས་ནི་ཆོས་ལྔ་དག་སྟེ།སྙོམ་པ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། གླལ་བ་དང་། ཟས་ལ་ཚོད་མི་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་ཟས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །འདི་གཉི་གའི་བྱ་བ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉི་གས་སེམས་ཞུམ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཟས་ཀྱང་ཆོས་བཞི་རྣམས་སོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ཉེ་དུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་འཆི་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྔོན་དགོད་དགོད་པ་དང་རྩེ་རྩེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོད་པ་ དང་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཟས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།ཞི་གནས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་གཅིག་སྟེ། འདི་གཉི་གས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

什么是二十一种呢？邪见、不正确的贪著、贪欲、害心、昏沉、睡眠、掉举、后悔、怀疑使心成为烦恼性。忿怒、怨恨、覆藏、恼害、嫉妒、悭吝、谄诳、虚伪、骄傲、无惭、无愧、我慢、大我慢、放逸使心成为烦恼性。
从'一法是珍爱'到'十'为止，即具寿们，一法是珍爱，即于诸善法中的不放逸，乃至十法是珍爱，十法是护持，具寿们，于此比丘对如来具足信心而住，如经中广说。
同样，比丘们，若断一法，我允许你们将成为不还，即是贪欲。比丘们，应断除贪欲，如经中广说。
所说'若成为五'是指五根。'成为三'是指乐根、苦根、舍根。如何而成？凡是乐根和喜根，应视为乐受。凡是苦根和忧根，应视为苦受。如是成为三时，又分为五，因为乐根和苦根各分为两种。
'六十贤部众'是指某六十人众的意思。'因为事业、食物和对治相同'是指两法的事业、食物相同，对治也相同。
例如五盖中，从贪欲、嗔恚、昏沉睡眠、掉举后悔、怀疑这五盖中，昏沉和睡眠二法的事业、食物和对治是相同的，掉举和后悔二者也是如此。
如何而成？首先经中说昏沉和睡眠二者的食和非食是一致的，昏沉睡眠盖的食有五法：昏昧、厌倦、懈怠、饮食不知量、心萎靡。昏沉睡眠的非食是什么呢？是光明想。这二者的作用也是一致的，因为这二者都使心萎靡。
掉举和后悔二者的食也说为四法：即亲属寻思、地方寻思、不死寻思、忆念往昔嬉笑游戏。掉举后悔盖的非食是什么呢？是止。这二者的作用也是一致的，因为这二者都使心不寂静。如是，有些是为了了知为一事而说数量的。

།ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་བ་ལ།གྲངས་གསུངས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་སྔ་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པའི་དོན་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྔ་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པའི་དོན་གསུངས་པའི་ངང་ཚུལ་མདའ་ བས་འདི་ནི་སྔ་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པའི་དོན་གསུངས་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་སྔ་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པའི་དོན་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གར་རིགས་པའམ། གཞན་ལས་ ཀྱང་རུང་སྟེ།གར་རིགས་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ནི་རིགས་པའོ། །གསུང་རབ་གཞན་ལས་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ རྣམས་དང་།དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་རིགས་པའོ། །འགྲོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསྙེན་བཀུར་དང་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ཐན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། ནར་ཆགས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །གདུལ་བས་ངའི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། གདུལ་བས་ངའི་ཤེས་མི་ནུས་པ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་དབང་པོ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་བསྟན་པ་མཉན་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པའམ་མེད པས་ན་རྒྱུ་དེས་ན་བསྟན་པར་མི་བྱ་བར་མཁྱེན་ཞིང་དེ་དག་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གསུམ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།བྱས་གཟོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་གང་དང་གང་གི་དྲུང་ དུ་འགྲོ་བ་ལའོ།།གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལའོ། །དེ་གཉིས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་བཤད་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་དང་པོའོ།། །།ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལས་མཁས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་ ཏོ།།དེ་བཤད་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའོ། །ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཁས་པ་ཅན་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བགེགས་བཅོམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བགེགས་བཅོམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བགེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བགེགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བགེགས་སོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་དུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ བདུད་ཀྱི་མིང་འདི་ཡིན་ཏེ།ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་སྡིག་བྱེད་པ་བདག་གིར་འདོད་པ་ནི་བདུད་སྡིག་འདོད་དོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་དེ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ནོར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནི་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།།སྤངས་པ་དང་མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于'有些'这一广泛出现的词语，所说的数量有些是为了正确显示佛陀世尊本身从前已经如实通达的意义而宣说的缘故。对于'从前如实通达的意义'这一说法，其性质就是从前如实通达的意义之所说。其事相即是从前如实通达的意义之所说，为了正确显示这一点的缘故。如所说的任何合理之处，或者从其他经典中，暂且如所说的五蕴、内六处等是合理的。从其他经典中所说的四谛、八正道、四禅定、四无色定等诸如此类是合理的。
关于'解脱等'的'等'字，包含承事、礼拜等。关于'干旱等'的'等'字，包含非人等的恐怖。关于'贪著损害'，'贪'即是贪欲。关于'所化众生不能了知我'这一广泛出现的内容，所化众生不能了知是因为对于所说法的根器未成熟。对于所说法听闻时是否具有恭敬心，因为这个原因而知晓不应宣说，为了使他们渴求，故说'三个半月'等。
'报恩'即是报答所作之恩的意思。关于'对彼及他人的慈悲'，对彼的慈悲是指对所去见的对象，对他人的慈悲是指与其相关的人，是对这两者的慈悲。这是《广解正理论释》第一品。
关于'为生起对词义解释的善巧'，词义即是词的含义。其解释即是词义解释。对词义解释善巧即是通达词义解释。为了生起对词义解释的善巧即是为了增长，为了生起对词义解释的善巧是这样的：世尊即是如来、应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛、世尊。
关于'降伏魔障'等广泛出现的内容，这是完全显示了'降伏魔障'。完全显示了'何处具足导师圆满'。完全显示了'由谁'。完全显示了'如何前往'。完全显示了'导师事业为何'。完全显示了'由何者摄受'。
关于'魔障'，魔障的因即是魔障。'恶魔欲作恶'是魔的名称，从词源学的角度来说，欲作恶业为己有即是恶魔欲作恶。从词源学的角度来说，因为具有降伏它的功德，所以称为薄伽梵（世尊）。关于'次第'是什么样的呢？因为无误宣说，所以是如实宣说。因为断证圆满，所以是成就。怎样是断证圆满呢？因为断除了一切烦恼的缘故。

།ཇི་ལྟར་ན་མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངོ་། །སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ནོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། མ་ནོར་བར་གསུངས་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ ཙམ་དུ་གསུང་བར་བྱ་བ་གསུང་བ་ཉིད་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པས་ནི་གསུང་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ནིའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུང་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་དང་པོས་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུང་བ་ཉིད་མ་ནོར་བ་གསུང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཏེ། མ་ནོར་བར་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཡི་གེ་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་པར་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མོ་གང་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་མོ་གང་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ཆུང་ཟད་བསྟན་པ་དང་གསུངས་པ་དང་བཤད་པ་དང་རབ་ཏུ་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།མ་ནོར་བ་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། བདེན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། མ་ལོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།རྣམ་གྲངས་གཉིས་པས་ཀྱང་མ་ནོར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་གསུང་པར་བྱ་བ་གསུང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་ལ།གང་གིས་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གང་གིས་གཤེགས་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནི་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ཞབས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་ པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདིས་སོ། །ཤེས་རབ་སྔར་སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིག་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཤེས་རབ་ ཡིན་ནོ།

如何是殊胜圆满的智慧呢？因为以一切智性如实圆满证悟。
其他即是其他分类。
圆满的导师性即是无误，如广说，以无误宣说性、无烦恼宣说性、宣说应说之量性，即是圆满的导师性。
如是，以第二分类即以圆满的宣说性显示圆满的导师性，而非以圆满的修行性。
所谓'彼即'广说者，即是彼圆满的导师性。
所谓'以如来等性'者，即是如来、应供、正等觉，此显示如实宣说性与如实修行性二者。
云何为之？首先，以第一分类，圆满的导师性以如实宣说性无误宣说故，以'如来'此词显示。
云何？如是，以无误宣说故为如来，因此依据词源学，以'来'字转为'说'故为如来，如经中所说。
经中广说：'诸比丘，菩萨于某夜现证无上正等正觉，如来于某夜入于无余涅槃界般涅槃之间，如来所示、所说、所述、所详述一切皆是如是性、无误性、无异性、真实性、谛实性、真如性、不颠倒性、如实性、无错谬性，故称如来。'
以'应供'说者，亦以圆满的断除如实修行性显示圆满的导师性。
以'正等觉'此说亦显示以圆满智慧如实修行性。
以第二分类亦以无误、无烦恼、宣说应说之量性，以如实宣说性为圆满的导师性。
以如来等性者，即以此'如来'之词、此'应供'之词、'正等觉'之词显示。
所谓'由何'广说，'由何而来'者即由何道而来，即以明行足性。
彼即以'明行足'此词完全显示。
道之其余支分即是正思维等。
'彼之足'者，即是彼智慧资粮之义。
所谓'如是'广说者，即如所说如是以增上戒学、增上心学、增上慧学此三学显示为'来'，即以'明行足'此词。
前说智慧云何？即'明行足'，明亦即是如实智慧。

།དེའི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ ཡང་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་དག་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་དག་གོ། །ཞབས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་བཟུང་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོའི་བར་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་བཟུང་ནས་ཤེ་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་ པ་ཉིད་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དང་།གནས་མལ་དབེན་པར་གནས་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་ བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་།སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་གསུམ་པོའི་ཚོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་བཟུང་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོའི་བར་དག་གི་ ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ རྣམ་པ་གང་གིས་གཤེགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་སྟེ།གང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་གཤེགས་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ལ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཉན་ ཐོས་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་ལ།རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ཙམ་དུ་གཤེགས་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་ན་ཇི་ཙམ་དུ་གཤེགས་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་མ་སོན་ཅིང་། ཇི་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་ པར་བྱ་བར་མ་སོན་ཏོ།།དེས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་དང་ཕུལ་མ་ཐོབ་ཅིང་ཇི་ཙམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་མ་སོན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གདུལ་ བ་གདུལ་བ་ཡང་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དེས་ན་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་གདུལ་དཀའ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ།།གཞན་ཡང་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆེད་དུ་ཐབས་དཀའ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ནི་ཐབས་སླབ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།

由于其力量，为了清净持戒等诸行为，这是说由于智慧的力量，为了清净持戒和禅定的行为，这是其意义。
此外，广说其他，无学三明称为明，是哪三种呢？宿命随念智现证神通、死生智现证神通、漏尽智现证神通，这些就是无学三明。
所谓足，是从持戒乃至三种神通，如何从持戒开始呢？即持戒、守护诸根门、正知而住、住于寂静处、四禅定，以及三种神通：神足境智现证神通、天耳智现证神通、他心差别智现证神通。
如是广说，如前所说，三明之聚从持戒乃至三种神通之聚，以如是所说诸法，显示获得圆满导师性，即以'具足明与足'之语。
广说'如何而去'，导师性圆满以何种方式而去即是如何而去，是指无退转而去，及至所应去处而去。
声闻与独觉二者尚有所应趣入，即有所应证得，声闻有独觉性可证，独觉有佛性可证，而成佛后则无丝毫所应证得与所应了悟，故说至所应去处而去。
或者，至所应去处而去是指至所应通达及所应获得之意。声闻与独觉未至所应趣入处，未至所应了悟与所应获得处。
因此称为善逝。广说'外道'是为了区别于外道离贪者而说善逝，因为他们是会退转的。为了区别于除外道离贪者之外的阿罗汉而说善逝，因为虽然他们不会退转，但未获得佛陀殊胜功德，未至所应趣入处。
调伏所化众生是导师性的第二种事业，因此称为无上调御丈夫。无上性广说于调伏众生，如优楼频螺迦叶等因贪嗔痴重而难调，能依次第调伏他们故为无上。
此外，非永久而是暂时的无上，虽以难行方便调伏难调众生，而佛世尊则以易行方便广说。所说'彼即'是什么意思呢？即是说世尊彼即。

།རྒྱས་པ་ནི་ཚིག་དགུ་པོ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་སོ།།བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སྨྲས་པ། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནི་བཤད་ན་འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལྟར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་ཡང་སྟེ་འདི་ལྟར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ང་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་ བཅས་པ་དང་།དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་དང་། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་ཚོགས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བྲལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལན་མང་དུ་གནས་ཤིང་། དེའི་ཚེ་བདག་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་།བྲལ་བ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་གཙོ་བོ་བདུད་དང་ཚངས་པ་རྣམས་དང་མི་གཙོ་བོ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ལྷ་ དང་མི་རྣམས་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ།།བག་ལ་ཉལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སླར་ འོང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྲོལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ།།དེ་དག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་དེ་དག་ དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་གྲོལ་བ་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བྲལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐུན་ མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ས་དེ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ས་དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ས་དེ་དག་ནི་ས་དེ་པའོ། །དེ་དག་ནི་ས་དེ་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་པས་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྟེ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའོ།།དེ་ཉིད་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཆིང་བའོ། །དེ་ཆད་པ་ནི་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཆིང་བ་ཆད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ པའི་འཆིང་བ་ཆད་པ་ལས་སོ།།ས་དེ་པའི་བཙོན་ར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེའི་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དག་ཡིན་པ་ནི་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

广说即如以九句所说的是什么呢？世尊如来应供正等正觉明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师。从词源学的角度来说，因为通达一切所知，故称佛陀。因为彻底降伏魔众与外道，故称世尊。
问：若说一切词义，此中'复次'一词有何含义？答：如同随念如来，怎样呢？如广说所言：'复次'即是'如是作'的意思。
第二品经中所说：'尔时，我于天人世间、魔梵世间、沙门婆罗门等众生、天人大众中，解脱、出离、远离、善解脱、心无颠倒而多住。尔时，我证得无上正等正觉'，即是此义。显示从所知障解脱的殊胜。
'从彼'即是从天人世间。'以解脱等显示'即是以解脱性、出离性、远离性、善解脱性。'其余'即是除了天中主要的魔王、梵天，及人中主要的沙门、婆罗门外，其余一切天人众生，即非天人中的主要者。
'随随眠转'即是未断除烦恼种子之义。善解脱的词源学解释即如所说：'远离再来而解脱者即是善解脱者'。
广说'与彼等法不相应'即是外道的离贪不退失法性的解脱、出离，与彼等法不相应，故世尊显示自身的解脱等性，即解脱、出离、远离、善解脱。与阿罗汉不相违，因为与彼共同解脱。
'地系'广说即是：彼等地中所有即是地系。既是地系又是烦恼即是地系烦恼。地系烦恼的现行即是地系烦恼缠。彼即是束缚，故称地系烦恼缠的束缚。断除彼即是断除地系烦恼缠的束缚，即从断除地系烦恼缠的束缚。
'从地系牢狱'即是从彼生处之义。'由三结'即是由身见、戒禁取见及疑。显示四种解脱即如'解脱'等广说。未能完全解脱于苦者，是因为仍将投生欲界。

།དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྔ་ མ་བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞེད་པའི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ།དེ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཁོ་ན་མཁྱེན་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསལ་བས་ཐུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲིབ་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ དམ་པ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་ཏེ།གནས་ངན་ལེན་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པས་མཁྱེན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རྟོག་གེ་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ གཞན་ལ་ཐོས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མ་དུལ་བ་རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པ། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་པ། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་ཕྱིན་ པར་མཛད་པ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་མཛད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པའོ། །ཞི་བ་ ཡང་ཡིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་།ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཐུགས་དུལ་བ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་དུལ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཞི་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ནི་དུལ་བ་དང་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་ རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་དུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ལ།ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་སྟེ། དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བའི་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ།།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་དང་ཡང་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་ཕྱིན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་དུལ་བ་རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དབུགས་མ་འབྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་ཕྱིན་པར་མཛད་པའོ།

为了特别区分这些，如前所述广说'解脱'。'如是'是说极为所愿的异门。'因为与随眠相关'是说与彼地烦恼种子相关的意思。
如前所述，世尊显示四种解脱。这些是从凡夫等开始。'因为无彼'是说因为无颠倒，以不颠倒心多次安住。
'从烦恼障'是说烦恼即是障碍故称烦恼障，从彼中。由于以如实知解脱断除贪等，故心无垢。
'从所知障'是说对所知有障碍故称所知障，彼即是殊胜智慧生起的障碍，习气与心不堪能性是异门。'因为通达于心'是说以自性了知而成就了知的意思，既非以理论家的智慧，也非从他闻。
从经典第三品中广说：'大德世尊是调伏未调者、令未寂者寂静、令未得安慰者得安慰、令未涅槃者得涅槃。'
'令寂静'广说是等至安乐住，寂静且等至安乐住故称寂静等至安乐住，因为安立于彼中。诸等至即是禅定与无色。
'因为具足彼二'是说因为具足断除烦恼与寂静等至安乐住的意思。
其他经中说'具足调伏心、具足寂静、具足最胜寂静'是说因为具足断除烦恼故具足最胜调伏心，因为具足寂静等至安乐住故具足最胜寂静。
总之，显示安立于调伏及调伏功德，即'调伏未调者'此语显示安立于调伏，其余三者显示调伏功德。调伏功德即是现法中寂静安乐住，以'令未寂者寂静'此语显示。
后世不生恶趣与再有以二语显示：以'令未得安慰者得安慰'此语显示后世不生恶趣苦。以'令未涅槃者得涅槃'此显示后世不生再有。
广说'如其次第'是说因为令解脱诸烦恼故调伏未调者。因为令解脱苦故令未寂者寂静。因为令永远解脱诸烦恼与苦故令未得安慰者得安慰。

།དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་མ་ལུས་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་པའོ།།ཕྱི་རོལ་པ་དག་ནི་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་གཏན་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ སླར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ལུས་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ངག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསམ་གཏན་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཟད་པ་ལ་འཇོག་ པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདུལ་མཛད་ལ་སོགས་ཉིད་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་རིག་ བར་བྱ་ཞེ་ན།ནྱ་གྲོ་དྷའི་མདོ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་ ནས།དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བས་ལུས་དང་ངག་དང་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་དུལ་བ་རྣམས་དུལ་བར་མཛད་པའོ། །འགྲོ་ བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན།མདུན་དུ་བལྟ་བ་དང་། གཡས་གཡོན་དུ་བལྟ་བ་ནས་བཟུང་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉེ་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བས་བསམ་གཏན་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་ བར་མཛད་པའོ།།དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་ཡོངས་སུ་བྱང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་ནས། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ། འདི་ནི་ སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་ཕྱིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། ངན་འགྲོའི་ འཇིགས་པ་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འབྱུང་སྟེ། བདག་ གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བས་སྤངས་པ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་ པའོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་པར་གནས་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཡིན་པས་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནས་བཟུང་ནས་སོ།

为了使他们从这一切中完全解脱，使未入涅槃者入于涅槃。外道虽然能从烦恼和痛苦中解脱，但不能永远解脱，因为会从离欲中退失，而且会再次退转。也不能完全解脱，因为有顶天的烦恼就是他们的境界。
'身语'等广说，是为了安置于身语和诸根调伏，也就是安置于戒蕴的意思。为了安置于禅定，为了安置于见真谛，也就是为了安置于见圣谛的意思。为了安置于断尽，也就是为了安置于涅槃的意思。
'应知调伏等'是指应当了知使未调伏者调伏等这样的意思。如何以何种方式了知呢？如尼拘陀经所说。如何呢？如彼经广说：'安住于具戒，守护别解脱戒，具足威仪行为'等，乃至'具足此圣戒蕴，守护诸根门'，应知是安置于身语诸根调伏。因此使未调伏者调伏。
正知而住于往返，从'前视、左右顾视'乃至'成就第四禅而住'，应知是安置于禅定。因此使未寂静者寂静。
从'如是心等住、遍净、明净'开始，乃至'如实了知此是苦圣谛，此是苦集，此是苦灭，此是趣向苦灭之道圣谛'，应知是安置于见真谛。因此使未安慰者得安慰，因为能除去恶趣的恐惧。
从'如是知见已，心从欲漏、有漏、无明漏中解脱'开始，乃至'于解脱生起解脱智见：我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'，应知是安置于断除。因此使未涅槃者入于涅槃。
其中禅定是从'正知而住'开始，'正知而住'即是正知而住，因为是从此开始，所以说从'正知而住'开始。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་འདིས་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ཤེས་ བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་དག་གི་བར་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་གཡས་གཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་དག་ཏུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དབུགས་ཕྱིན་པ་དང་། དབུགས་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། དབུགས་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དག་སྤངས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། མདོ་ ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།།དབུགས་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ།རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འདི་གཉི་ག་ཡང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དུལ་བའོ། །བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ ཁྲིམས་དང་།ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བཞི་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལམ་མཁྱེན་པ་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལམ་སྟོན་པ། ལམ་གསུངས་པ་ལམ་ ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་དང་པོ་གཉིས་པོ་ལམ་མཁྱེན་པ་དང་། ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་གསུམ་དག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་གྲངས་གཉིས་པར་ལམ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་དོན་འཆད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་གྲངས་གཉིས་པར་ཡང་འདི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁོ་ནར་འཆད་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་གཅིག་ཅིག་མཛད་ དོ།།འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ ཡིན་ནོ།།འཇིག་ཚོགས་དེ་ཀུན་འབྱུང་བ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པ་ ཡང་ཡིན་པས་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་ལམ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་འགོག་པར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ ལག་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལམ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

怎样呢？从'守护诸根门，于行住中正知而住'这句开始直到四禅定为止，应当了知。为什么呢？因为是以相应的修持而摄持的。如此正知而住，左右观看及详细观察等，这样具有相应修持的禅定，是被摄持于禅定中的。
关于'安立于入息和最胜入息二者'这句，入息是断除三种结缚的预流果，如经中所说。最胜入息是一来果，如经中所说。
关于'由此而安立清凉和最胜清凉二者'这句，由清净智慧而安立清凉即不还果，由清净智慧而安立最胜清凉即阿罗汉果，因此这两种果都是清凉和最胜清凉，如经中所说。
关于'具因'等广说，具因即是具有因，因是调伏诸根。关于'圆满三学'，三学是增上戒学、增上心学和增上慧学，显示使其圆满成就。
经典第四品中所说：'如来是知道、通达道、示道、说道、引导道者'。前两句'知道'和'通达道'显示自利圆满，后三句显示利他圆满成就。
'因为了知道与非道二者'是指了知道和了知非道，'因为正确开示道与非道二者'是指正确开示道与非道。
第二种解释是解释'引导道'这一词的含义。为什么呢？因为在第二种解释中也是专门解释利他圆满成就，所以作了一种解释。
关于'有身集与灭二者的两种修行'，是指有身集起之道和有身灭尽之道。其中有身是五取蕴的特征即是苦。有身生起时是生，故为有身集。此中有有身集起的性质，故此为有身集起。此既是有身集起又是修行，因为是有身集起之道。由此修行故为道，有之特征是苦生起之因。
有身灭尽的修行也是如此，那就是八支圣道。
因为遍知这两种修行、通达及正确开示，故称为知道等广说，如其次第。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡོངས་ སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ལམ་མཁྱེན་པའོ།།འཇིག་ཚོགས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་བརྙེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཇིག་ཚོགས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྟོན་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལམ་གསུང་བའོ། །ལམ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་འདྲེན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནས་བརྩམས་ནས་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ལམ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ ཆུད་པས་ན་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་ལམ་ཉིད་དུ་སྟེ། དེ་བརྙེས་པས་ན་ལམ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། དང་པོས་ནི་མཁྱེན་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ལམ་མོ་སྙམ་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནས་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ནས་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ དུམ་བུ་དང་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ།ཡང་དག་པར་མཐོང་བ། ནད་མེད་པ་དུས་ཆད་པ་མེད་པ། ཉེ་བར་གཏོད་པ། འདི་མཐོང་བ་ལ་དོན་ཡོད་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཆད་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་འདི་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟློག་ པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འགྲོ་བ་དང་འགྲེང་བ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་ན་ཡང་བྱ་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གཡོ་མེད་པ་སྒྱུ་མེད་པ་དྲང་པོ་དྲང་པོའི་རང་ བཞིན་ཅན་ཚུར་ཤོག་ཤིག་དང་ངས་དེ་ལ་གདམས་པར་བྱ།ངས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ངས་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །དོན་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་དག་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཡང་དག་དོན་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་མཐོང་བ་ཡང་འཕགས་ པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་སྟེ་དོན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཉེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པའི་ཡང་གཉེན་པོའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ ལག་བརྒྱད་པོ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

怎样呢？因为完全了知五蕴生起之道，所以称为知道。因为通达五蕴灭尽之修行，因为获得现证，所以称为通达道。通达即是获得之义。
为了如实宣说这两种修行，即为了如实宣说五蕴生起之道，所以称为示道。为了如实宣说五蕴灭尽之修行，所以称为说道。
所谓引导于道，即是引导至究竟的意思。怎样呢？因为从道的高处引向更高处，所以引导至道的究竟。如何呢？从顺决择分位的修行开始直至无学道的殊胜。
所谓通达于道，即是通达为道性。认知为道即是道性，因获得此而通达'唯此是道'，前者仅是某种了知，并非了知为道。
所谓'对于意乐圆满者'，即是对善根圆满者。所谓'令解脱圆满'，即是以令解脱圆满而令解脱圆满，因为这是其生起的因缘阶段。
所谓'为令圆满'，即是为安立随顺其生起的意思。所谓'为除去往趣的障碍'，即是为除去道中往趣的障碍烦恼分的意思。
其中，第一段经文所说：'世尊善说法，如实见，无病，无时限，引导，见此有义，智者当自证。'其中'无时限'即是无定时的意思。
'对见此者有'即是对此法的见者们。与此相反即是'颠倒说故，未见义故'等等是相反的。
如说：'佛语即使在行走、站立、坐卧时也易行，但这是对具慧者而言。'如是广说。
如说：'我的声闻比丘若无诡诈、无虚伪、正直、具正直性者，汝来，我当教诫他，我当教导他，我当为他说法。'如是广说。
其余如前，因无颠倒如实宣说故为善说。'因未见义故为如实见'等如是等。
关于广说'真实义'等，真实义即是八支圣道，因为无颠倒如实宣说故。见义也是八支圣道，因为是见义故。
对治也是此，因为是烦恼随眠的对治故。究竟也是此，因为不退失故。也是一切随眠的对治。八支圣道，因为引导出离一切苦故。

།ཐུན་མོང་མིན་དང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེ་ པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།བརྟག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་བཤད་པ་བམ་པོ་གསུམ་པ། རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ནི་གཞན་ཡང་དེ་ནི་དུས་ ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དུས་ཆད་པ་མེད་པས་བྱ་སླ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ཡིན་ནོ། །ཚུར་ཤོག་ལྟོས་ཤིག་ཅེས། སློབ་དཔོན་དཔེ་མཁྱུད་བྲལ་བ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ སྔ་མ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟན་པ།ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི། མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ། བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྲོ་ སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་མ་ཡིན་པའོ།།མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མདོར་ན་སྐྱོན་རྣམ་པ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ ནི་ཉེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་ ངེས་སོ།།ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་བློ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཐམས་ཅད་གཅོད་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ནི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པོ་དེ་ལྟར་རོ། །འདི་ལས་ཕྱི་ རོལ་པ་གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཉིད་དང་།ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་མ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚིག་འབྲུ་བཟང་མིན་དོན་བཟང་མིན། །གྲོལ་དང་རིག་པའི་ཐབས་མ་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于'非共同和非寻思境界'这句话，非共同是指八支圣道，因为它是独特的。非寻思境界也是指这个，因为它是无法思议的。由于是这样的缘故，所以称为'善说'，这是广说的内容。
这是《广释正理释》第三卷。第二种解释是：另外，由于它是无间断的缘故，应当了知它容易修习，这也是指八支圣道。'来看'这句话中，上师无与伦比也是指八支圣道。其余如前所述，应当了知它是如实宣说、无颠倒的。'如实见'即是'现证'的意思。
第二部经中所说：'世尊善说之法律是善说、能趣向出离、趣向圆满菩提、无违和合，这是依止于如来、应供、正等正觉的教法'。'恶说'即是'恶立'的意思。不能趣向圆满菩提即是不能出离，因为外道法不能趣向三种菩提中的任何一种，所以是不能出离。'不和合'即是'不集聚'的意思。'非如来等'即是非如来、非应供、非正等正觉。
关于'总之'这广说：总之显示了这四种过失：所说法的意义颠倒过失，即他们的法论如数论瑜伽等，由于是恶说故而显示了意义颠倒的过失。修行法不能趣向涅槃的过失，是以不能趣向圆满菩提而显示的，因为他们的修行法是世间道。听众具有多种见解的过失，是以不和合而显示的，因为他们有些说解脱方便是了知六句义等论典。导师不能断除一切疑惑的过失，是以非如来等而显示的。
如是'他人的论典'等广说，即如前所说的两种解释。除此之外，外道他人的论典，第一种解释是具有恶说和不能出离的过失。弟子们具有不和合的过失。导师具有非如来等的过失。第二种解释中他人的论典也具有过失，因为'文词不善、义理不善、非解脱方便、非智慧方便'前后相违的缘故。

།སློབ་མ་ཡང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དེ་དག འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ནི་བསྡུ་བ་བཞིས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་སྟེ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་དེས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ནི་བརྟན་པ་བཞི་དག་གིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པར་བྱ་བ་ནས་བརྟན་པ་སྟེ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ པ་དང་།དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབྲུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་བཀྲི་བའི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ན་སློབ་མ་དེ་དག་ནི་སྐྱོན་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་རྟོན་པ་ཡང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ལས་ཉེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་།ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། ། འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་སྟོན པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།།མདོར་ན་སྐྱོན་རྣམ་པ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་མདོར་ན་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བློ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ བཟློག་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ།།དོན་བཟང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལེགས་པར་བསྟན་པའོ། །གྲོལ་དང་རིག་པའི་ཐབས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་ བ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདུས་མ་བྱས་སོ།།ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་དགོས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡོད་པས་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བཟློག་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་ བྱའོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེར་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཟློག་ན་རིག་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་འགལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་བློ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བ་བཞི་སྤངས་པ་འདི་ལས་ བཟློག་པ་ནི་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།བརྟན་པ་བཞི་དག་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་བཟློག་པ་ནི་འདི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།

弟子也是具有过失的，如是对于他人的法律，为调伏他们的调伏法，是以四摄法所舍弃的，即以四摄事所舍弃的意思。四摄事即是布施、爱语、利行、同事，如经中所说。因此由于未摄受的缘故而显示过失。
他们的调伏法由于舍弃四依而具有过失。从所依到能依是依止的意思。这些是依法不依人，依义不依语，依了义经不依不了义经，依智不依识。因此由于对此无所依止，依止于颠倒见解，故彼等弟子具有过失。
他人的依止也具有过失，因为没有如实宣说的圆满。此调伏法由于与彼相反而无过失。
若问如何？首先从第一种情况来说，由于说为恶说而成为过失，与此相反即是善说、善示。由于不趣向圆满菩提而成为不出离，与此相反即是出离及趣向圆满菩提。由于不具足和合而成为不相应，与此相反即是无不相应而具足和合。由于非如来等导师而成为无所依止，与此相反即是有所依止，此导师是如来、应供、正等觉。
总之，所说的这四种过失，与此相反即是总说四种功德：对于所诠法不颠倒义理的功德，对于修行法趣向涅槃的功德，对于声闻众同心的功德，对于导师断除一切疑惑的功德。
如是首先是与第一种情况相反。从第二种情况来说，'非善文句'与此相反即是善说；'非善义理'与此相反即是善示；'非解脱及智慧方便'与此相反即是出离及趣向圆满菩提。
出离即是出离性，即无为解脱。此调伏法具有出离的必要，故此是出离。如是相反即是解脱方便。圆满菩提即是漏尽智与无生智，此即是智慧。由于趣向圆满菩提故称为趣向圆满菩提，与此相反即是智慧方便。
'前后相违'与此相反即是由于无不相应而成为一心。与舍弃四摄法相反即是具足和合。与舍弃四依相反即是有所依止。导师相反即是此导师是如来、应供、正等觉。

།ཆོས་འདུལ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་འདུལ་བའི་དོན་བཤད་པ་དེ་ལྟར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།སྤངས་པ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །མདོ་སྡེ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་ངའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ། གསལ་བ། ཕྱེར། རྒྱུ་བ་ བཅད་པ།ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་འདུལ་བ་ལ་བསྟན་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་འདུལ་བ་ལ་བསྟན་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མི་སྡུག་པ་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བར་ འཇུག་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བར་འཇུག་པ་འདི་ཡིན་པ་ནི་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ལྷག་མ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མིས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་འོས་པ་ལ་ གདུལ་བ་ལ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་།སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ལྷག་མ་འདི་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ལྷ་དང་མིས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཉིད་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བར་ དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དོན་ ནི་ལེགས་གསུངས་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ཉིད་དོན་ནི་ལེགས་གསུངས་ཕྱིར་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །བདེ་བར་འཇུག་ཕྱིར་ནི་གསལ་བ་དང་ཕྱེ་བའོ། །བླ་མེད་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་བ་བཅད་པའོ། །རབ་ཏུ་བཟུང་ཕྱིར་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་འོས། མ་ལུས་པར་ ནི་བསྟན་ཕྱིར་རོ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའོ།།འདི་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟློག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ཆོས་ནི་མི་གསལ་བ་དང་། མ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་རིགས་པར་ ཞུགས་པ།དྲང་པོར་ཞུགས་པ། མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་ པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།བརྩམས་ནས་ནི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་། ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིགས་པའི་ཆོས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ནའོ། །གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་མཐུན་པའོ། །བྱམས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལོངས་སྤྱོད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་ནོ།

所谓'法律'的含义是合理的，这是广泛流传的说法。'如是'广泛流传的说法，即如前所述法与律的含义。
佛陀的教法是引导正确智慧，以无颠倒性故是合理的，故称为'法'。教导断除烦恼，故称为'律'。
如《经集》第三品中所说：'诸比丘，我之法善说，明了，开显，断除轮回，于天人中极善宣说。'
以六种方式宣说法的功德，即以六种方式宣说的意思。
对于应当调伏者的教导，即是对应当调伏者们的教导。其本质是，对于贪欲行者则唯说不净观，而不说慈心等，如是等。
易于趣入是因为明了，故说'明了'。由开显故易于趣入，故说'开显'。
其余三种，即天人善受持性、对应机说法性、无师承而常说性，这三种依次从'于天人中极善宣说'中可知。如何可知？天人善受持性从'于天人中'可知，因为极善宣说故。对应机说法性从'善说'可知。无师承而常说性从'极善宣说'可知。
'以其真实义，故为善说'等广说中，'以其真实义，故为善说'即是'善说'。'易于趣入故'即是'明了'与'开显'。'无上故'即是'断除轮回'。'善受持故'即是'于天人中'。'如应、圆满而说故'即是'极善宣说'。
'与此相反故'中，相反即是外道法不明了、未开显等。
'世尊声闻僧众善行、正行、直行、和合行、如法而行'是经文。
此经文从'声闻僧众'乃至'善行'是就沙门行而言，显示世尊声闻僧众善行性。'就'即是依据、为了的意思。
'正法无上'即是无上涅槃法的意思。
'就词源学而言'即是依据词源学的方式。
'所依'即是依止的意思。
'和合'即是由成为真实自性故是真实自性，即和合。
'以慈身等业'即是善身语意业的意思。
由受用、戒律、见解和合性故也是真实自性。

།དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཟང་ཟིང་ངོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལྟ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་ གཞན་ཡང་དོན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དོན་གྱི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་རིགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་དྲང་པོར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།ཐ་མི་དད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ལེགས་པར་ཞུགས་ པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།དགེ་སློང་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། ཁོང་མྱགས་པ། འཛག་པ། ཤིང་རུལ་ལྟ་བུ། བོང་བུ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ། ཚངས་ པར་སྤྱོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཆུད་གཟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མི་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྡིག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤིང་རུལ་ནི་ཤིང་རུལ་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ལུང་བོང་གི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་ལུང་བོང་ནི་བ་ལང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཞིང་ང་ཡང་བ་ལང་ཡིན་ནོ། །ང་ཡང་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ སྙམ་མོད་ཀྱི།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བ་ལང་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་མེད་ཅིང་། ཇི་ལྟར་བ་ལང་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཡང་མེད་ལ། ཇི་ལྟར་བ་ལང་ལྟ་བུའི་སྐད་ཀྱི་ང་རོ་ཡང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་ཁ་ཅིག་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ ཞིང་ང་ཡང་དགེ་སློང་ངོ་།།ང་ཡང་དགེ་སློང་ངོ་སྙམ་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དུས་དུས་སུ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་མེད་ཅིང་། དུས་དུས་སུ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་བོ། །དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་དེ་ ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཡང་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལས་རིང་བ་ཡིན་ལ།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཡང་དེ་ལས་རིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་པ་ ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། དེ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡང་ཁས་འཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བོང་བུ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །འཁྲིག་པ་སྤོང་པ་ ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་བོང་བུ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལོག་པའི་སྐྱོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་ལོག་པའི་སྐྱོན་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་ལས་མི་ལྡང་བའི་སྐྱོན་ནི་ཁོང་མྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཐལ་བའི་སྐྱོན་ནི་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །རྟོགས་པའི་སྐལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཤིང་རུལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ལོག་པར་འཚོ་བའི་སྐྱོན་ནི་བོང་བུ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ ནས།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་བར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

其中受用相同即是财物。戒律相同即是戒律。见解相同即是见解。另外，所谓殊胜义利广说，是从成就殊胜义利开始而善入，以'入于正理'这一词来显示。
从不颠倒地修行开始而善入，以'入于正直'这一词来显示。从无差别地修行开始而善入，以'入于和合'这一词来显示。从如教奉行开始而善入，以'如法而行'这一词来显示。
'若有比丘破戒，具恶法，内心腐败，漏失，如朽木，如驴般行为，非沙门而自称沙门，非梵行者而自称梵行者'，这是经文片段。
具恶法是因为毁坏惭愧之故，所谓无惭即是恶。由于不断恶行之故，即是不断行恶之义。朽木即是腐朽之木。
如经中驴经所说：'诸比丘，譬如驴随大牛群而行，想着我也是牛，我也是牛。然而它既无如牛般的体型，也无如牛般的好色泽，更无如牛般的声音。诸比丘，如是此处有愚痴人随大比丘僧团而行，想着我也是比丘，我也是比丘。然而他既无时时广大信解，也不时时学习增上戒学、增上心学、增上慧学。诸比丘，复次彼愚痴人虽随大比丘僧团而行，然彼与比丘僧团相远，比丘僧团与彼亦远。'
所谓自称为胜义沙门之行，胜义沙门之行即是胜义沙门行，即八支圣道，因为自称具有彼故。也自称获得任何果位，因此非沙门而自称沙门。因此如驴般行为。
因为自称断除淫欲，故非梵行者而自称梵行者，因此也是如驴般行为。
行为过失的过患以'破戒'这一词来显示。意乐过失的过患以'具恶法'这一词来显示。不从罪过中起的过患以'内心腐败'这一词来显示。过分的过患以'漏失'这一词来显示。无有证悟机缘的过患以'如朽木'这一词来显示。邪命的过患以从'如驴般行为'到'非梵行者而自称梵行者'这些词来显示。

།ཁོང་མྱགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མི་ཟད་པ་སྦྲང་རྐྱག་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་ན། སྦྲང་རྐྱག་མི་སེལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད། མི་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་མི་བྱེད། མཐར་མི་བྱེད། གནོད་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནས། མཐར་མི་བྱེད་པའི་བར་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྲང་རྐྱག་སེལ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ གྲངས་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁོང་མྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་།འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ལོག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམ་པ་ལོག་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་ལོག་པ་ནི་ཁོང་མྱགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གནས་པ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་སྤྱོད་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྒྱུ་བ་ལོག་པ་ནི་འཛག པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རྒྱུ་བ་ཡང་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལོག་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་མ་བསྡམས་པ་ཉིད་དོ། །སྐལ་བ་ལོག་པ་ནི་ཤིང་རུལ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འཚོ་བ་ལོག་པ་ནི་བོང་བུ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྡིག་པ་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པའི་ དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རམ།འཁྲིག་པ་སྤོང་བ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་བདག་ཅག་རེས་འགའ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བསྙེན་གནས་ལ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ། །རེས་འགའ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མི་ཉལ་བར་བརྩོན་ ནོ།།རེས་འགའ་ནི་མི་ཉལ་བར་མི་བརྩོན་ནོ། །གཽ་ཏ་མ་དག་ཁྱེད་ནི་སྐྱེ་དགུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཅན། མྱ་ངན་ཅན། འཁྲུགས་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཅག་ལ་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་དག་ཡོད་དེ། ལེགས་པར་རྙེད་པ་དག་ནི་ཅི་དག་ཡོད་ན། རེས་འགའ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བསྙེན་ གནས་ལ་ཉེ་བར་གནས།རེས་འགའ་ནི་ཉེ་བར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །མི་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དང་།མྱ་ངན་ཅན་དང་། འཁྲུགས་པ་ཅན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ཅན་ཉིད་དང་། འཁྲུགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་ གནས་པར་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཕལ་ཆེར་ཐམས་ཅད་ཆོམ་རྐུན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོམ་རྐུན་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུགས་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་དགུ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་པོ་གང་དག་ཏུ་ཞེ་ན། མི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་དུས་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །སྡུག པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཅན་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབུལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ནོ། །ཕྱུག་པ་ནི་མྱ་ངན་ཅན་ནོ། །འབྲིང་ནི་འཁྲུགས་པ་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། འཚོ་བས་ཕོངས་ པས་ནི་དབུལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ནོ།།རྒུད་པ་དེས་དོགས་པས་ནི་འབྱོར་པ་མྱ་ངན་ཅན་ནོ་རྒུད་པ་དང་དོགས་པའོ། །དེས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྒུད་པ་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་རོ། །རྒུད་པ་དང་དེས་དོགས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ན་རྒུད་པ་དང་དེས་དོགས་པས་སོ།

所谓'他们贪食是因为住于无尽的分别妄想粪秽中'，如经中所说：'何为不除粪秽？对欲望生起分别妄想而接受，不舍弃，不除去，不终止；对害心生起分别妄想而接受乃至不终止，如是即为不除粪秽。'
以此异名，即是说这'贪食'和'漏泄'这两个词的异名，显示了此经文段落的另一种总义，是什么呢？显示了六种邪行：邪行为是以破戒性；邪思维是以具恶法性；邪住处是以贪食性，住处即是在晚间等时分对威仪的分别；邪行为是以漏泄性，行为即是为乞食而入家，其邪行即是诸根门不防护性；邪缘分是以如朽木性；邪命是以如驴般行为性，即是依恶欲而自称是真实沙门，或自称断淫欲。
'大德，我等有时持守八支近住戒，有时不持守。有时于神变月精进不卧，有时不精进不卧。乔答摩众，你们是烦恼的众生，是痛苦的，是忧愁的，是混乱的，你们有什么获得？有什么善获？有时持守八支近住戒，有时不持守'，这是经文段落。
人等获得中的'等'字，是指生于中土，诸根具足等类。烦恼等性中的'等'字，是指具苦性、具忧性、具混乱性。以烦恼性是苦因，以苦性、忧性、混乱性显示众生住于苦中。
所谓'如何大多都成为盗贼'是因为盗贼占大多数的缘故。混乱即是不悦意，因此之故。'彼即'等广说，是说众生于三时中具苦等性。是哪三时呢？即是遇不悦事等广说。具烦恼即是于这三时中生嗔恨：遇不悦事、离悦事、不具悦事。对悦事生贪著也是具烦恼。
具苦等性应当依次了知，如何呢？贫穷者是具苦性，富有者是具忧性，中等者是具混乱性。如何造作呢？因生计匮乏故贫穷者具苦性，因衰败忧虑故富有者具忧性，衰败与忧虑。'彼'字仅与衰败相连。由衰败与彼忧虑二者，故说因衰败与彼忧虑。

།ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པས་ནི་འབྲིང་འཁྲུགས་པ་ཅན་ ནོ།།ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པའོ། །ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པས་ན་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་འབྱོར་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་མིག་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་བདུད་ སྡིག་འདོད་ཀྱི་དབང་དུ་ཤས་ཀྱིས་སོང་བ་དང་།དབང་དུ་སོང་བ་དང་། ལག་ཏུ་སོང་བ་དང་། བདུད་ཀྱི་ཅི་འདོད་དགུར་བྱ་བ་དང་། བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་དག་གིས་བཅིངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།དེ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སོ། །དེས་མི་འཛེམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེས་མི་འཛེམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བདུད་ཀྱིས་ འཆིང་བ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་།དེ་དང་དུ་ལེན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་བཅིངས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་གོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཉོན་མོངས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་མིག་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལ་ལ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོར་ན་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་ དམིགས་བསྟན་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་མིག་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་སོ།།གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དེ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བདུད་སྡིག་ འདོད་ཀྱི་དབང་དུ་ཤེས་ཀྱིས་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།དང་དུ་ལེན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། དབང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། ལག་ཏུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བདུད་ཀྱི་ཅི་འདོད་དགུར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ དག་གིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྡུག་ བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ངན་འགྲོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་འདི་དག་གིས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུས་སོ།

由于以大艰难获得生活，故是中等混乱者。以大艰难获得生活即是以大艰难获得生活。由于以大艰难获得生活，故是以大艰难获得生活。如是依次而行。
诸比丘，凡沙门或婆罗门，于眼贪味者，彼等沙门或婆罗门为魔罗恶欲所控，为其所制，为其所役，任魔罗所欲，为魔罗绳索所缚，未能从魔罗罗索中解脱。耳、鼻、舌、身、意亦复如是。此为经文片段。
所谓'随顺'是随顺烦恼。所谓'为其所制'是为烦恼所制。所谓'不避'是不避该业。所谓'一切时'是指被魔罗绳索束缚于烦恼现行之时、随顺之时、及为其所制而起业之时。
所谓'虽然显现'是指烦恼现行等诸时。
所谓'一切'广说者，并非一切沙门婆罗门皆有烦恼现行等一切行相，而是说于贪味眼者有此等生起，故说'某些'。
以束缚为因而厌离轮回。
所谓'总之'广说者，总之，此经文片段中从烦恼所依差别、所缘差别、自性差别及时位差别显示过患，即由'诸比丘，凡沙门或婆罗门，于眼贪味'等词。时位差别有六种：从现行时位差别显示过患，以何词？以'为魔罗恶欲所控'此词。从随顺时位差别显示过患，以何词？以'为其所制'此词。从制伏时位差别显示过患，以何词？以'为其所役'此词。从视为功德时位差别显示过患，以何词？以'任魔罗所欲'此词。从显现差别显示过患，以何词？以'为魔罗绳索所缚'此词。从未断时位差别显示过患，以何词？以'未能从魔罗罗索中解脱'此词。
以正受不善法为因，当知于现法中住于苦、有苦、有贫、有害、有热恼，身坏命终当堕恶趣。此为经文片段。
不善法即杀生等，正受彼等即是想'我当以此等不善而住'。正受即是因，故说'以其为因'。

།ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ཤེ་ན། གྲང་བ་ན་ལྷགས་པས་སྦྲེབས་པ་དང་། ཚ་བ་ན་ཚ་ བས་གདུངས་པ་དང་།བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་གཟིར་བ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །མྱ་ངན་དང་། མི་ཚིམ་པ་དང་། ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་ཚིམ་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གང་དུ་ཞེ་ན། རྒུད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། འཆི་བའི་དུས་དག་ཏུ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒུད་པའི་དུས་ནི་མྱ་ ངན་གྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་ན་ནི་མི་ཚིམ་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆིང་བའི་དུས་ན་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས། སེམས་ ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།བསྒོམས་པ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྩགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བརྩོན་པ་དང་ཕྱིར་ཞིང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བརྩོན་པའི་བྱེད་ པས་ནི་བསམ་པས་ཏེ་འདུན་པས་དེ་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དེ་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྩགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཕྱིར་ཞིང་བྱེད་པས་ནི་སྦྱོར་བས་དེ་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྩགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་བྱས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་འདི་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ།བསམ་པ་བྱས་པས་ན་བསྒོམ་པའམ་འདི་ལ་བསྒོམ་པ་བྱུང་བས་ན་ཡང་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དེ་ལ་སྐར་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐར་མ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་བརྡ་སྤྲོད་པ་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་གྱུར་པས་ན་སྟེ། གྱུར་པ་ནི་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱེད་པ་དང་འདུན་པར་བྱེད་པས་ནི་བསྩགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་ བར་གནས་སོ།།ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། ཀུན་དུ་བསྩགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་ཀུན་བསྩགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། སྐལ་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ལས་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་བསོད་ནམས་དག་གིས་ ཡོངས་སུ་མ་བསྒོས་པའི་ལས་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པས་སོ།།ཞིང་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་བར་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལས་བྱས་པ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མི་རུང་། ལས་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མི་སྡུག་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱས་པ་དང་བསྩགས་པའི་སྒྲར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱས་པ་དང་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་སྟོན་ཏོ། །མི་སྡུག་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།གནས་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་བསྒོམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏེ། གནས་པ་ཡང་རྒྱུན་ནོ། །འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ནི་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་། གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ཀུན་ དུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྟོབས་འབྱུང་བ་དང་། སྐབས་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྐབས་མེད་པ་འབྱུང་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བའོ།

如何详细解释呢？在寒冷时被风吹袭，在炎热时被热所煎熬，被饥渴所逼迫，被蚊虫、虻、风、日晒、毒蛇等接触所折磨。
由于具有忧愁、不满足、执著的痛苦，也就是说由于具有忧愁的痛苦，由于具有不满足的痛苦，由于具有执著的痛苦。
在什么时候呢？在衰败、享受和死亡的时候，依次是：衰败时具有忧愁的痛苦，享受时具有不满足的痛苦，死亡时具有执著的痛苦。
经常修习、串习并多次造作杀生，将会转生于地狱众生中，这是经文的片段。'修习多次造作'是表示积累。
如何造作呢？其中由精进和反复两种，以意乐和加行使其增长。通过精进的作用，以意乐即欲求使其增强，因此说'修习'表示积累。通过反复作用，以加行使其增强，因此说'多次造作'表示积累。
这里说'已修习'是指对这杀生业已修习，由于已作意故称为修习，或由于在此生起修习故称为修习，如同说'天空中出现星星'，即是说星星在天空中显现。这是暂且依照语法学家的方式解释词义。
另外，依照词源学的方式，由于成为修习，'成为'是表示已达到的词尾，即由意乐本身。由于反复作意和生起欲求，表示是积累。
如何表示呢？是以积集的异名，即以'积集罪业'这个词。对某些人来说也成为已作，由于福德微薄，彼业必定成熟，因为心相续未被诸福德所熏习的业，安住于顺定异熟。
由田地和思的差别，某些业虽少作也必定成熟。怎么可以呢？为什么不可以？非业自性的不净等法，也说为已作和积集的词，因为凡是业即说为已作和积集。
其中也表示具有生起、安住和增长。表示不净具有生起是以'经常亲近不净'这句话。表示具有安住是以'修习'这句话，安住即相续。表示具有增长是以'多次造作'这句话。
另外也表示是加行、获得和成就的阶段，依次是以'经常亲近'等词。作意有四种：力生起、有间生起、无间生起和任运生起。

།མི་སྡུག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ནི་ འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་སྟོབས་དང་། སྐབས་དང་བཅས་པ་དང་། སྐབས་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སྟོན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། གོམས་པ་ན་སྟེ། གོ་རིམས་ བཞིན་ནོ།།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་བ་ན་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་ཏེ། ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་ ནའོ།།བསྒོམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ལན་མང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་དེའི་ས་ བོན་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ནི་དེའི་ས་བོན་ཏོ།།སེམས་ལ་དེ་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟས་པ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྟས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ས་བོན་བརྟས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞིང་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལ་དེའི་ས་བོན་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་ཀྱང་ བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཕུང་དང་། །ཁ་དོག་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་འདྲེན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་པོར་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ།མི་སྡུག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་དེར་གལ་ཏེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ལྔ་ཁོ་ནའི་དགོས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ནང་དུ སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ངེས་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལ་ཡང་དག་ པར་སྦྱོར་བ་ནི་སྡུད་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཞུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བདེ་ལ་ངེས་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ཞུགས་པའི་ནི་རྣམ་པར་མ་ཞིག་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་རྣམ་པར་མ་ཞི་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于'修习不净观并多次实践会得到大果'这句话，'修习'等三个词表示有所依靠和无所依靠生起作意的阶段，即未获得禅定、已获得禅定和熟练时的次第。任运作意是在熟练禅定时才有的。
另外也表示三种瑜伽行的阶段，以'修习'等三个词来说明：'修习'是初业阶段，'观修'是修习圆满阶段，'多次实践'是超越作意阶段。
广说'为了现前'等，是为了现前杀生和不净观。为了增强心中的种子，即增强其种子。增强也是最大程度的。由于增强且现前的缘故，即由于种子增强的缘故，以及由于反复现前的缘故，有修习等三种：为了现前是修习，为了增强心中的种子是观修，由于增强且现前是多次实践。
虽然所诠有多种，能诠却是一个，这已经证明过了。怎样证明呢？如'色'字表示色蕴、颜色、禅定等这样的例子。因此在经文第一部分中以修习等词所诠是一种，以不净观的修习等词所诠又是另一种，所以如广说'以修习等'那样是不对的。
'五盖扰乱心识，即贪欲盖、嗔恚盖、昏沉睡眠盖、掉举恶作盖和疑盖'是经文。虽然一切烦恼都是盖障，但特别说五种的必要是因为它们障碍善法生起。
为了摄心向内是昏沉睡眠盖。为了向外散乱是掉举恶作盖。为了在正行中不得决定，此中正行是指平等成就摄心、散乱、沮丧等，为了在此正行中不得决定是疑盖。
止是唯定的殊胜，是瑜伽行者的亲身现证。观是慧的殊胜。止的障碍是一种，即昏沉睡眠盖。入观时有未平息和不决定的过失，即因有未平息的过失和不决定的过失。
观的障碍有二：掉举恶作和疑，依次对应。戒的障碍是一种盖，即贪欲。为什么？因为使人退失梵行。

།གདམས་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡང་གཅིག་ཡིན ཏེ།གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཚིག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ལ་བཟོད་པ་ནི་ཚིག་བཟོད་པའོ། །ཚིག་ལ་མི་བཟོད་པ་ནི་ཚིག་མི་བཟོད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་དག་ཏུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ དང་།རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་སོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དབང་པོ་སྦྱོང་བ་སྟེ། །དབང་པོ་དེ་དག་ལྷུང་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་འགྲུབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འདི་ནི་ཞི་གནས་སོ། །འདི་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་ པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ།སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་ཆགས་པ་ཅན་དང་། ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། དེས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ལ། ངག་དང་ཡིད་ ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་རྒྱུ་དེ་དང་།རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞི་གནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་། གཏི་མུག་ཅན་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དག་ཀྱང་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ།།སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་ཟད་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་ཟད་པར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། དེས་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ལ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་གཞི་ དག་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་སྟེ།ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་གཞི་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ། །ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ།།ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་དུ་ལེན་པ་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་སོ། །ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་མི་འཛེམ་པ་ན་ཉེས་པར་ སྤྱོད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དེས་བྱས་པ་དང་བསགས་པ་ཡིན་ནོ།

教诫的障碍也是其中之一，即是害心的障碍。为什么呢？因为对言语不能忍受的缘故。对言语能忍受是言语忍受。对言语不能忍受是言语不忍受，这就是它的实质，所以如此。
在止、正持、舍的时候，即是止的时候、正持的时候和舍的时候。正持是修习诸根，因为能够正持那些堕落的诸根，所以称为正持。
对此成就的障碍即是止等成就的障碍的意思，与三种障碍依次相应。止的因、正持的因和舍的因，在声闻地中有'这是止，这是止的因'等详细内容，乃至舍为止都应当了知。
这三种技艺智慧是众生业的基础和根源，应当了知。什么是三种技艺智慧呢？贪欲是众生业的基础和根源，应当了知。技艺智慧中的嗔恨和愚痴是众生业的基础和根源，应当了知。
技艺智慧中有贪欲者和被贪欲所胜者，以身造作恶行，以语和意造作恶行。由此以身造作恶行，以语和意造作恶行，因此缘此，身体死亡之后，将堕入恶趣、恶道、邪道，转生于地狱中。
有嗔恨者、被嗔恨所胜者、有愚痴者、被愚痴所胜者也是如此，这是经典的一段。
这三种技艺智慧是能够灭尽众生业的基础，应当了知。什么是三种技艺智慧呢？无贪、无嗔、无痴是能够灭尽众生业的基础，应当了知。
技艺智慧中无贪欲和不被贪欲所胜者，以身造作善行，以语和意造作善行。由此以身造作善行，以语和意造作善行，因此缘此，身体死亡之后，将转生于善趣、天界众天人中。
无嗔恨和不被嗔恨所胜者，无愚痴和不被愚痴所胜者也是如此。
其中所说的业的基础和根源，即是业的基础和根源，也就是贪欲等的意思。
显示能够趣入和随顺趣入的因，即是以'业的基础'来显示能够趣入的因。以'业的根源'来显示随顺趣入的因。
详细说明贪欲等是指当接受贪欲等时引发恶行，这是能够趣入的因。由于贪欲等而不知羞耻，不能从恶行中回转，这是随顺趣入的因。
如是，由上述能够趣入和随顺趣入两种因，造作和积累了恶行。

།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་ དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་སྟོན་ལ། ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། འདི་ཡང་རྣམ་ གྲངས་འདིར་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། ལས་དེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཕྱིས་ལས་དེ་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་།མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་རིགས་ན། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་ འབྱུང་བ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་གོ།།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བྱེད་པ་དང་སྨྲ་བ་དང་རྟོག་པའི་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་གཞི་སེམས་དང་། ངག་གི་ལས་སྨ་བའི་གཞི་སེམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྟོག་པའི་གཞི་སེམས་ཀྱིའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ནི་འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །དེ་ ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་དག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་གཞི་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་ནའོ། །དེ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་བ་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཟད་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །རྣམ་གྲངས་དང་པོ་དག་ཏུ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ནི་གཞི་ཟད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཟད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨྲས་པ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེར་ནི་གཞི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྨས་པ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོས། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་ ཏེ།ལས་དཀར་པོའི་གཞི་རྣམས་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། ཟད་པ་ཞེས་མ་སྨོས་ན་ནིའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །རྣམ་པར་ བྱང་བ་དང་།འགལ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ནི་དེ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པའོ།

另外，所谓'其他'详细出现的内容是，贪等是遍行的阶段，以'业的基础'这一词来显示。以'业的生起'这一词来显示贪等也是制伏的阶段。
另外，贪等也是加行阶段和究竟阶段，以'业的基础和生起'这些词依次显示。'业的基础'显示贪等三者是加行阶段，'生起'显示是究竟阶段。在此数目中也应知贪等是制伏的阶段。
不仅仅是遍行而已，如是它们制伏并加行于彼业，后来使彼业达到究竟。
有人说：身恶行和语恶行有加行阶段和究竟阶段，所以贪等是加行阶段和究竟阶段是合理的。但是意恶行仅从贪心等显现而生，如何说它有贪等的加行阶段和究竟阶段呢？因此详细说'关于意恶行'。
另外，贪等是贪、嗔、痴。'身、语、意造作、言说、思维的基础心'是指身业造作的基础心、语业言说的基础心、意业思维的基础心。生起是从此生起故为生起。
如是在第一数中，贪等的生起既是基础也是生起。所谓'如是'详细出现的内容是如前所说'身语意的基础'详细显示的那样。在白品中也会说生起。
如何呢？'应知此三种技艺智是能尽诸有情的基础和生起'。在第一数中，所谓'业的基础和生起'是显示能入和随入的因。
由于在'如是等中基础尽'的出现本身已成立生起尽，因此所说'如是在白品中会说生起'是不成立的。因为在彼处基础是因生起也是因，由于从此生起的缘故。
有人说：从白品开始，无贪等也是善根，为何不说'业的基础和生起'？如何呢？'此三种技艺智是业的基础和生起'，即白业的诸基础和诸生起，若不说'尽'的话。
如是'此等分别是不善、是苦、是非圣、是无义相应'是经典文句。'与清净相违故'中，清净是三十七菩提分法，因为这些能清净、能遍净。相违是对其生起作障碍。

།འགལ་བ་ལ་ཡོད་པས་ འགལ་བ་ཅན་ནོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་འགལ་བ་ཅན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་གིས་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་དང་། དྲི་མི་ཞིམ་ པ་རྣམས་དང་།དྲིང་བ་རྣམས་དང་། མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་ཆེས་འཕགས་པ་དང་། ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འཁྲིག་པའི་གཞིའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁྲིག་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་ པའོ།།དེའི་གཞི་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །བཀྲུ་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་གིས་བཀྲུ་བར་འོས་ཤེ་ན། ལུས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དྲི་མར་འགྱུར་བ་ནི་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་བས་ན། དྲི་ མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྫས་རེ་རེ་ཡང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་མཇུག་ཏུ་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་ སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གཅིག་པུ་མི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ།འབྲེལ་པ་ནི་དྲི་མ་དང་ངོ་། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་པུ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གཉིས་སོ། ། དྲིང་བ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་མི་གཙང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ནི་དོན་འདི་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་དུ་མི་ག་ཆུང་གང་དག་དང་ལྡན་ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གནག་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་མི་གཙང་བ་བྱེད་པ།ལྕི་བ་འོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མི་ག་ཆུང་གང་དག་དང་ལྡན་ན་འདི་ནི་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དཀར་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་གཙང་བར་བྱེད་པ།ཡང་བ་གོང་མའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མི་ག་ཆུང་གང་དག་དང་ལྡན་ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གནག་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ།མི་གཙང་བ་མི་གཙང་བ་བྱེད་པ། ལྕི་བ་འོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་བར་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་འདི་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གཟུགས་ཅན་བདུན་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མི་གཙང་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་དབང་གིས་མི་གཙང བ་རྣམས་སོ།།གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྫས་རེ་རེ་ཡང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་མཇུག་ཏུ་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །མི་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་ གཙང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།མི་གཙང་བ་མ་བརྗོད་ན་ནི་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་དང་། དྲི་ང་བ་རྣམས་དང་། མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

由于存在相违，故称为相违者。其事物即是相违性，因此是相违性的缘故。
若问以何义为相违者？是以善法完全衰损之性。
人的欲望是不净的、臭秽的、腥臭的、不调顺的。天人的欲望是最为殊胜的、最为美妙的，此为经典片段。
关于淫欲基础的欲望，其中淫欲是二者交合。其基础是境色等显示为有情者。彼等因是所欲求故为欲望。
因应当清洗的缘故。若问以何义应当清洗？以身体变成有垢之性，垢染变化是依止义趣，故成为有垢。其事物即是以此性。
因每一事物都是令人厌恶的基础，以及行淫后生起不调顺的缘故，故为不调顺。
如是'一词'等广说，如所说那样，欲望的关联过失遍说是唯一词'不净'，即关联是与垢染。欲望的流漏过失遍说也是唯一词'臭秽'。欲望的自相过失遍说是二词，即'腥臭'与'不调顺'。
如是由'欲望不净'等广说而摄此义。
烦恼不净性如经云：'诸位贤者，具足何法，于此有些众生身坏命终后，堕恶趣、恶道、邪道、地狱中，是黑法、黑异熟、不净作者、趣向下方者。诸位贤者，具足何法，于此有些众生身坏命终后，生善趣、天界，是白法、白异熟、清净作者、趣向上方者。诸位贤者，具足何法，于此有些众生身坏命终后，堕恶趣、恶道、邪道、地狱中，是黑法、黑异熟、不净不净作者、趣向下方者？即于此杀生等乃至邪见'。
对此所说应如是了知：一切烦恼及随烦恼皆是不净。心垢十不善业道中，七种有色者因烦恼不净所发起力故为不净。害心等三者则以自性。不调顺如前。
云何如是？因每一事物都是令人厌恶的基础，以及行淫后生起不调顺的缘故。
所谓'人的欲望是不净'。若不说不净，当如何说？应说'人的欲望是臭秽的、腥臭的、不调顺的'。此是依第二异门而说。

།མི་དག་གི་འདོད་པ་ རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་དང་།དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་མ་བརྗོད་ན་ནི་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་རྣམས་དང་། དྲི་ང་བ་རྣམས་དང་། མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་མཇུག་ཏུའོ།།འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་། འདོད་པའི་གཞི་དང་། འདོད་བའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྒྱུས་མ་དང་བུ་དང་། བུ་དང་མ་དང་། ཕ་དང་བུ་དང་། བུ་དང་ཕ་དང་། མིང་པོ་དང་སྲིང་མོ་དང་། སྲིང་མོ་དང་མིང་པོ་དང་། གྲོགས་པོ་དང་། གྲོགས་པོར་རྩོད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེ་བོ་དང་སྐྱེ་བོར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་བྱེད་པས་འདོད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའོ། །འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སོ། ། དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་ཡུལ་མ་རྙེད་པ་ལའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་རྙེད་པ་ལའོ། །གཞིའི་འདོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞི་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །གཞི་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པས་གཞིའི་འདོད་པ་སྟེ། འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། དེ་ལ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་ལ་འདུན་པའི་རྒྱུའོ། །འདོད་པའི་གཞི་ནི་ཡུལ་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། མ་དང་བུར་རྩོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དང་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བོ་དང་སྐྱེ བོར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་འདོད་པ་མ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །འདོད་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྒྱུས་ནི་གཞིའི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། མ་དང་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་གིས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་སྟེ། གཞིའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ངས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བརྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆིང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ བ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ནི་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ།སྐྱེས་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། འཆུམས་པ་དང་། མདུད་པ་བོར་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆགས་པའོ།།སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཞེན་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་ནས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་ འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་འཆུམས་པའོ།།དེའི་ཐབས་ལ་ལན་མང་དུ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་ལན་མང་དུ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ནི་མདུད་པ་བོར་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྒྱལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་ བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པའོ།།དེ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ།

人们的欲望是不净的、臭秽的，如果不说'臭秽'二字，那么应该如何说呢？人们的欲望是不净的、臭的、不调和的。由于变异而不调和，这是指交合之后。
由于欲望的因、欲望的基础、欲望的支配以及仅仅因为欲望，母与子、子与母、父与子、子与父、兄与妹、妹与兄、朋友与朋友相争，更何况其他人与人之间呢？这是经文的片段。
烦恼欲是指由于贪欲而成为欲望，因为烦恼本身就是欲望，所以称为烦恼欲。即希求和贪著。其中，希求是对未得到的对象，贪著是对已得到的对象。
所说的事物欲也有两种，事物是指色等境界。事物本身即是欲望，所以称为事物欲，因为是所欲求的对象。
其中详细解释是：欲望的因是对未获得境界的希求之因。欲望的基础是对已获得境界的贪著之基，如经中所说'母与子相争'等。如是，首先以两种烦恼欲，从'母与子'到'更何况其他人与人之间'已经说明。
关于'欲望的支配'等详细解释：欲望的支配是指为了获得事物欲而支配。仅仅因为欲望是为了已得到的事物欲，如经中详说'母与子'等。
如是'以何因'等详细解释：如上所说，以两种烦恼欲为因而争斗，为何目的？为了两种事物欲。这样完全显示即是详细显示。
比丘们，我未见有任何色能使男人执著、骄慢、贪欲、爱恋、欢喜、贪恋、昏迷、束缚、系缚，如同女人之色。男人对女人之色生起贪著、执著、亲近、系缚、昏迷、极度贪著、极度执著，这是经文的片段。
因生起贪欲缠缚故为贪著。因接受贪欲缠缚的生起故为执著。因欲求获得并享用故为亲近，即是欲求获得女人之色，获得后又想享用。
因为反复思维其方便故为系缚，即是反复思维获得的方便。因为不见贪欲缠缚等过患故为昏迷。因对所执取生起执取故为极度贪著，即是对所执取的女人之色生起执取。因其生起故为极度执著。

།དེ་བསྟེན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་བསྟེན་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བས་ལན་མང་དུ་ གནས་པའི་ཕྱིར།ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མི་ཚིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། མི་ཚིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་གང་གིས་ན་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་། བྲམ་ཟེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད། བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་། བྲམ་ཟེ རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད།ཁྱིམ་བདག་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་གང་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་། བྲམ་ཟེ་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་ པ་དང་།ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སོ། །དང་དུ་ལེན་པ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་ པ་ནི་རྣམ་པར་བཅིངས་པའོ།།དེས་མི་འཛེམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེས་མི་འཛེམ་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་དགའ་བས་ཀུན་དུ་དགའ་བའོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དེ་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ནི་དེ་ལ་ ཀུན་དུ་དགའ་བའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ཉིད་དེ་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་སོ། །རྒྱུས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།རང་གི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ བ་དང་།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ནི། རང་གི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ བར་བྱེད་པ་དང་།ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་གཉིས་སོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་གོ་རིམས་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སོ། །རང་གི་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །རང་གི་འདོད་པ་ལ་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བཅིངས་པའོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་ སུ་ཞེན་པ་སྟེ།འདོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞེན་པའོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ལྟ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་ པར་ཞེན་པ་དང་།རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་ གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

所谓'依止于彼'详细解释为：由于心专注于依止女色而多次安住，故生起强烈执著。如何呢？是由于不知满足的缘故，因为不知满足。迦叶子，诸王与诸王相争，婆罗门与婆罗门相争，居士与居士相争的因是什么？缘是什么？婆罗门，由于对欲的贪著、强烈执著、系缚、遍执著、普遍贪著之因，诸王与诸王相争，婆罗门与婆罗门相争，居士与居士相争。迦叶子，出家人与出家人相争的因是什么？缘是什么？婆罗门，由于对见的贪著、强烈执著、系缚、遍执著、普遍贪著之因，出家人与出家人相争。这是经典的片段。
依次为：经常行为即是对欲的贪著。接受即是强烈执著。压制即是系缚。对此不避讳即是被欲贪压制而不避讳，即是遍执著。对此普遍欢喜即是以普遍欢喜而普遍欢喜。对欲贪普遍欢喜即是对此普遍欢喜。其事即是对此普遍欢喜性即是普遍贪著。
'因'字应当连接一切词，如何呢？即'以欲贪之因与诸王争'等广说，如是'以对欲贪的强烈执著之因'乃至'以普遍贪著之因'。
'对自己的欲望明显欢喜、执取、不愿分离'是指对自己的欲望即色声等明显欢喜、执取、不愿分离，这就是对自己的欲望明显欢喜、执取、不愿分离。对他人的欲望明显欢喜和普遍贪著二者，即是对他人诸欲明显欢喜和普遍贪著，这是对他人的欲望明显欢喜和普遍贪著二者。
对欲的贪著、强烈执著、系缚、遍执著、普遍贪著依次为：如何呢？对自己的欲望明显欢喜即是对欲的贪著。对自己的欲望执取即是强烈执著。对自己的欲望不愿分离即是系缚。对他人的欲望明显欢喜即是遍执著，即是对欲的遍执著。对他人的欲望普遍贪著即是普遍贪著。
所说'对诸见亦复如是'中，诸见即是身见等五见。对这些的见贪、强烈执著、系缚，如第二种解释所说。如何呢？对自己的见解明显欢喜、执取、不愿分离，与对见的贪著、强烈执著、系缚依次相对应。

།ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་ལྟ་བར་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་ནི་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་པའོ། །ལྟ་བ་མཐུན་པ་དག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ནི་ལྟ་བ་མཐུན་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི་དེའི་ལྟ་བའོ། །དེའི་ ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ།ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བ་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལྟ་ བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་།ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དགོས་པ་དག་ནི་བརྒྱད་དེ། རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ནི་འདུལ་བ་ཐ་ དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཚེ་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་མེད། ཆོས་སྤྱོད་པ་མེད། བསོད་ནམས་སྤྱོད་པ་མེད། དགེ་བ་སྤྱོད་པ་མེད། དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་ དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའོ། །མི་གཡོ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་བྱེད་པ་ནི་ བྱེད་པ་པོའོ།།དགེ་བ་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་སྒོམ་པ་ནི་དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསེར་བཞིན་དུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡིན། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤོང་བ ཡང་དག་པར་བླང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཞི་པ། དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ ནི་དེ་རྒྱ་མཚོ་དང་།དགེ་སློང་དག་དེ་ནི་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དང་། ཆུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་། ཆུའི་ཆུ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་བུའི་མིག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཆུར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་ ཆུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆུ་ཆེན་པོ་སྡུད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆུ་གཏེར་ཆེན་པོ་སྟེ། སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འཛིན་པའི་དོན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཆུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བར་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ དོན་གྱིས་ན་ཆུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྟེ།ཀུན་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆུའི་ཆུ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆུ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ།

如果是见解不相同的人们，由于对自己的见解生起欢喜而执著，想着'这些人怎样才能变成与我见解相同呢'。如果是见解相同的人，对其见解的贪著，即是见解相同的那些人的见解就是他的见解。对其见解的贪著即是对其见解的贪著，应当了知为遍贪。在此也是由见解贪著的缘故，从'由见解贪著的缘故'乃至'由见解遍贪的缘故与出家人和出家人争论'，应当一一配合。
或者见解贪著、过分执著、系缚，如同第一种情况中所说的遍行、领受、胜伏那样依次对应。如前所说的目的有八种，宣说异门是为了调伏差别的缘故，为了令某些人在当时和后时从某些方面理解的缘故等等。
'比丘们，那些众生没有行利益，没有行法，没有行福德，没有行善，没有行善妙'是经典的片段。'依靠这两者'是指依靠行利益和行法的意思。行福德业即是行福德业。行不动业是指行色界和无色界的业是不动业。行此即是行者。
行善即是为了断除不善，如此他已断除不善。怎样是他已断除不善呢？因为是对治的缘故。广说'决定善'即是为了决定善而修习三十七菩提分法是行善妙。为什么呢？因为如同黄金般无垢和不变故。
菩提分法的无垢性是什么？不变性又是什么呢？无垢性即是无漏性。不变性应当了知即是不从彼等退失性。'因为不害他人'是指如此具戒者不害他人，因为真实受持断除杀生等。行利益和行法如前所说。
《理趣释》第四品：'比丘们，愚凡夫无闻者称之为海洋。在圣法律中，比丘们，那不是海洋，不是大水藏，不是大水流，不是大水聚，不是大水体，比丘们，人眼才是海洋'是经典的片段。
'因为常住于水'是指因为经常有水的意思。以摄集大水的意义为大水藏，因为从语根中出现摄持义故。以不生的意义为大水流，因为唯现为大水流故。以不显生故，以一体的意义为大水聚，因为周遍流水成为一体而住故。以无尽的意义为大水体，因为彼大水永不穷尽故。

།དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་གང་གིས་ན་སྐྱེ་དགུ་འདི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་དང་། གཡོགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་གཡོགས་པ་དང་། བཀག་པ་དང་། ཡོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བ་ལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་འོང་བ་དང་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་འཇིག་རྟེན ཕ་རོལ་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཀུན་དུ་རྒྱུག་པར་བྱེད་འཁོར་བར་བྱེད།འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པའི་སྲེད་པ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་དང་། ཁྱིམ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་འདི་ནི་དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ནི་དྲུབ་འགུལ་འཁྲུགས་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ནོར་ དང་།ཁྱིམ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མང་ པོས་གཟིར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དག་གིས་གཟིར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་གཟིར་བའོ།།དེའི་རྟེན་ནི་གཞི་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་གཟིར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་རྩཝ་མུན་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་ བ་དང་།བལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བལ་བ་ཛ་གདུག་པའི་གཞི་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟ་བུ་དང་གྱུར་པའི་སྒྲ་གཉིས་ནི་རྣམ་པའི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དྲུ་བུ་འཛིངས་ པའི་རྣམ་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་དང་གྱུར་པའི་སྒྲ་གཉིས་ནི་དཔེའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐགས་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་པས་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་འདྲ་བས་དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དཔེའི་དོན་དུ་གོའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕྲད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐགས་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུའོ།།མི་འབྲལ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དྲུ་བུ་འཛིངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་དམིགས་ཀྱི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་རྩཝ་མུན་ཛ་དང་བལ་བ་ཛ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཉེས་དམིགས་ དག་གིས་གནོད་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་གནོད་པ་སྟེ།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ལ་རེག་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། མི་ཟད་པ། རྩུབ་པ། ཚ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། སྲོག་འཕྲོག་པ་དག་གིས་མྱ་ངན་བྱེད། དུམ་བུར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་ འདོན་པར་བྱེད།བྲང་རྡུང་བར་བྱེད། ངུ་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་རྩེ་མི་འཇིལ་བའི་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩེ་མི་འཇིལ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུན་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་རྩེ་མི་འཇིལ་བའི་རྒྱུན་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།

比丘们，我将为你们解说使众生遮蔽、阻断、覆盖、完全覆盖、阻碍、隐藏、完全缠绕，如同纠缠的织物，如同缠结的线团，如同文阇草和婆罗婆阇草一般，往来于此世间与彼世间，彼世间与此世间，流转轮回，不得出离轮回的贪爱。这是经典的一段。
所谓'与之相关的分别妄想众多'是指与财物、家宅、儿子、妻子等相关的分别妄想众多的意思。
由于难以从轮回中解脱，众生如同缠结的线团。'缠结的线团'是指线团纠缠混乱。
'由于执著所执取的'详细来说，是指执著所执取的财物、家宅、儿子、妻子等，'所执取'即是执取。'执著所执取的'是指我所执著，因此说'由于执著所执取的'。
由于成为众多痛苦逼迫的所依，'众多痛苦逼迫'即是被众多痛苦所逼迫。其所依即是基础，故说'成为众多痛苦逼迫的所依'，因为是其本性。
'如同文阇草和婆罗婆阇草'是指如同文阇草和如同婆罗婆阇草，就像文阇草和婆罗婆阇草是有害的基础一样。
'如同'和'成为'这两个词也应理解为表示形态的意思。怎样理解呢？'如同纠缠的织物'即是纠缠织物的形态。'如同缠结的线团'也是缠结线团的形态。
'如同'和'成为'这两个词也是比喻的意思。怎样理解呢？因为如同织物纠缠，所以说'如同纠缠的织物'。因为像缠结的线团，所以说'如同缠结的线团'。例如说'如同母亲'也是指像母亲一样，理解为比喻的意思。
所谓'如是'详细来说，如前所说，由于具有欲望，应知如同纠缠的织物。由于具有分别妄想，应知如同缠结的线团。由于具有过度执著，应知如同文阇草和婆罗婆阇草。
所谓'复次'详细来说，由于具有对相遇的贪爱，如同纠缠的织物。由于具有对不分离的贪爱，如同缠结的线团。由于具有过患的危害，如同文阇草和婆罗婆阇草。'过患的危害'即是过患所造成的危害，因为具有此故。
比丘们，无闻凡夫对于身体所感受的痛苦、无尽、粗暴、炽热、不悦意、夺命的感受，会悲伤、忧恼、哀叹、捶胸、哭泣、昏迷。这是经典的一段。
'由于恒常不断的相续性'是指，凡是粗暴的即是不断的，因为是恒常不分离的相续，所以是恒常不断的相续。这是其本性。

།ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་དྲན་པའི་དུས་ན་བརྗེད་དུ་མི་སྟོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་དམིགས་པ་དྲན་པའི་དུས་ན་དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བསྡུ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚོར་ བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།རྣམ་པར་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ལས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་ལུས་པ་གསུམ་དག་གིས་སོ།།དེ་ལ་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལུས་དང་སེམས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ལ་ གནོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྲོག་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྲོག་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ལས་དྲག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གང་ལས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདེ་ལྡན་ཅི་ཁྱོད་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ཅི་ཁྱོད་ལ་དྲག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། མི་བཟད་པ། རྩུབ་ པ།ཚ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། སྲོག་འཕྲོག་པ་སྐྱེས་པ་ལུས་ལས་འབྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་ལ་དེ་བྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་ཡིན་ནམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དེར་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དྲག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དྲག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །རྩུབ་པ་ཞེས་བྱ བ་ནི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དྲག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དེ་བྲལ་བའམ་མི་ལྡན་པར་འདྲི་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྐབས་སྐབས་སུ་དེ་ཡོད་པར་འདྲི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སྐབས་སུ་བྲལ་བ་ཡོད་པར་འདྲི་བ་ནི་དེ་ འབྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།སྐབས་སྐབས་སུ་དེ་མི་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འདྲི་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། བསྐ་བའི་བསྐ་བ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་ལོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དེ། འགྱུར་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ན་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་གང་ ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་།བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་དགོངས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའོ།

所谓'不悦'是指在忆念时不能忘却的缘故，即缘于苦受时，因为背离彼故而称为'不悦'之义。
'总之'所说详细内容归纳为：以自性差别显示感受差别的是'苦'这个词。以行相差别显示感受差别的是'难忍'这个词。以住处差别显示感受差别的是'粗涩'这个词。以业的差别显示感受差别的是其余三个词。
其中诸感受的业差别应当了知是以损害身体、心识和生命的缘故。'热恼'是显示损害身体。'不悦'是显示损害心识。'夺命'是显示损害生命。
所说'剧烈、苦恼'出自经典段落：'具寿安乐者，你是否有尽除？你是否有剧烈、苦恼、难忍、粗涩、热恼、不悦、夺命生起，而从身体离去不生，且明显地离去不生？'所说'具寿等'详细内容即是此经典段落。
在那经典段落中，是以自性等差别，即以自性、行相、住处和业的差别来区分剧烈性。如何呢？'苦恼'是以自性差别来区分剧烈性。'难忍'是以行相差别。'粗涩'是以住处差别。'不悦'是以业差别来区分剧烈性。
询问是否离开或不具有那些感受是按次第的。'于某些时候询问是否有'是指于某些时候询问是否有离开，即以'离去'这词。于某些时候询问是否不具有，即以'明显不生否'这词。
'三种苦性：苦苦性、行苦性、坏苦性'是经典段落。
关于'诸行'等详细内容：由诸行的自相不调和性，苦苦性即是以苦性为苦，故称苦苦，如苦中之苦。这是苦苦性。
共相生灭不调和性即是共相生灭不调和性；以共相生灭不调和性故为行苦性，因为是行的苦故称行苦。其事相即是行苦性。
同样，以变异相不调和性故为坏苦性，因为变异性即是苦故称为坏苦性。
所说'某种'等详细内容是指某种既非苦又非乐的感受差别，以及说乐为苦性是意趣性的，而非自相。其意趣如前所说以自相和共相二者广说。

། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུངས་ལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིད་དུ་འོང་བ རྣམས་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་ བསྔལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་ཅན་དང་། ལག་པ་ ཁྲག་དམར་བ་དང་།གསོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གསོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཐ་ན་སྲོག་ཆགས་སྲིན་བུ་དང་། སྤྲེའུ་དང་། གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་ བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་གསད་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གསད་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལག་པ་ཁྲག་དམར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།གསོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གསོད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་གཞི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐན་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ལྷག་མས་སྲོག་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དྲག་ཤུལ་ཅན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ལུས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་དང་། སེམས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་དང་། དེར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་དང་། དེར་གཏན་དུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ དང་།སྙིང་མི་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་སྙིང་མི་བརྩེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་མེད་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་སྙིང་མི་བརྩེ་བའོ། །དེ་དག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་ པ་དང་།སྙིང་མི་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། སྙིང་མི་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་དེར་གཏན་དུ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ།།ལུས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ལག་པ་ཁྲག་དམར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཉིད་ནི་གསོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གསོད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྲོག་རྣམས་ལས་གཉིད་ལོག་པ་ནི་སྟོང་པ་དང་། གསོག་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་གཉིད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པའི་བྱ་བ་གང་དག་ལ་གཉིད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以自相而言，依据本性的痛苦而说明苦苦性；以共相而言，依据本性的痛苦而说明行苦性；坏苦性是指可意的诸行变坏。如是，苦受及其所感受的诸行是以苦苦性而成为痛苦。
非苦非乐受及其所感受的诸行是以诸行的苦性而成为痛苦。乐受及其所感受的诸行是以此坏苦性而成为痛苦。如是，说明一切有漏行皆是痛苦。
杀生、凶暴、手染血腥、杀害、极度杀害而住，对有情众生无惭且无悲悯心，乃至不离杀害蚊虫、蚂蚁等生命，此为经典片段。
其中详细解释为：以杀害之心而说明杀生，是以'凶暴'这一词。以杀害之行为，是以'手染血腥'这一词。对这两者的欢喜，即是以心行欢喜，以'杀害、极度杀害而住'这两词。
以其根本，是以'对有情众生无惭且无悲悯心而住'这两词。以其相关，是从'乃至'开始以余词说明杀生。
另一种解释是：'杀生'即以凶暴性而特别说明屠夫等的杀生性，即以'凶暴'这一词。
凶暴性的详细解释是：凶暴性包括身体凶暴性、心理凶暴性、专一性及永久性，如何体现？以无惭性及无悲悯性，即以'无惭且无悲悯而住'这两词表示其专一性。
无惭无悲悯即是无惭且无悲悯。具有这些的即是具无惭无悲悯者。其体性即是具无惭无悲悯性，故说具无惭无悲悯性。以不离性，即以'不离杀生'这一词表示其永久性。
身体凶暴性以'手染血腥'这一词可知。心理凶暴性以'杀害、极度杀害而住'这一词可知。
'诸比丘，离诸生命而睡眠是空无、无积聚、无果报、无意义、无利益'，此为经典片段。'于何者不生睡眠'即是指于何等生命之事不生睡眠之意。

།དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལས འབྲས་བུ་དང་།དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དང་། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ནི་གསོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་ བུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཚེ་གཞན་གྱི་ལས་དང་།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་པའི་སྒྲའི་དོན་ ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་སྲོག་རྣམས་ལས་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སེམས་མེད་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ།གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སེམས་དང་བཅས་པའི་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསོག་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་མེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཚིག་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བའོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་མཁས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་མཁས་པ་ཡིན་ལ།མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་མི་མཁས་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱིས་པ་ནི་ཉེས་པར་ བསམས་པ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་ནི་ཉེས་པར་བསམས་པ་སེམས་པ་ཡིན།ཉེས་པར་སྨྲ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན། ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ མི་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡིན་གྱི། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མི་ལྡན་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་མ་བྱང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཐོས་ ཀྱང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་གཟུགས་མི་རྟག་པ།མི་བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད། མི་འདྲའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད། དམན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད་དེ། གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཚོར་བ་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གནས་སྐབས་མི་འདོད་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདུག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་གནས་སྐབས་མི་འདོད་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གཞན་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་ཀྱང་རྒ་བའི་གནས་ སྐབས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།

对于'因为没有这些'这一广泛出现的说法，这些是指精进和精进所生的果报，以及沙门行的意义。沙门行是指无垢之道，其果报是涅槃和今生的安乐。因为没有这些，所以说'生命是积聚'等广泛出现的说法，这是按照顺序的。
因为大多不会成熟果报，所以说'无果'，是指在睡眠时造作杀生等业，会因为其他生的业和因缘而成就地狱等众生的果报，因此说'大多'等。
另外，对'空'的声义差别的阐述是：在诸生命中，无心的睡眠状态是空，有心的睡眠状态是余，如前所述。怎样呢？是积聚、无果、无义、无利益。这四个词的含义也如前所述。
因为具有无知、怀疑和邪知，所以说：因具无知故愚痴，因具怀疑故不明，因具邪知故不善巧。为什么因具邪知故说不善巧，而不是因具无知和怀疑呢？因为善巧于非如理者即是不善巧，'于非如理'即是善巧于颠倒的意思。
'凡夫是思维恶念等'是指经中说：'诸比丘，凡夫是思维恶念者，是说恶语者，是造作恶业者'。
有人问：为什么说'因为不具修所生慧故不善巧，而闻所生慧和思所生慧二者则不是'？因为不善的对治是修所生慧，而不是闻所生慧和思所生慧这两者。因此，由于不具足修所生慧，称为不善巧是合理的。
又说'另外'等，是指因慧未熟故为凡夫性，因慧执著故为愚痴性，因慧颠倒故为慧乱性。虽然听闻，但因为不能了知善说和恶说诸法的意义，所以是愚痴性。同样，因为对这些颠倒执著，所以是慧乱性。
'乔答弥，任何比丘或婆罗门认为色是无常的、不坚固的、不可靠的、是变化法，而生起我慢，认为与众不同，认为不低劣，乔答弥，所有这些比丘或婆罗门都是因为没有如实见到真相的缘故。乔答弥，受是无常的，想是无常的，诸行是无常的，识是无常的、不坚固的'如前所述，这是经文的片段。
因为状态的不同即是坏灭，因为转向不欲求的其他状态。比如从坐姿转向其他不欲求的状态，因为依止其他威仪故。又如从青春状态转向其他衰老状态等等。

།གཅིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་ངོ་། །གཉིས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མི་བརྟན་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། གཟུགས་མི་བརྟན་པ་ནས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་མི་བརྟན་པའི་བར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་འབྱུང་བས་ནི་གནས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུན་ནི་ཡུན་མི་རིང་བ་དང་། དུས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་གནས་པ་ནི་དུས་ཡུན་མི་རིང་བའི་ཕྱིར་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དུས་ མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།བཞི་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཞི་པ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཏེ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། མི་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཅིག་གིས་ནི་ལུས་མི་འཇིག་པ་འགོག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་པོ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པོ་འདིས་ལུས་ཉེ་བར་ལེན པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་མི་འཇིག་པའི་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པས་ཏེ་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཇིག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་ཏེ་ཡིད་བརྟེན་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དུས་ངེས་པར་འཇིག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པས་ ཏེ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་འཇིག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་གཅིག་གིས་ནི་སྟེ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་མི་རྟག་པ་འདིས་སོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟེ་མི་བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་ དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པས་ནི་སྟེ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།དང་པོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་རྒྱུན་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་སྒྲས་ བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་རྒྱུན་དང་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་སྒྲས་མ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་མི་འཇིག་པ་ ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བ་སྟེ།མི་འཇིག་པ་བཀག་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་འཇིག་པ་བཀག་པ་དང་། དུས་སུ་འཇིག་པ་བཀག་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་འཇིག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ། སྐད་ཅིག་དང་ནི་ཚེ་དང་ནི། །འགྱུར་ཟད་རྣམ་པ་ གསུམ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མར་ཟད་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཟད་པས་ནི་རྒྱུན་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་ཟད་པས་ནི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'一者'详细内容是经典中从'色无常'到'识'之间的'无常'这一词。如是所说是显示取蕴五蕴的特征具有二种有为相，即有为相的生与灭。
所谓'二者'详细内容是以'不坚固'和'不可依靠'这两个词，即从'色不坚固'到'识不坚固'，同样'不可依靠'所说是显示住的差别。如何呢？相续不长久及时间不定的缘故，相续而住是因为时间不长久故称为'不坚固'。因为时间不定故称为'不可依靠'。
所谓'四者'详细内容是第四变化之法，'变化之法'所说是显示住的相续特征本身转变为他相，因为趋向不欲之状态的缘故。
复次，'一者遮止身不灭'详细内容是经典第一段从'色无常'到'识'之间的'无常'这一词，以此遮止五取蕴的特征不灭。以第二'不坚固'遮止长时而灭。以第三'不可依靠'遮止定时而灭。以第四'变化之法'遮止无变化而灭。
所谓'复次'详细内容是复次以一者即从'色无常'到'识'之间的'无常'。以二者即'不坚固'、'不可依靠'这二者，依次依于同类不能长时安住的缘故，及可能非时而死的缘故，'不坚固'、'不可依靠'二者显示相续灭的无常性。以四者即'变化之法'。
所谓'最初'详细内容是刹那灭的无常性。以自词显示即从'色无常'到'识'之间的无常性，而相续灭的无常性和变化的无常性非以自词显示。
所谓'因为是胜义'是刹那灭的无常性非胜义，因为离开刹那别无相续和变化，故彼二者非以自词显示。
此处所说即广说义'不灭长时'等偈颂，是遮止不灭、遮止长时而灭、遮止定时而灭、遮止无变化而灭。如是所说：'刹那与寿命，及变尽三种，亦是所显示'。以刹那尽显示刹那灭的无常性。以寿命尽显示相续灭的无常性。以变化尽显示变化的无常性。

།དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་གཞག་པ་དང་།འདི་ལྟ་བུར་སེམས་ལ་གཟུགས་གང་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཡོད་དམ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དེ་ལྟ་ བུ་འགའ་ཡོད་དམ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ་ཞེས་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པ་སྔ་མ་མི་སྲིད་ན་ཕྱི་མ་འདྲི་བ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྔ་མ་མི་སྲིད་ན་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་རྟག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་ཡོད་དམ། འོན ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་བརྟན་པ་མེད་ན་རྒྱུན་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་ཡོད་དེ།ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་སུ་མི་ལ་སོགས་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཐེར་ཟུག་མེད་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་སྐད་ ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་གཟུགས་རྟག་པ་ འགའ་ཡོད་དམ་ཞེས་བསྟན་པས་རྟག་པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐེར་ཟུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རྒྱུད་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་ཉིད་དུ་རྟག་ པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུད་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་མི་རྟག་ པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་གཟུགས་གང་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཡོད་དམ་ཞེས་ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རྟག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདིར་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཉིས་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེས་འགའ་ཚིག་གཉིས་ནི་ཚིག་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར འཆད་དེ།དཔེར་ན་སེམས་མགུ་བ་དང་། སེམས་ཉམས་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དགའ་བ་དང་། སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཤེས་ནས་དད་པ་བཞི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། འཚོ་བ་དག་གིས་དབུལ་བ་མ་ཡིན། བཀྲེན་པ་མ་ཡིན། ཕོངས་པ་མ་ཡིན་པར་འཚོ་ཞིང་ཕྱུག་པ་དང་ནོར་མང་བས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་པོ་དག་ནི་དད་པའི་ནོར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ནོར་དང་། ཁྲེལ ཡོད་པའི་ནོར་དང་།ཐོས་པའི་ནོར་དང་། གཏོང་བའི་ནོར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་རོ། །འཇིགས་པ་ལྔ་དག་སྟེ། འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་འགྲོའི་ འཇིགས་པའོ།།འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལས་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཀྲེན་པ་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པའོ།

其后，有一位比丘独自前往寂静处，内心专注思维：'像这样，是否有任何色法是常住的、坚固的、永恒的、不变的法性，能如实安住的色法？是否有这样的受、想、行？是否有任何识是常住的、坚固的、永恒的、不变的法性，能如实安住的识？'这是经典的片段。
如果前者不可能，则询问后者，即如果无常等前面的情况不可能，则询问坚固等后面的情况。怎样呢？如果色法完全没有常住性，由于没有刹那坏灭，由于没有在其他时间存在，是否有坚固性？如果没有在其他时间存在的坚固性，由于没有相续坏灭，是否有永恒性？这里的意思是说，生生世世中只是人等某一种类的相续，而不是其他。如果没有如上所说的永恒性，由于没有变化，在当生中刹那刹那间虽然生起其他，但是否有不变的法性存在？
关于刹那坏灭等广说，由于'没有刹那坏灭故为坚固'这句话，通过询问是否有任何常住的色法来表示，是在询问常住性。第一，由于没有刹那坏灭等，第二，以坚固等词，通过'永恒'这个词，由于没有相续坏灭，是在询问永恒性的常住性，而'不变的法性'这个词，由于没有变化，是在询问无变化性的常住性。
如是，由于没有三种无常性——刹那坏灭无常性、相续坏灭无常性和变化无常性，通过坚固等三个词，以'如实安住'来询问'是否有任何这样常住的色法'。
另一种解释方式，关于常住等广说，在此应当这样理解：按照顺序所说的两个词，由解释的两个词按顺序来解释。两个词由两个词来解释，下文也将说明。怎样呢？有时两个词由其他两个词来解释，例如'心悦'和'心安乐'是由'心欢喜'和'心无垢'来解释的。
圣声闻具足四种证信，不是生活贫乏、不是贫穷、不是匮乏地生活，而是富裕、财富众多、受用广大，这是经典的片段。由于具足七圣财，七圣财是：信财、戒财、惭财、愧财、闻财、舍财和慧财。
五种怖畏是：无生计怖畏、无偈颂怖畏、众中怯懦怖畏、死亡怖畏和恶趣怖畏。为了断除五种怖畏中的无生计怖畏，所以不贫穷地生活。无偈颂怖畏即是无名声怖畏。

།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བག་ཚ་བས་བག་ འཁུམས་པ་སྟེ།དེས་འཇིགས་པའོ། །ནོར་དང་། སེམས་དང་། འཚོ་བ་ངན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་ནོར་ངན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ངན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཚོ་བ་ངན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དབུལ་བ་དང་། བཀྲེན་པ་དང་། ཕོངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པས་ཟིན་ཅིང་ཆུ་བཞིན་དུ་འཆོར་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་། ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་ རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་མཉམ་པར་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདུ་བྱེད་པས་ཟིན་ཅིང་། ཆུ་བཞིན་དུ་འཆོར་བ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་དང་། སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདུ་བྱེད་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་དང་བཅས་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཡུན་རིང་པོ་ན་ མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོས་ཐག་མ་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྐབས་སྐབས་སུ་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དག་པ་ལ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་སོ།།ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་བག་ཡངས་སུ་ གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ཉིད་ལམ་ཡིན་པས་ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངང་གིས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་ངང་ གིས་མི་འབྱུང་ཞེ་ན།ཤིན་ཏུ་མ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མ་གོམས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུད་གཅིག་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་རྒྱུད་གཅིག་གོ། །དེར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ པ་རྟོགས་པ་སྟེ།སེམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཡོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡིན་གཉིས་པ་ན་ནི་དགའ་བ་ ཡིན།གསུམ་པ་ན་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞི་བ་ཉིད་ནས་སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ པའི་བར་གྱིས་སོ།།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདུ་བྱེད་པས་མ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་པས་མ་ཟིན་པ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བཞིན་དུ་འཆོར་བ་ཡིན་པ་ནི་མྱུར་བར་མི་འབྲེལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ས་འོག་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་རང་གིས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

在眷属中的怯懦恐惧是指在眷属中因怯懦而畏缩，由此而生恐惧。
由于具有恶劣的财富、心态和生计，应当依次了知为贫穷、困乏和匮乏。
如果由于修习禅定而被执持，如水般流散，被法性所执持，既不寂静，也不殊胜，未获得宽坦道路，未证得心相续一性的禅定，即是为了断尽诸漏而不能正确安住。
如果由于修习禅定而被执持，不如水般流散，被法性所执持，寂静、殊胜、获得宽坦道路、证得心相续一性的这种禅定，即是为了断尽诸漏而能正确安住。这是经典的片段。
'被修习所执持'是指被勤勉所执持的意思，因为需要长时间才能现前。
'被法性所执持'中的法性是指正念。
'因烦恼极未调伏'是指未被远离烦恼的对治所远离的意思。
'因与自地烦恼相杂'是指在某些时候与味着相应而对清净生起味着。
'未获得宽坦道路'是指其宽坦性，既是自然生起又是获得，故为获得宽坦性。
因为是道路本身，所以称为获得宽坦道路。
为何未获得宽坦道路？因为不能自然生起，即不能任运而成的意思。
如何不能自然生起？由于极不熟习的缘故。依于极不熟习，'未证得心相续一性'中，相续一性是指状态，成为一性即是成为相续一性。证得此即是证得相续一性，意思是未获得心一性。
为什么呢？因为具有动摇性，即具有过失的意思。
其中，动摇在初禅是寻伺，第二禅是喜，第三禅是乐。
如此，因为没有寻等过失，第四禅是证得相续一性，即是不动的意思。
'因不寂静等'是指从不寂静直至未证得心相续一性。
白分应当了知与此相反。如何相反呢？'如果禅定不被修习所执持'是经典片段。
'不被修习所执持'是因为能快速现前。
'如水般流散'是因为迅速不相续。
'不被法性所执持'是因为不需要经常以正念守护。
'寂静'是因为其对治，下地烦恼已极为调伏。
'殊胜'是因为不与自地烦恼相杂。

།ལམ་བག་ཡངས་སུ་ གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་རྒྱུད་གཅིག་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་རིག་པར་བྱའོ། འདིར་སྨྲས་པ་ནི་བཟློག་པའི་དཀར་པོའི་ ཕྱོགས་དེའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།མྱུར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདུ་བྱེད་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་མིན་གྱི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་པས་མངོན་པར་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་བཞིན་དུ་འཆོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱུར་བར་འབྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ གོམས་པས་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བས་ལུང་སྨྲས་པ་ནི། མྱུར་བར་མངོན་འགྱུར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། མྱུར་བར་མངོན་འགྱུར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །འདུ་ བྱེད་པས་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་ཉམས་ཕྱིར་ཆུ་བཞིན་འཆོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་བསྲུང་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་མིན་ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ཉིད་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ངང་གིས་འབྱུང་ཕྱིར་ལམ་བག་ཡངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དངོས་གཞི་དང་དག་པ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུང་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་པས་མ་ཟིན་པ་ནས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། དྲང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། གནས་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡང ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དྲང་པོར་གྱུར་པ་དང་།ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་དག་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ སོ།།དེ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཞན་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་ནས། རེས་འགའ་ཚིག་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་མགུ་བ་དང་། སེམས་ ཉམས་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དགའ་བ་དང་།སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།

获得道路宽广是由于极为熟练的缘故，自然生起的缘故。了悟心续成为一体是因为不动摇的缘故。对此不需要经常以正知正念守护，是由寂静等因缘而了知。此处所说是相反的白分之摄集。
关于'迅速现前'等广说，若问非已作行等之义为何？'迅速现前'等如是义，是以偈颂宣说因缘。云何？如是，由非已作行所摄持，故迅速现前。等字表示，由非如水流散，故非迅速分离。由非法性所摄持，故非须经常以正知正念守护。
非不寂静，为何？因已断除其违品故。非不殊胜，为何？因不与自烦恼相杂故。已得道路宽广，为何？因极为熟练而无勤勉自然生起故。是一心续，为何？因不动摇故。
复次，以偈颂所说教证：'由迅速现前故'等广说：由迅速现前故，是非已作行所摄持。由不退失故，非如水流散。由常护故，是法性所摄持。由无烦恼故，是寂静。由善性故，是殊胜。由自然生起故，是已得道路宽广。由圆满故，是了悟心续成为一体。
从初禅到第四禅是圆满。复次，是根本定与清净。如是，教中依次说从非已作行所摄持乃至了悟心续成为一体。
如是，'心等持清净、遍净、无烦恼、离随烦恼、正直、堪能、安住、获得不动'是经典文句。
'如是'等广说：如是，彼等持是善性以及具有异名相之特征的宣说。'清净'之词是善性，'遍净'之词是异名相之特征。
云何彼善性及具有异名相之特征亦为宣说：'无烦恼'与'离随烦恼'此二词依次配对。自在性及具有异名相之特征亦为宣说：'正直'与'堪能'此二词依次配对。圆满性及具有异名相之特征亦为宣说：以'安住'与'获得不动'此二词。
其中，'心清净是遍净义'等如是等其他词句作了解释后，'有时二词'等广说，此别别成立。例如：'心悦'与'心安乐'是心欢喜与心无障。心无障是心安乐。

།དེ་ནི་སེམས་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་ཚིག་ གཅིག་ཚིག་གཞན་གཅིག་གིས་ཡིན་པ་ནི་སྐལ་པ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐལ་པ་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །སྐལ་བ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་འདི་དོན་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་དུ་ ཤེས་པར་རོ།།དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བས་འདིར་སྨྲས་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲི་གྲོལ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་པོ་ཉིད་དུ་རིག་ པར་བྱ་སྟེ།དྲང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གནས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བས་བསྡུས་པ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགེ་བ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ།།གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགེ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དང་ བཅས་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དྲང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པ་རྒྱུ་བ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པ་ དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པ་རྒྱུ་བདག་སྟེ། འདོད་པ་འབྱུང་བ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྡིག་པ་འདོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྒྱུ་བ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ སྡེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྲེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་དག་ཁོ་ནར་ཡང་མ་ཟད་མོད་ཀྱི། བསམ་གཏན་པ་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དག་དང་། བསམ་གཏན་པ་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དག་དང་། བསམ་གཏན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ ཆེ་བ་ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

那就是远离心的遮蔽，凡是具有此者即是心无遮蔽，即是心无遮蔽者。同样，有时一个词语由另一个词语来解释，即是'有机缘且有能力'，'有机缘'这个词语是由'有能力'这另一个词语来解释的。这'有机缘且有能力'是从何义而生？是从正确传授法而了知。
此义以偈颂在此所说：'为离违品垢染故'等广说，即应知以两个词语表达远离违品垢染的清净性，即是以'遍清净'和'遍净化'这两者。以两个词语表达无烦恼性，即是以'无烦恼'和'远离随烦恼'这两者。以两个词语表达正直性是因为无遮蔽，即是以'成为正直'和'堪能性'这两者。以两个词语表达安住性是因为无动摇，即是以'安住'和'获得不动'这两者。
如是，'彼三摩地即是善性'等广说，也同样以偈颂总结为'以二二表三摩地'等广说。以两者显示三摩地的善性及其特征，即是以'遍清净'和'遍净化'这两者。以两者显示三摩地善性如是的特征，即是以'无烦恼'和'远离随烦恼'这两者。以两者显示三摩地自在性的特征，即是以'成为正直'和'堪能性'这两者。以两者显示三摩地成就性的特征，即是以'安住'和'获得不动'这两者。
'遍清净是以无烦恼和远离随烦恼性'是指以无烦恼性和远离随烦恼性。因为远离利养、恭敬和偈颂相应的欲望活动，即是具有利养、具有恭敬和具有偈颂相应的欲望活动，因为远离这些欲望生起，以无烦恼性而遍清净。因为经中说：'具寿喜作烦恼'是多种恶欲活动的异名。
因为远离贪爱、见解、我慢和疑惑等随烦恼，所以以远离随烦恼性而遍清净。如上所说即是其次第。为何单说以远离贪爱等烦恼和随烦恼而遍清净？不仅仅是这些，而是因为有些禅修者贪爱偏重，有些禅修者见解偏重，有些禅修者疑惑偏重，因此说明由于远离这些随烦恼而其心遍清净。

།ཡོངས་སུ་བྱ་བར་ནི་དྲང་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དྲང་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། མི་གཡོ་བ་ ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་ཅེ་ན། འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱོན་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་ དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་དང་།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཉིས་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །དོན་དེ་ཉིད་འདིར་སྨྲས་པ། གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་དག་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་གཞན་དག་གིས་ནི་དྲང་ པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ།།དོན་དྲུག་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན། །ཉོན་མོངས་མེད་སྩོགས་ཉིད་ཤེས་བྱ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རྙེད་འདོད་ལ་སོགས་སྲེད་ལ་སོགས། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྙེད་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ པར་བྱའོ།།སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་དྲང་པོར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རུང་ཉིད་ཕྱིར། །ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉམས་མེད་ཕྱིར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཡོ་ཟད་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་རྙེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབད་པ་མེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པར འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡོམ་གྱི་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གནས་དང་ལྡང་། །ཉམས་བདེ་བ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །མངོན་པར་སྒྲུབ་དང་འཕྲོད་པ་དང་། །མི་འཕྲོད་དེ་བཞིན་གཉི་ག་དང་། །སྐྱེ་དང་འབྲིང་དང་དེ་བཞིན་ཐབས། །ཞི་གནས་པར་འཛིན་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གནས་པ་དང་། །ལྡང་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།བསམ་གཏན་པ་དག་ནི་བཞི་སྟེ། བསམ་གཏན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལ་མཁས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། ཡང་བཀའ་ སྩལ་པ།བསམ་གཏན་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་མཁས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་མི་མཁས་པ་ཡང་ཡོད། བསམ་གཏན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་མཁས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་མི་མཁས་པ་ཡང་ཡོད། བསམ་གཏན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡང་མཁས་ ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་མཁས་པ་ཡང་ཡོད།བསམ་གཏན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡང་མི་མཁས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་མི་མཁས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། བསམ་གཏན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་ མུ་བཞིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ས་གཞན་པའི་ནི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །འཕྲོད་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་འཕྲོད་པ་སྟེ། འདིས་འཕྲོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཕྲོད་པ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་དང་མི་ མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།སྲེད་པ་ཡང་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། བོར་བ་དང་། བསལ་བ་དང་། ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་ དང་།ནུབ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

以正直等而成就圆满，即以正直性、堪能性、安住性、不动性而成就圆满。因为极为调伏的缘故。如何极为调伏呢？因为无功用而生起。因为远离一切动摇，即是远离八种过失的意思。八种过失即是寻伺二种，出入息二种，以及乐等四种。此中所说的意义是：'以二种清净'，即是无烦恼性和远离随烦恼性。其他词句即是以正直等。
以六种义依次应知无烦恼等性。如何而知？因为远离希求利养等贪等。因为远离希求利养等，应知是无烦恼性。因为远离贪等，应知是远离随烦恼性。因为极为调伏，应知是正直性。因为神通功德堪能性故，应知是堪能性。因为无退失故，应知是安住性。因为动摇尽故，应知是获得不动性。
所谓'因为远离了流转'，意思是因为远离了自地的烦恼和随烦恼的流转。所谓'因为无功用和如意生起'，意思是因为无功用而生起和如意生起。获得不动如前所说。如何呢？因为第四禅远离一切动摇。
什么是总偈颂？定与住及出，安乐及境界，成就与相应，不相应二俱，生及中及方便，止观执舍。定与住及出等词句所摄，出自经典：禅修者有四种，有禅修者善巧于等持而不善巧于等至，如是广说。
复次宣说：有禅修者善巧于等至住而不善巧于等持住，有禅修者善巧于等持住而不善巧于等至住，有禅修者善巧于等持住亦善巧于等至住，有禅修者不善巧于等持住亦不善巧于等至住，如是广说乃至'有禅修者善巧于等持'，应广说四句。
他地心现前。相应即是与所得相顺，即是与所得定相顺者为相应，因为由此而相应。不相应即是与彼不相顺，即是与所得不相顺。
'爱及后有爱，欢喜贪俱行，于彼彼喜乐，无余断遍知，弃舍及除遣，灭离欲寂灭，息没'，这是经典的片段。

།ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོང་བ་ཀུན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེལ་བའི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། སེལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་དངོས་པོས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ནི་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སྤོང་བ་ནི་སྲེད་པ་ལངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་བོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་དག་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་པ་དག་ནི་བརྒྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །རྟོག་གེ་པ་ཡིན། དཔྱོད་པ་པ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་ པ་དང་།རང་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་དཔྱོད་བ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པ་དེས་ན་དཔྱོད་པ་པ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་དེ། རང་ གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་གོ་བར་བྱེད་དོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་དང་ངོ་། །ས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ཡང་དཔྱད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཁོ་ནའི་ལུང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་འམ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ལུང་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ལུང་ངོ་། །དེ་ཁོ་ནའི་ལུང་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ལུང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་དང་རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གསུམ་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་བ་ལ་ཞུགས་ བའི་ས་ལ་གནས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པོ་གང་དག་ཅིག་ཅེ་ན། རང་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་ མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དེ་ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྟོག་གེ་ལ་གོམས་པས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་དང་ བྲལ་བའོ།

若问为何解说余者？为显示一切阶段的断除，即'断除'一词应当遍及一切。其中'舍弃'一词是以此语词来显示。断除是以远离已生烦恼之事物来断除。调伏阶段的断除是以'遣除'一词来表示。见道阶段的断除是以'灭尽'一词来表示。修道阶段的断除是以'离贪'一词来表示。无学道阶段的断除是以'灭'一词来表示。离缠缚阶段的断除和离随眠阶段的断除是以'爱欲生起'等广说来表明。
'若不说一种'一词是指'舍弃'等任一种的意思。'虽然如是诸语词是异名'等广说，是指即使'舍弃'等这些语词是异名，也如前所说无过。若问如何？若佛陀们所说异名无有意义，则成过失。此中有何意义？'意义有八种'等广说。
'是寻思者、观察者、入于寻思地者、具自信者、具凡夫性者、住于随观察地者'是经文。'由不离其境界'是指因不离寻思境界故是寻思者的意思。'因此是观察者'等广说，是指由于何因不离其境界，因此是观察者和入于寻思地者，如是宣说，具自信者之地如下所说，以'具自信'此语词来表明。
于'诸凡夫'此处也应加'地'字。这也是以'具凡夫性'此语词来表示，因为存在于凡夫故具凡夫性，即是彼。证悟地者也是以'随观察'此语词来显示。
不具真实教证者，是指真实或存在于真实的教证是真实教证。不具此真实教证者即是不具真实教证者。如是'一语词'等广说，是指如所解说那样，一语词唯是宣说，即是'是寻思者'。二是解说，即是'观察和入于寻思地者'。第三语词是宣说，即是'入于寻思地者'。对此解说应说是三种。
若问是哪三种？即是'具自信者、具凡夫性者、住于随观察地者'。'且于前世'等广说，是指入于寻思地者，也是以'具信'此语词来显示前世串习寻思所熏习的心相续。'离见真实'中，见真实即是未见真实，即离彼。

།ས་དེ་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ས་དེ་ནི་རྟོག་གེ་ལ་འདྲེས་པར་བྱས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་ བར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་ལུང་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟོག་གེ་པ་ནི་དེའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་རྟོག་གེ་བ་སྟེ། དཔྱོད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ། །བརྟག་རྟོག་ཕྱིར་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟོག་གེ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྔོན་གོམས་ཕྱིར་ཡང་རྟོག་གེ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ བྱས་ཕྱིར་ཡང་རྟོག་གེ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་སོ། །ལུང་ལ་མི་བརྟེན་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་ ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔྱོད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རིག་པར་བྱའོ། །བརྩོན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱས་པའི་ ཕྱིར་གྱི་བར་གྱིས་རྟོག་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟོག་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་དཔྱོད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་ རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཚད་མའི་རིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་ངོ་། །ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་རིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གང་ལ་ཚད་མའི་རིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཅན་གྱི་འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན། དུས་བྱེད་པ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་ནི་བཟང་པོ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཉམས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར་དང་། རྨོངས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཆི་བ་ནི་འཆི་བའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ ཞེ་ན།འཆི་བར་ངེས་པའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་མ་བྱས་པར་འཆི་འཕོ་བའི་ཕྱིར་ན་དུས་བྱེད་པ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་བྱེད་པ་ཡང་འཆི་བའི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འཆི་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། ། འགྲོ་བ་མི་འདོད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ཡང་སྲིད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་དང་། དུས་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཤིང་ཤུན་ཅན་ཁྱོད ལ་འདུན་པའམ།འདོད་ཆགས་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན། དུས་བྱེད་པ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ནི་དུས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'地'即是'续'，这是以'凡夫相应'来表示的。此地从无始以来就与寻思相混合，从无根本以来就已进入，这是以'住于随顺观察地'这句话来表示的。
又从经典中广说，应知寻思者是因为具有其性质，具有寻思性质者即是寻思者，应以'观察者'这句话来了知。也应从观察而了知，因为对于无寻思境界者不应观察而观察，所以不是。这也是以'住于入寻思地'来表示的。
也应从往昔串习而了知是寻思者，这是以'具有自信'这句话来表示的。也应从未现证而了知是寻思者，这是以'与凡夫相应'这句话来表示的。未现证即是不能现证真如，因为凡夫也不能现证真如。
关于'因不依教证'，不依教证即是不依赖教证，因为这个缘故应知是寻思者，这是以'住于与观察相关之地'这句话来了知。
广说'因精进'是因为精进而成为圆满寻思，乃至因为完全修习而成为圆满寻思。'与此相应即是寻思者'的意思是与这五种圆满寻思相应即是寻思者。五种圆满寻思即是与'观察者'等五种词语相对应。
所谓'为了完全掌握三种量理'是指三种量：现量、比量和教量。三种量即是理，所以称为三种量理，为了完全掌握这些的缘故。
'这是凡夫之地'是指在何地有完全掌握三种量理。
'比丘们，执著之人的死亡不善，命终不善，来世不善'是经典的片段。
'依次'广说即应知：因心衰败而死故，因愚痴而死故，死亡不善。死亡不应理解为仅是死亡的刹那，那么是什么呢？是必定死亡。如是是心衰败等的状态。
因未造福德而转生，所以命终不善。命终也是离开死有蕴即是转生。
因不欲往而往，所以来世不善。来世也只是未尽有结者的去处。
'三种善'是指死亡、命终和来世，这里也如经中所说：'具皮者啊，因你无欲或无贪，所以你的死亡是善，命终是善，来世是善。'
如是，仅仅离开诸蕴即成立为命终，因为阿罗汉不再结生其他蕴故。

།དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཚེར་མ་ཕྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་དང་། ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང་། ཚེར་མ་མེད་པ་རྣམས་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཚེར་མ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད པར་གྱི་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ།།བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ།།འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སྟེ། དེ་མཐའ་ དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། དང་བ་སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད། །སོང་ནས་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །བསམས་ནས་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། །བཅལ་ནས་ཉེ་བར་རྟོག་ པར་བྱེད་ལ།བདེན་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་འབིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པས་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ཚད་མ་རྣམ་ པ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་པས་ན་རིགས་པས་ཏེའོ།།ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཁྱད་པར་དམིགས་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དཔེར་ན་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པས་ཏེའོ།།བདེན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་པས་ནི་བསམས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འཇལ་བ་དང་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་འཇལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བདག་གམ་བདག་གིའོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་ པར་སྨིན་པ་མེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གྱུར་པས་ན་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སོ།།ཇི་ལྟར་ན་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའོ།

其涅槃即是所谓后世，因为阿罗汉已断除一切轮回。诸比丘，因此你们应当如是学习：应当成为已拔除刺者、已搅动刺者、已离刺者、无刺者。为何如此？阿罗汉即是无刺者，此为经典片段。依于择力即是依于智慧差别之空性。依于修力即是依于三昧差别之力。为断除见道随眠分故，即是以见道断除八种随眠故为离刺者。于初果即是预流果。于第二果亦住于果位，此即是一来果。第三即是不还果，此为断除一切之义。
《解说正理论》第五品：生起信心后前往，前往后听闻法。闻法后思维，思维后衡量，衡量后观察，以身证得彼真谛，以智慧通达，此为经典片段。衡量即是以理，为辨别善说之差别故。由于理为三种量故为以理。善说即是无颠倒性，为辨别其差别故。差别即是宣说契合圣谛。如同诸佛世尊所说：'譬如北俱卢洲众生'，一切皆是善说，因此显示其差别如前所述。或者善说即是较其他法之差别。
以修行相即是以等持相。彼真谛即是灭谛。为如实现证故，即是为如实现证圆满菩提之义。思维即是显示由思所生智。以衡量及观察即是显示见道与修道之修所生智。云何以见道与修道二者衡量？以见道等广说。其中如是性即是人法二无我。彼择即是现证圆满菩提。以无增益及无损减故，即是无有增益我或我所，以及不损减无异熟、无苦等谛故而安住于平等，如是则为衡量。以转依故，为得解脱故。由转依故为以转依。云何以转依？为得解脱故。解脱即是心离烦恼随眠习气。

།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་ནའོ། །དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚོགས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བསམས་ནས་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། །བཅལ་ནས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལམ་གཉི་ག་ཀུན་དུ སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེན་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་འབིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་གང་གི་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ནས་སེམས་ལ་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ན་གཞི་དེ་ལས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གི་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་དང་། དགེ་བ རྒྱུན་རྒྱས་པ་དང་།བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བག་ཡོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་མང་པོ་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་ བདག་གིའོ།།དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བག་ཆགས་གཉིས་སོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དག་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱུན་བྱས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དད་ པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དག་ནི་དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཡང་རྒྱུན་འཕེལ་བའོ། །དེ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་དེ་གཉིས་ཉིད་དོ། །དེ་གཉིས་ ཀྱི་ཁམས་བརྟས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དང་།དེ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་བརྟས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཡིན་ན་དགེ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་དགེ་བ་སྨོས་པ་ནི་དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་འདི་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་དེའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁམས་བརྟས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོན་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་དང་། དགེ་བ་རྒྱུན་རྒྱས་པ་ གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ས་བོན་བརྟས་པ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་འདྲེན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྒྱས་པ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ སོ།།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར། མང་པོར་གྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ། །རི་ལ་ཡང་ ཐད་དཀར་འགྲོ།ར་བ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་ལ། །ས་ལ་ཡང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་བྱིའུ་ཟུལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཆུ་ལ་ཡང་མི་ནུབ་པའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།

所谓'以解脱智慧'是指对如前所说解脱之相产生智慧即是解脱智慧，也就是缘于解脱的智慧。
'如是'详细所说即是如前所说。
'依于信心'是以'生起信心而行'这句话来显示。
显示具有资粮的道是'听闻法'。'听闻此法后思维'这两句话是显示资粮。
'思维后衡量，衡量后观察'这句话是显示二道。
显示道果解脱是以'以身证得彼谛'这句话。
显示解脱智慧是以'以智慧通达'这句话。
'具戒比丘具善法者受用其施食后，以身证得无量心三昧圆满而住，应知由此因缘施主与布施者有无量福德相续增长、善业相续增长、引生无量安乐'这是经文片段。
'信心'等词包含正念、轻安、舍等诸多善法。
'其'是指施主。
'彼二'是指如前所说的二种习气。
'依次'是指能成就可意异熟果的习气增长差别即是无量福德相续。应知信心等善法的等流果习气增长差别即是无量善业相续增长。
'相续增长'也就是相续增长。
'彼相续增长'是指那两种习气。
'彼二界增长'是指布施所生福德和能引发此的正见善业这两种种子增长。
一切正见都是善业，说'善业正见'是为了与'善业相续增长'这句话相应。
为何是其二界增长？因为依殊胜福田而受用布施物故。
'彼二'详细所说即是福德相续增长与善业相续增长二者果报种子增长即是引乐，因为此能引故称为引，因为布施所生福德相续增长是可意异熟果之因，如是因为是可意异熟果之因。
体验种种神通境界：一变多、多变一，显现与隐没也以智见体验；穿越墙壁、山岳、篱笆，身无障碍而行；出没于地如鸟入水；于水上行走不沉如履平地。

།ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་ འགྲོ་སྟེ།དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་བཞིན་ནོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་འདི་ལྟར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ལ་ཡང་ལག་པས་འཛིན་ཅིང་ཉུག་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་ཉུག་པར་བྱེད་དོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱིས་དབང་ བསྒྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་དུས་མང་པོར་འགྱུར་མང་པོར་གྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་དབང་རྣམ་པ་དང་པོའོ། །སྟོན་པ་དང་མི་སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྣང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །སྣང་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་པ་དང་མཐོང བས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ།།བདག་སྣང་བར་གྱུར་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པས་དང་མཐོང་བས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་དབང་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཐད་ཀར་དང་བླ་དང་འོག་ཐོགས་པ་ཅན་ལ་ཡང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་ནི་རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ། རི་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ། རབ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་དང་འོག་ལ་ནི་ས་ ལ་ཡང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་བྱིའུ་ཟུལ་བྱེད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་དབང་རྣམ་པ་གསུམ་པའོ། །གནས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ལ་ཡང་མི་ནུབ་པའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དབང་རྣམ་པ་བཞི་པའོ། །འགྲོ་བ་དང་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་སུ་རང གི་ལུས་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་དང་།ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་སུ་རང་གི་ལུས་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་སྟེ། འདི་གཉི་ག་བསྡུས་ནས་དབང་རྣམ་པ་ལྔ་པའོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ནི་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་སུ་རང་གི་ལུས་འཇུག་ པ་ལ་དབང་བསྟན་ཏོ།ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་སུ་རང་གི་ལུས་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་ལྷའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ དབྱེ་སྟེ།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩིག་པ་དང་རི་དང་ར་བ་དག་སྨོས་པ་སྟེ། རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ། རི་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ། ར་བ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ ཁང་དང་རི་དང་གྲོང་ན་གནས་པ་ན་རིག་པར་བྱ་སྟེ།རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་གནས་པའོ། །གྲོང་ན་གནས་པའི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད། དད་པར་ བྱེད།ཀུན་དུ་གནས་པར་བྱེད། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

在虚空中也能以跏趺坐而行，譬如有翼之鸟。此日月二者如是神通广大，如是威力广大，如是威严广大，亦能以手执持抚摸，普遍抚摸。乃至梵世间，能以身自在统御诸有情。此为经典片段。
所谓'显示亲身体验'，意为显示多种神通境界的亲身体验之意。所谓'为了扩大和收摄'，意为为了扩大和收摄神通，即以'一身变多身，多身复成一'等文句所显示。这是第一种自在。
关于显现与不显现的自在，是何等状况呢？所谓'为了显现身体与不显现'，即为了显现与不显现。以何句显示？以'能知能见显现与隐没的体验'之句。其中，令身显现即是显现，不令显现即是能知能见隐没的体验。自身显现是为他人的知与见，即意识与眼识的体验之意。说'知'是因为是主要的缘故。隐没亦复如是。这是第二种自在。
所谓'能于平行、上下有障碍处行走'，平行行走即如经中所说'于墙亦能平行而行，于山亦能平行而行，于篱亦能平行而行'。上下则如经中所说'于地能上升及如鸟潜入'。这是第三种自在。
关于住处的自在，所谓'于无障碍处亦不坠落'，即如经中所说'于水上不沉没而行走，如于地上一般；于虚空中跏趺而行，如有翼之鸟'等句所显示。这是第四种自在。
所谓'趣处与界殊胜处二者'详细而言，即于殊胜趣处自身进入的自在，与于殊胜界处自身进入的自在，此二者合为第五种自在。
以'此日月二者'等详细文句，显示于殊胜趣处自身进入的自在。以'乃至梵世间，能以身自在统御诸有情'之句，显示于殊胜界处自身进入的自在。梵世间因趣向天趣，故属界的差别，因为属于色界。日月二者则属欲界。
所说墙、山、篱等，即'于墙亦能平行而行，于山亦能平行而行，于篱亦能平行而行'，应知是指住于寺院、山岳、村落时，于墙能平行而行，身无障碍而行是住于寺院。乃至住于村落亦复如是。
'令心趣入、信解、安住、解脱于断除身见的涅槃'，此为经典片段。

།འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ན་དད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཀུན་དུ་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མ་ཆགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ནས། མ་ཆགས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ རྣམ་གྲངས་དང་པོས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་མི་སྐྲག་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མདོ་ ལས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདུན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གནས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང་། སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་ བྱེད།དད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་གནས་བརྟན་བདག་ཀྱང་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོད་དེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས པར་འབྱུང་བས་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་མཛད་དོ།།བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བར་ཆད་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུན་རིང་དུ་བར་ཆད་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་ཡུན་ཐུང་ངུར་བར་ཆད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཕྱིར་ ལྡོག་སྟེ།འདི་ལྟར་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་རགས་པ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་གོ། །ཡིད་ཉིད་ཡིད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པའི་རྒྱུས་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཡི་འཆད་ པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་རྣམ་པ་འབྱུང་གི་།ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པའི་རྒྱུས་ནི་བརྟེན་ནས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད ཕྱིར་ལྡོག་ཅེ་ན།འོ་ན་ད་ངའི་བདག་གང་ཡིན་སྙམ་དུའོ། །དེ་ལ་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གྱི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། མ་ཆགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྦ་བའི་ ཕྱིར་དང་།དུལ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་དབང་པོ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ བརྟེན་ནས་སྦ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དུལ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དུལ་བ་ཉིད་དུལ་བར་གནས་པ་སྟེ་ཞི་གནས་བཞིན་ནོ།

所谓'有身见'是指五取蕴。'于彼'等广说，即应知是说由于不怖畏涅槃而趣入心，'于彼趣入'是其同义语。应知由于于彼欢喜故而生信解。应知由于专注故而安住。应知由于无执著生起故而解脱。
相反则为相反。如何相反？应知从'由于怖畏涅槃故不趣入'乃至'由于无执著不生起故不解脱'。如是说明了因行，而非如第一种解释中所说'趣入'等词义是'为不怖畏'等的含义，非此义，此非所诠义。
闻等亦非其因。为何？如经中广说：'具寿欲亦'等，然而'我于一切行寂止、空性所缘、爱尽、离贪、灭、涅槃不趣入心，不生信'。
其中并非无闻所生慧及思所生慧。如何得知？如广说'我长老亦'等。正因所说故是多闻，由多闻故有闻所生慧。由相续圆满故二者俱有，即闻所生慧及思所生慧，因为若无闻所生慧及思所生慧则相续不能圆满。
'是故'等广说是作结语。由有间断及无间断而周遍运行故，有间断即长时间断，无间断即短时间断。'正因此故'等广说，即正因此故心退转，如是由粗重我慢有间断及无间断周遍运行故。正因此故从涅槃心退转。心即是意。
由厌离因，厌离即是离欲界贪者生起悦意相而非不悦意，因为已离彼界贪故。由厌离因即是依止，意为从彼因所生。
如何心退转？即想'那么现在我的我是什么'。其中由具足不怖畏等故，等字包含欢喜、专注、无执著生起故。
'诸比丘，于此为护眼根故、为藏故、为住调伏故而趣入。乃至意根亦如是'是经文。
如何次第？依念为护眼根故而趣入。依三摩地为藏故而趣入。依慧为住调伏故而趣入。调伏即是住于调伏，如奢摩他。

།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་གང་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ ལ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་གང་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྦ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ སྟེ་དྲན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་ནི་མིག་གི་སྒོ་དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ དག་དབང་པོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྤས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ། དྲུག་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ ནོ།།དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཤེས་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སེམས་དུལ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་སེམས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དུལ་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དྲན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ ཕྱིར་ན་སྤས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་བཞིན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་ཏེ་བྱུང་བ་ལས་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོན་དང་རྩ་བ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས། །བསྡམས་དང་བསྒོམས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །རྣམ་པར་གནོན་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་གནོན་ པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སོ།།རྩ་བ་བཅོམ་པས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྩ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །རྩ་བ་བཅོམ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ལུང་ལས་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་ཡིན་ནོ།།འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།རང་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དབང་གིས་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་ཞུགས་ན་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་རང་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སོར་ རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཁོ་ནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོ་ན་མེད་པ། འགྲན་ཟླ་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ། ཡངས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། ཚད་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྨོས་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པའོ་བསམ་པ་ནི་སེམས་པ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སྦྱར་བར་ བྱའོ།

此外，所谓'其他'详细解释为：为了守护眼根所趋入的境，以正念加持故。对于眼根不应趋入的境，则为遮蔽故而趋入，因为不趋入故。所谓'因为不趋入'即是说因为眼根不趋入，这是词义，因为以正念加持故。
从彼门烦恼遍行，即从眼门遍行，从彼门烦恼遍行，为了彻底摧毁从彼门烦恼遍行的随眠而详细宣说。
诸比丘，此六根极为调伏、极为遮蔽、极为守护、极为防护、极为修习，能引后世安乐。何为六根？从眼根乃至意根，此为经文。
以正念与正知，正知即是智慧。'如是'详细解释为：如前所说，以'极为调伏'等词显示调伏心。为何？因为眼根能调伏心的遍行，故眼根等极为调伏。
以'极为遮蔽'等词显示调伏心的方便。此亦说：以正念令烦恼缠缚不生故为遮蔽。以正知守护已生烦恼缠缚。
以制伏及断除根本二者，认为是防护与修习。以对治认为是极为防护。对治即是世间修道。以断除根本认为是极为修习。根本即是随眠。断除根本即是出世间道。
经中说：因为不趋入不应趋入处，即于眼根不应趋入的事物不趋入故为极为遮蔽。因为以正念极为安住而趋入应趋入处，即以正念极为安住而趋入应趋入的事物故为极为守护。
因为自身不生烦恼故为极为修习，即是说虽然眼根趋入能生贪或嗔的事物，但自身不生烦恼，这不是以分别力，而是唯以修习力，如是则为极为修习。
如是说'如是则为极为调伏'，即如前所说，因为不趋入不应趋入处等详细所说，眼根等极为调伏。
彼以慈心，无敌对，无损害，广大，无量，极善修习，遍满一方而住，此为经文。利益与安乐之心即是慈，即是利益之心与安乐之心，心即是思，是无嗔的本质。'彼'即是与慈心相应。

།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་མེད་པ་དང་། འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་མེད་པའོ། །ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲན་ཟླ་མེད་པའོ། ། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར དུ་འཕགས་པ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་དང་ལྡན་བའི་དམན་པ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དམན་པ་དག་ལ་ཞེ་སྡང་གང་གིས་ན་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ དམན་པ་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཞེ་སྡང་ཡིན་ནོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ཚིག་གསུམ་པོ་ཁོན་མེད་པ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་གནོད་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ཀྱིས་གནས་པ་པོ་ བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཔེར་ན་ཁྲི་དགའ་བོད་དོ། །རི་དག་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲིའི་སྟེང་ན་འདུག་པའི་མི་དག་འབོད་པ་དང་། རིའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་དག་མེས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་དུ་མཐའ་དག་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་ པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་ཐུང་ངུར་མ་ཡིན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཞིང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་མེད་པ་ཡིན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ཅིང་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ མེད་པ་ཡིན།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་བཞི་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཧ་ཅང་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་བཟུང་ བའི་གཉེན་པོར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པར་བརྩམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལུས་མཉེན་ཞིང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ཅིང་ཀུན་དུ་རྨོངས་ པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།

由于是三种随烦恼的对治，所以无怨恨、无竞争、无害。怎样说呢？因为是怨恨的对治，所以无怨恨。因为是嫉妒的对治，所以无竞争。因为是嗔恚的对治，所以无害。
所谓对加害者的怨恨，就是对加害者多次生起恼害之心的意思。所谓对不加害者的嫉妒，就是对与自己平等或超胜的不加害众生内心生起扰乱的意思。
所谓'对具有这两种情况的低劣者'等广说，就是对具有加害和不加害这两种情况的低劣众生所生起的嗔恚，以此嗔恚而对具有这两种情况的低劣者造成伤害。
所谓'因为完全降伏违品'，这违品就是三种随烦恼。所谓'如是'等广说，就是如所说那样，具有慈心，以对治力，用'无怨恨、无竞争、无害'三个词来显示。
以心的果来说，用'广大'这个词来显示。以心的二者来说，用'成为广大'这个词来显示。以心的所缘来说，用'无量'这个词来显示。以心的清净来说，用'善修'这个词来显示。
所谓'以处显示能住者'，意思是以方位来显示众生。如说'座位呼唤'、'山被烧'等比喻，是说坐在座位上的人被呼唤，在山上的人被火烧。
显示胜解作意，而不是真实作意。所谓'因为同时对一切胜解'，意思是同时对所有众生生起胜解。所谓'显示彼'，是显示慈心。所谓'显示其他时候也随顺'，是显示不是短暂的，而是长时间随顺。
如是了知、如是见时，精进勇猛而无怯弱，身轻安而无过分，念住而无愚痴，心等持而一境性'，这是经文的片段。
所谓'以后词具有解释'，就是以后面的'无怯弱'等词来解释前面的'精进勇猛'等四个词语，这就是以后词具有解释的意思。
怎样是次第呢？为对治过分怯弱，说'精进勇猛而无怯弱'，这是以后词具有解释。为对治过分执取，说'身轻安而无过分'。无过分即是身柔软、身堪能性。所谓'内摄'，就是'念住而无愚痴'。

།ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་སེམས་ ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སེམས་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་རྒོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ནང་དུ་འགོག་པ་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི།ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་རྗེས་སུ་འཕྲོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་ རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ནའི་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོ་སོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མདོ་ ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་འདུན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།རྩོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་དག་སྤོང་པའི་ འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོར་ནི་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ཏེ། ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་བཟུང་བའི་ནི་དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཏེ་དད་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གཉེན་བོར་འགྱུར་བས་སོ། །ནང་དུ་ བསྡུས་པའི་ནི་དྲན་པ་དང་།ཤེས་བཞིན་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ལྷག་མཐོང་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། སེམས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདི་ཉིད་རྐང་མཐིལ་ནས་སྤྱི་བོ་དང་། སྐྲ་དང་། ཀླད་པ་ནས་འོག་ཏུ་པགས་པ་ལ་ཐུག་པར་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འདུ བྱེད་དེ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་ཞིང་རྣམ་པར་མ་ཞི་ལ་རྒོད་པར་གྱུར་པ་ན་དམིགས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བར་འགྱུར་ བ་ཉིད་དང་།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞུམ་པར་འགྲོ་བ་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གཞི་ལ་དམིགས་པས་དེ་ལ་སྦྱངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཚིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན། ལུས་ཤིན་ ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཁོ་ནའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གང་གིས་ན་ཚོགས་དེ་ཧ་ཅང་ཞན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒོད་པ་ཡང་གང་གིས་ན་རྒོད་པར་གྱུར་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་ཚིག་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ཅིང་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་ པ་ཡིན།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སེམས་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྒོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པས་བཏང་སྙོམས་སོ།

所谓'向外散乱'这一词，是由后面'心专注一境'的词句所详细解释的。这些过分怯弱等的特征，如经中所说：'何为心过分怯弱？即是心具有懈怠。何为心过分执取？即是心具有掉举。何为心内收摄？即是心具有昏沉、睡眠，具有内止而不具有胜观，如是则为心内收摄。何为心向外散乱？即是对五欲功德随逐散乱、随逐流散，如是则为心向外散乱。'
所谓'唯彼'等广说，即是彼四种心的对治之断行有二二种，即每一种都有两种对治，如是则成为八种断行。何为八种？如经中广说：'即是欲、勤、信、轻安、念、正知、思维、舍，此等即名为断行。'
其中，对治过分怯弱的是欲和勤二者，因为是对治懈怠的缘故。对治过分执取的是信和轻安，因为有信则轻安成为对治。对治内收摄的是念和正知二者，由此二者既不会陷入昏沉睡眠，又能安住胜观。对治向外散乱的是思维和舍。
如何作用？思维是造作，即从脚底至头顶，从发至脑，向下至皮肤，观察种种不净充满，如经中广说：'于此身中有发、毛'等。然后对彼等诸行以舍平等对待。
又如广说，等持位时，心为诸分别散乱、不寂静而成掉举时，于所缘无作为、成为寂静、任运而生即是止。执取则是当趣向怯弱时，缘于极喜之事而修习。由此即是对治近烦恼的文句，即'发起精进而无怯弱，身极轻安而无过分执取'这两句。
为何如此？因为按次第是对治怯弱和掉举，而怯弱和掉举二者正是止和执取的近烦恼故。所谓怯弱，即是由某种心所使彼资粮过分羸弱。同样，掉举也是由某种使之成为掉举。
对治舍的近烦恼的也是两句：'安住正念而无愚痴，心专注一境而得等持'等。舍则是当心既不怯弱也不掉举而平等时，对此保持平等即是舍。

།ཚིག་བཞི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་ པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གང་གིས་ན་ལུས་ཉེས་པར་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མ་བརྩམས་ན་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་ནས་སེམས་ཉམས་པའི་བར་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་།ལུས་དུབ་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། སེམས་ཉམས་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་ དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚིག་ཕྱི་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །དགེ་ སློང་དག་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སྔར་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མིག་སྐྱེས་ཤིང་།ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཡིག་གེ་ བསྒྱུར་ན་བློ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ། །མིག་ལ་ཞན་པ་དང་། ནོར་བ་དང་རྙོག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དེ་ལ་ཞན་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ།ཤའི་མིག་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །ཤའི་མིག་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ ནོར་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྙོག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཤའི་མིག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྙོག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཤའི་མིག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ ལ་ངན་པར་ལྟ་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་དང་།ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མིག་སྐྱེས་ཤིང་། ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ མིག་དེ་ནི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །བཟླས་པ་གསུམ་དག་ལ་ཐོག་མར་མཐོང་བ་ནི་མིག་གོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐོག་མར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ།

后面的词语解释说这是四句话。由于什么原因而说'身体错误地开始'等广泛的内容呢？正是因为这个缘故，即因为若不开始精进则会导致心生怯懦乃至心衰退，所以为了正确宣说其对治，即为了正确宣说对治心生怯懦、身体疲惫、忘失正念、心衰退等的对治法，所以有精进等，即精进、轻安、正念、禅定，这些是由后面的词语所修饰的，应当了知是由后后词语所修饰。怎样呢？从'开始精进且无怯懦'乃至'心平等安住且专一'。
'比丘们，这是苦圣谛'，对于前所未闻的法如理作意时，生起眼、智、明、觉，这是经典的一段。由于词义法性的缘故，为了清净，若转译文字则是'觉'。如是由于词义法性的缘故。
为了正确宣说眼无有昏暗、错误和混浊，以三种方式修饰。即为了正确宣说慧眼无有昏暗，以'智'来修饰，因为肉眼对色境生疑而见，故称昏暗，即因为没有决定的认知。为了正确宣说无有错误，以'明'来修饰。肉眼因为未如实见故称为错误。为了正确宣说无有混浊，以'觉'来修饰。肉眼因为未见清净故称为有混浊。如是以三种方式修饰，是因为与肉眼不相顺。
'非诸谛之恶见、疑惑、无明之对治'，意思是说非是缘于谛的邪见、疑惑、无明的对治。为了区别于此而说眼等，即为了区别于外道的见解而说眼、智、明、觉。怎样呢？如说'如理作意时生起眼，及智、明、觉'。那无漏慧眼因为是现量故是邪见的对治。因为其无有疑惑故是智，是疑惑的对治。因为其是真实义故是明，是无明的对治。
在三种重复中，最初的见是眼，即在见道中从'这是苦圣谛'乃至'这是趣向苦灭之道圣谛'的最初见，以及在修道中苦圣谛。

།མངོན་པར་ ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐོག་མར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་བདག་གིས་ མངོན་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐོག་མར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་ཐོག་མར་མཐོང་བ་འདི་ནི་མིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།རྣམ་པར་མི་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཐོག་མར་རྣམ་པར་ མི་འཇོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྐྱེ་ལ།དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་མི་འཇོག་པ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ མིག་དང་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་དོ།།དེ་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། བརྟན་པ་ནས་དེ་ལ་ དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་གཉིས་པོ་དེ་རིག་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། དེ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། དེ་འགོག་པ་དང་། དེའི་ལམ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་འཛིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀ་རིག་ པའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའོ། །དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ བརྟེན་ནས་ཏེ།དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་གཉིས་ཀ་བློའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ རྣམས་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས།དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་མིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ན་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པ་ན་རུས་པ་དང་རུས་གོང་དུ་མོས་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རུས་པ་དང་རུས་གོང་རྣམས་ཀྱིས་ས་གང་བར་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཐོང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། རྟོག་གེ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དགག་པའི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །གལ ཏེ་དེ་རྣམས་མ་ཡིན་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་བློ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་གྱིས་སོ།

从'应当以神通智完全了知'这句话开始，直到'应当以神通智修习苦灭道圣谛'这句话为止，是初见之智；以及无学道中，从'我以神通智完全了知苦圣谛'这句话开始，直到'我以神通智修习了苦灭道圣谛'这句话为止，是初见之智。在这三种学处中的初见，即是眼。
如何观察所见即是智慧，这是指在这三种道中，对于所见到的苦等圣谛，出世间后得智中对于安立智和不安立智，以二种方式观察自相和共相的分别，称为智慧。应当了知这也是无漏智慧，因为烦恼不会增长。
这应当如是了知：在三种道中，首先生起出世间的不安立智，之后生起安立智。关于不安立智和安立智这两种智慧的详细区分，应当参见《瑜伽师地论》。这两者的广大作用即是眼和智这两者。
依于尽所有性，即是依于四圣谛中所有的诸法数量，那就是尽所有性。其事即是尽所有性，依于尽所有性，即是缘于彼而了知这两者。为什么？因为能执取尽所有性。如是，过去、现在、未来的苦，以及其集、灭、道的一切，由于执取彼故，因此了知这两者。
依于如所有性而成智慧，即是如实存在的苦性等行相是如所有。四圣谛中所具有的即是如所有性。其事即是如所有性。依于如所有性，即是缘于彼而成就这两种智慧。为什么？因为如实通达的缘故。如是，因为如实通达苦等谛故。
其他广说者，若认为未闻法者无闻所生慧故是比量，为遮止彼非比量故，说'眼'。若认为非闻所生亦非比量，是信解所生见，如修不净观时由于胜解作意而见满地白骨一样，为遮止信解所生见故，说'智'。
若认为非闻所生亦非寻思亦非信解所生，是增上慢者，增上慢者认为'我已见'，为遮止增上慢故，说'了知'。若认为虽非彼等然是有漏，为遮止有漏性故，说'智慧'。为什么？因为是清净义故。

།རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་ རྣམས་སོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཟོད་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནིའོ། །བཟླས་པ་གསུམ་དག་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ནི་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་བསོད་ ཉམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ།།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་དུབ་པ་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའོ། །གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའོ།།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །གཉི་གའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ དང་།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབུ་མའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ དང་བཅས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བརྣབ་སེམས་ ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་བདེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ རྣམས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པ་ལྟ་བུའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསམ་གཏན་བཞི་ རྣམས་སོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་ལམ་མ་གཏོགས་པའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་སྤོང་བ་ཟད་པའི་ལམ་དེ་དག་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སློབ་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་བསམ་ གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ལམ་སྟེ།ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དཀའ་བ་ཡང་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་མ་ཚང་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ གཉིས་སོ།།ལྷག་མཐོང་མ་ཚང་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་མི་སློབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སླ་བའི་ལམ་སྟེ། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་མོ། །སླ་བ་ཡང་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་ པ་གཉིས་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

清净即是无垢。有些人说是指说一切有部诸人。所谓'彼'详细而言，即是忍即是见故为眼这一说法。三种重复是不合理的，即是不应理。为什么呢？因为眼等诸法是由见道、修道和无学道所摄，因为在修道和无学道中也非无有忍。
'诸比丘，此为利益你们，此为安乐，此为利益与安乐'是经典的片段。贪著欲乐随行即是随顺享受欲乐之味。自我疲劳而住随行即是疲劳即疲劳而住故为自我疲劳而住。折磨、遍折磨、拔头发等所生之苦即是自我疲劳而住。随行于自我疲劳而住，即随顺即是自我疲劳而住随行。
舍离二边即是舍离贪著欲乐随行之边和自我疲劳而住随行之边的意思。修习中道即是八支圣道，彼即是中道。
复次，为利益是对治有苦的近烦恼，如同对贪欲重者修习观察梵行。为安乐是无烦恼对治痛苦，如经中所说：'不会因贪求所致的痛苦而损害自身，也不会失去法所获得的安乐。'为利益与安乐是对治有乐的烦恼，如同对贪欲轻者修习梵行。
复次详细而言，为利益是除了增上心现法乐住者之外，依止未至定断尽烦恼之道。彼等即是四禅。除断尽烦恼道即是除断道。与增上心现法乐住者俱即是当依无漏禅断除诸烦恼时，彼等断尽烦恼之道是为利益与安乐。
复次详细而言，为利益是学人预流、一来、不还诸位的难行道，彼亦是未至定、殊胜禅、无色所摄之道，随应配合。难行是因为未被支分所摄持，以及止观不圆满之故。止不圆满是指未至定和殊胜禅二者。观不圆满是指诸无色定。
为安乐是无学阿罗汉诸位的易行道，是根本禅所摄之道。易行是因为被支分所摄持，以及具足止观二者而无需勤勉即可生起之故。阿罗汉们的道路并非因已断除三界一切烦恼而容易。

།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སླ་བའི་ལམ་སྟེ། ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདེ་བའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་གཞི་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ཐགས་བཙུགས་པ་ནི་ཟབ་རིང་བ། ལེགས་པར་བཙུགས་པ། སྲ་བ། བརྟན་པ། མཁྲེགས་པ་དང་ལྡན་པ། མི་གཡོ་བ་མི་འཆག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཤུན་པ་མེད་ པ་དང་།ཁོང་ན་ལུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁོང་ན་ལུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུ་ནི་མི་སྲ་བའོ། །མི་འཆག་པ་ནི་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞི་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནི་དེ་གཉིས་དང་སྟེ།གཞིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་འཆག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཤིང་ཐགས་དེ་དག་གོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ཟབ་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལེགས་པར་བཙུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཏེ། ཟབ་རིང་བ། ལེགས་པར་བཙུགས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་དེ། གཞིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དེས་དེ་ལས་རྒལ་བར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་མི་ཚུགས་པས་ན་ཕྱི་རོལ་པ རྣམས་ཀྱིས་གནས་མི་ཐོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཏེ། སྲ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཏེ། བརྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཁྲེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཏེ། མཁྲེགས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་ ཉིད་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་མི་ཐོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། མི་འཆག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བས་ཏེ། མི་གཡོ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འཆག་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་ཕན་ ཡོན་གྱིས་ཏེ།གཞི་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་དེས་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། དེས་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཕྱིར་ན་དེས་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་མི་ཐོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། དེས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་མཐུས་བསྒྲུབས་པ། རྔུལ་ཞིང་དྲི་མ་ཆགས་ཆགས་སུ་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་དང་། ཕ་མ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང་། གྲོགས པོ་དང་།བློན་པོ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དག་ལེགས་པར་བདེ་བར་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་དུས་དུས་སུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འགྲོ་བ་གོང་མར་འགྱུར་བ་དང་། བསྐལ་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོ་རིས་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པ་འབུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྟེ། གཉི་གས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཀྱི་རྩལ་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་ཏེ། དེས་བསྒྲུབས་པ་དེའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ཡང་སྔར་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བདེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། གློས་འབེབས་ པའི་བདེ་བ་དང་།ཉལ་བའི་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བའོ། །གློས་འབེབས་པས་བདེ་བ་ནི་གློས་འབེབས་པའི་བདེ་བའོ། །ཉལ་བས་བདེ་བ་ནི་ཉལ་བའི་བདེ་བའོ། །གཉིད་ཀྱི་བདེ་བའི་གཉེན་པོར་སྤྱོད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།

为了利益和安乐，是学习者们的容易之道。为了利益是因为是烦恼的对治，为了安乐是因为是无漏禅定的所依。
所谓'立木桩是深远的、善立的、坚固的、稳固的、具有坚硬性、不动摇不破坏'是经典的一段。因为无皮和内无腐朽，因为无皮和内无腐朽。腐朽是指不坚固。不破坏是指不能毁坏，这是说明不能被摧毁的意思。
所说的'具有这两种基础和自性的差别'是指这两者，即以基础的差别而不动摇，以自性的差别而不破坏，如是依次而言。如是说'如是彼等'是指如是那些木桩。
以二种相即以二种方式，以深远性之相和善立性之相，因说'深远、善立'故是基础，基础圆满是外道们欲从城外越过彼处时不能立足，故外道们不能立足。
三种相是以坚固性之相，因说'坚固'故；以稳固性之相，因说'稳固'故；以坚硬性之相，因说'具有坚硬性'故。以自性圆满故外道们不能立足。
以二种相即以不动摇性之相和不破坏性之相，因说'不动摇'故，因说'不破坏'故，是彼所作功德，即以基础和自性差别二者所作功德是彼所作功德，因彼所作功德故，以彼所作功德故圆满是外道们不能立足。
广说已，以彼受用、精进所得、体力所成、汗流浊染所成、具法而以法所得彼等，令自身、父母、子女、妻子、男仆、女仆、作业者、佣工、朋友、大臣、亲属、姻亲等善得安乐满足，并于时时中向沙门、婆罗门等布施能令后世往生上界、成就善劫、异熟安乐、成就天界的供养，这是第二段经文。
其中所说'于彼'是指于彼受用和精进所得，即以受用所得和以精进所得，二者都是显示以心力所成。心力的精进是心力，彼所成就之事。此复先是思维当如是如是作而受用，后于作时则发起精进。
安乐有三种：睡眠的安乐、懈怠的安乐和卧息的安乐。其中睡眠的安乐是睡眠之乐。懈怠的安乐是懈怠之乐。卧息的安乐是卧息之乐。为对治睡眠的安乐而说受用。

།གློས་འབེབས་པ་དང་། ཉལ་ བའི་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལུས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ངལ་བས་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྔུལ་ཅིང་དྲི་ མ་ཆགས་ཆགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་གོས་གོས་སུ་དང་།འདྲེས་འདྲེས་སུ་དང་། ཕོག་ཕོག་ཏུའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བསྐལ་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོན་གང་ལ་འབྲས་བུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་གོང་མར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལྷག་མས་ཏེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ངས ཁྱེད་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་དང་།ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདི་ལྟར་བདག་མ་བྱུང་ཡང་རུང་བདག་གི་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། བདག་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་ མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་གང་ཡོད་པ་དང་། གང་འབྱུང་བ་དེ་སྤང་ངོ་སྙམ་དུ་བཏང་སྙོམས་འཐོབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །བདུན་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རེ་ཞིག་དཔེ་གསུམ་གྱིས་མྱུར་བ་དང་། མྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུན་རིང་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བ་ལ་ཡང་དཔེ་གསུམ་གྱིས་ སྐྱེས་པ་དང་།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་དག་དྲུག་དང་བདུན་དང་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་བདུན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དཔེ་དེ་ དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་ཁོ་ན་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་སློབ་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་དག་མ་ཡིན། གཞན་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་ པའི་འགྲོ་བ་དག་བཤད་པར་བྱའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདིར་བཤད་པ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྲིད་པ་བདུན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་གནས་པ་བཀག་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་འདིར་ལན་ཅིག་འོངས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་བཀག་གོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལྟར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མ་ཡིན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ ཡང་མ་ཡིན།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མ་ཡིན། གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་ཡིན་གྱི། སློབ་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བའོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ།

作为对懈怠和贪睡二者的对治，以精进获得。如是依次第。如同乘骑等受用虽由身体力量成办，但并非以极度疲劳成办，为了区别于此而说'汗流浃背'，即衣服沾染、混杂、触及。
由于不属于佛等，即非佛、非法、非僧之意。贤劫所生即是其果报为贤劫者即是贤劫所生。另外，往生上界即是余者，以贤劫所生等来明示。
诸比丘，我为汝等宣说七种圣者趣向及无取涅槃。何为七种圣者趣向？诸比丘，于此比丘如是思维：'无论我是否存在，无论我所有是否存在，我将不存在，我所有将不存在。'如是，于所有及所生起者，以舍心获得。此为经典片段。
七数是由获得涅槃时间的差别而来。如何区分？因为中有般涅槃分为三种。中有般涅槃以三个比喻说明速疾、非速疾及久远般涅槃。生般涅槃也以三个比喻说明生已、有行及无行般涅槃。
如是，彼等不还果者为六、七及上流。如是，由获得涅槃时间的差别而为七种。这些比喻应当从此经中观察。
为何仅此七种圣者趣向而非其他有学趣向？其他彼等也是圣者，如经中所说：'诸比丘，我当宣说圣者及圣者趣向。何为圣者？具有有学正见者'等广说。彼等趣向也是圣者趣向。
此处解释，非圣者也广说者，因为非圣者也以七有般涅槃。因此遮止住于初果。一来者即是彼非圣者由相续成熟而来此一次后般涅槃。因此遮止住于第二果。
如同色界不还果者非中有般涅槃、非生般涅槃、非有行般涅槃、非无行般涅槃、非上流。因此唯此等为七种圣者趣向，而非其他有学趣向。
无相加行即是修习无相三摩地。彼无相三摩地如灭尽相。

།སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྨོན་པ་དང་ངེས་པའི་དུས་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པའི་དུས་སུ་དང་། ངེས་པའི་དུས་སུའོ། །དེ་ལ་སྨོན་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །སྨོན་པའི་དུས་ནི་བདག་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། བདག་གི་ཡང་སྲིད་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དུས་ནི་བདག་མི་འབྱུང བར་འགྱུར།།བདག་གི་ལུས་འདི་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་འདི་གཉིས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་རབ་ཏུ་གཏོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཙམ་འགོག་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་ནི་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཞིག་འགོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགེ་སློང་དག་ངས་ཁྱེད་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དང་། ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མདོ་ཁ་ ཅིག་ལས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པར་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།དཔེར་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུས་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུས་ཏེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་རྒྱུས་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས་འདིར་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་འདིར་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ཏེ།ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། ཚེ་ཕྱི་མའི་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དག་ཚེ་ཕྱི་མ་སྟེ། ཚེ་རབས་ གཞན་གྱི་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར།ཚེ་ཕྱི་མའི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་འབྱུང་ཞེ་ན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ འགྲོ་བར་མི་སྨྲ་ཞིང་།ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། སྟེང་དུ་མ་ཡིན། འོག་ཏུ་མ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། བསིལ་བར་གྱུར་ པ་དང་།ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་མེད་པ། དྲང་པོ། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཚུར་ཤོག་དང་། དེ་ནི་ངས་ ནང་པར་གདམས་ངག་ཕོག་ན་ནི་ནུབ་མོ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ལ།ནུབ་མོ་གདམས་ངག་ཕོག་ན་ནི་ནང་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར། ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དང་། བླ་མ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ནི་བདག་གི་རྫས་ཏེ། འདུས་བྱས་ དང་འདུས་མ་བྱས་ཏེ།བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ།

所谓无愿加行，即是修习无愿三摩地。无愿三摩地即是无常等行相。
另外，所谓愿与决定二时，即是愿求时与决定时。其中愿求是追求。愿求时是说'我虽未生，我之后有虽未生'。决定时是说'我将不生，我此身将不生'。于此二时中，为令心趣入涅槃，为令心专注，此即是无相加行。
仅见有为无常之灭，即是见仅有为无常之灭的意思。
所说'比丘们，我将为你们宣说七种圣者趣处及无取涅槃'中，无取涅槃在某些经中说是无余依，如说'以解脱因无取般涅槃'。此无取般涅槃中有解脱因即出离，此即是以解脱因无取般涅槃。
某些经中广说'有余依'，此处显然是指无余依，即此经中显然是指无余依的无取涅槃，即是指以诸蕴完全灭尽的涅槃。
如何显然？因为是就后世趣处而说，因为七种圣者趣处是就后世即他生趣处而说，所以后世趣处即是无取涅槃。
又此经中广说'不说往东方'等。如何说呢？'不说往东方，不往南方，不往西方，不往北方，不往上方，不往下方，不往四维，而于现法中无垢、涅槃、寂静、清凉、成为梵性'，因为如是广说，所以显然是指无余依。
'我的声闻比丘若无谄诳、正直、性质正直者来此，我若于晨朝教诫则于夜晚证得殊胜，若于夜晚教诫则于晨朝证得殊胜。于有者知其为有，于无者知其为无，于有上者知其为有上，于无上者知其为无上'，这是经文片段。
'于有者知其为有'是说知道有为法和无为法的实事存在的意思。'于无者知其为无'是说无即是我之实体，有为和无为即我之相无所有故知为无的意思。
如是由何而知？由空性三摩地。

།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཡང་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། བླ་མ་དང་ བཅས་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བླ་མ་གཙོ་བོས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་ཏེ། དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྨོན་པ་མེད་པས་ནི་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡིད་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མཚན་མ་མེད་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡོད་པར་ཤེས་ལ། མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པར་ཤེས་སོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་གཉི་ག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས། གཉིས་ཀྱི་བླ་བཅས་བླ་མེད་རིག་།སྨོན་པ་མེད་པ་དང་ མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་བླ་མ་དང་བཅས་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་གང་ཡོད་ལ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་བླ་མ་དང་བཅས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དང་།མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་བླ་མ་དང་བཅས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྨོན་པ་ མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྨྲས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་གསུམ་ཡིན་པ་དང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།གསུམ་པོ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི། །སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྲེད་པ་ཟད་པ་མི་འདོད་པ་དེ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའི་ཚིག་དེ་རྣམས་ ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་རྣམས་གསུམ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། །གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་སྨྲས་པ། །གཅིག་གིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། །ཡོད་དང་མེད་པ་རིག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ དང་།མཚན་མ་མེད་པས་སོ། །ཡོད་ལ་སྐྱོན་ཡོད་རིག་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུའི་ཕྱིར་གསུམ་མོ། །དེ་དག་གི་རིམ་པ་ནི་སྔར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནས་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མས་ཕྱི་མ་དྲངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གོ་རིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔ་མས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྱི་མས་ཕྱི་མ་དྲངས་པས་སོ། །ལུང་ལས་ནི་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལའོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ།

如是了知后，对于有上师者即知其为有上师，有上师者即是有漏有为法和无漏法，以无愿三昧了知涅槃上师为主而非有上师。
对于无上者即知其为无上，无上即是涅槃，因断除痛苦故为无上，以无相三昧了知。
若问：空性等三昧非为能知之体性，如何能如是了知？非由空性等三昧如是了知，然依止空性等三昧由智慧了知，故假立言说为由空性等三昧了知，因彼等为主故。
如是了知已，由无愿故不愿求有上师，由无相故不愿求无上，故空性等彼等之次第即是如此。此义以偈颂配合即是'于彼'等广说。
于彼有者知为有，于无者知为无。由何而知？由空性，即由空性三昧了知二者。
如是了知已，'由二知有上无上'，即由无愿和无相二者了知有上师和无上。
如何于有者，即有为法和无为法。有为法即有上师，无为法即无上。'即是彼故'即是前说由空性于有者了知为有，于无者了知为无。
其后由二者了知有者为有上师和无上，正因如此，即是空性等三昧，即空性、无愿、无相三昧之次第。
复次所说即空性等三昧如何是对治，如何是三种，次第如何。已说经文段落之义。
'彼三之对治，即空性等诸三昧'，即是对治执我、贪著有和不欲灭贪三者之空性等三昧。
复次于彼等经文段落中，由何三昧了知何者如何了知，彼等为何是三种，次第如何，说此：由一即空性三昧，了知有无如前所说。由二即无愿和无相，了知有过患如前所说。
故为三之因。彼等次第即先空性三昧，其次无愿，其后无相，即前者引后者，如是次第即前三昧引后三昧故。
经中'于无'等广说即于无实法即无我相，于彼无实法。'如是'即是词缀。

།སྐྱོན་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་རྟག་པ ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཡོན་ཏན་ལྡན་དངོས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་དེ་གསུམ་ལ། ཡོད་འཛིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་འཛིན་དང་། །ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་འཛིན་གཞོམ་ཕྱིར། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་དྲུག་པ། དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་འདི་ལྟར་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་།ལེགས་པར་རིག་པ་དང་། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་། ལོགས་པར་བསྟེན་པ་དང་། ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བསྟེན་པའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་ལས། འཇིག་ རྟེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་དག་གོ། །བཞི་གང་དག་ཅེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། རྩོལ་ བར་བྱེད།བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ པོའོ།།སྤང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་འདོད་ པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པར་འདོད་པས་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་། བརྟན་པོར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་།བརྟན་པོར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་། བརྟན་པོར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །བརྟན་པོར་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞུམ་པ་དང་ རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

有过失的事物是以无常等过失。具功德的事物是指涅槃。对于这三种事物，为了破除执著有、执著具功德、执著不具功德，依次是空性等三昧。所说的'为了破除对无实事物执为有实而修空性三昧；为了破除对具过失事物执为具功德而修无愿三昧；为了破除对具功德事物执为不具功德而修无相三昧'。
《广释正理论》第六品：'诸比丘，圣声闻具足多闻，以正慧如实了知世间集、世间灭，善见、善知、善作意、善修习、善通达'，这是经文片段。因为具有喜悦。由于具有智慧的喜悦，所以称为善修习。因为修习的语根被认为是喜悦的意思。因为趣入胜义谛。因为通达胜义无我性，如经中说世间集和世间灭是缘起所显示的。
'诸比丘，此四者是正断。何为四？于此，比丘为断已生恶不善法而生欲、精进、发勤、摄心、安住。为使未生恶不善法不生而如前。为生未生善法而如前。为使已生善法住、不退、修习圆满、重复生起、增长广大、以智慧现证故而生欲'等广说。
这些应当依次了知，是指欲等。因为欲断等故，是指为欲断已生恶不善法而生欲；为欲令未生者不生而生欲；如是为欲生未生善法而生欲；为欲令已生者安住而生欲。为摄受其方便故，是指为摄受断等之方便而精进。为多作及坚固故，是指为多作及坚固所摄受之方便而发勤。多作是指恒常作，坚固是指恭敬作。为修对治沉掉故，是指为修对治沉没而摄心，为修对治掉举而安住心。

།གཞན་ཡང་སྤང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ གྲངས་དང་པོ་དང་དོན་མཐུན་ནོ།།དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་འདི་ཡང་རྣམ་གྲངས་སྔ་མ་དང་དོན་མཐུན་ནོ། །དེ་ལ་བརྩོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བ་ལ་སོགས་ པ་དེ་དག་ལ་བརྩོན་པའི་ལུས་དང་སེམས་དུབ་པར་བྱེད་ན་སྟེ།ལུས་དུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་དུབ་པར་གྱུར་པ་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།ལྷག་མཐོང་གིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ དུས་ན་སྟེ།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་གཉིས་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ལེ་ལོ་ཅན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཤིང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་འབྱུང་ བར་རིམས་ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་རྣམས་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ལ།དེའི་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།སྒོམ་པའི་དུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་དུས་འདི་གཉིས་སུ་འདི་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཞུམ་པ་རབ་ཏུ་བཟུང་ནས་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སློང་མའི་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་མའི་མདོ་སྡེ་ ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།དེ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ལུས་ཀྱི་རྨུགས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ན་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་དེས་དང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འགའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་དང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འགའ་ ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་སྐྱེའོ།།མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྟོག་ཁང་དུ་འདུས་ཏེ་འཁོད་པ་དག་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་དུ་རྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཤེས་ལྡན་དག་འོད་ སྲུངས་རྫོགས་བྱེད་འདི་ནི་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ།ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་པ། ཚོགས་ཆེན་པོས་མདུན་གྱིས་བདར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ནི་ཉན་པ་པོའི་ཚོགས་འདུས་པ་ ནི་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འདི་ལ་འདུས་པ་ཡོད་པས་སོ། །འཁོད་པ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་འཁོད་པ་ནི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཚོགས་ཡོད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་པ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་བཟོའི་ལས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་རྫོགས་བྱེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་གནག་ལྷས་ ཀྱི་བུ་དང་།སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བུ་མོའི་བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་དང་། མི་ཕམ་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་དང་། ཀ་ཏྱའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ། ཚོགས་དང་ལྡན་པ། ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

又说'由于希求断除等'这句话与第一种解释的意思相符。'由于修习彼等'这句话是说为了修习断除等而精进。这另一种解释也与前一种解释的意思相符。'于彼精进'等广说，是指对断除等彼等精进而使身心疲惫，当身体疲惫和心疲惫时，为了精进不间断而开始精进。'止'等广说，是以止断除近烦恼而摄持心，以观断除近烦恼而安住。那些近烦恼是什么呢？就是沉没和掉举二者。
'又'等广说，是另一种解释，即在观察时精进，观察是指观察违品和对治二者、过患和功德，如经中所说：'诸比丘，懈怠者住于苦中，且生起罪恶不善法烦恼，以及伴随疾病痛苦的异熟果报，来世生老死等相杂。其大义也将衰损。精进者则不与罪恶不善法等相杂。'
在修习时依止三摩地。如何在这两个时期依止这两者而精进呢？为了摄持沉没心而内安住，如比丘尼经中所说。比丘尼经中广说：'彼于身随观身而住时，生起身沉重和心沉没时，阿难，彼比丘应当作意某些能生净信的可爱相。当作意某些能生净信的可爱相时，生起最胜喜。从最胜喜生起喜。'如是广说。
其后众多外道游行者聚集在议论堂中，发起如是谈论：'智者们，此迦叶波具足眷属，具足众会，为众之师，为众多人所知为善性，为大众所敬仰。'等广说是经文片段。依次为：听众聚集故称具足眷属，即此有眷属；安住于他处故称具足众会，即此有众会；为彼等以自教法随教导故；为听众以自教法随教导故，为调伏故是众之师。
具足信誉是由于为众多宣说者所证知而值得信任，而非其他如工巧业。如同迦叶波一样，游行外道尼干陀子、末伽梨瞿舍梨子、刹帝利胜军、阿耆多翅舍钦婆罗、迦旃延、裸行者若提子等也同样具足眷属，具足众会，为众之师，如前所说。

།དམག་ལྡན་ཆོས་འདི་ནི་ཟབ་པ། ཟབ་ པར་སྣང་བ།མཐོང་བར་དཀའ་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ། བརྟག་མི་ནུས་པ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ། ཞིབ་མོ་བརྟག་པ་མཁས་པ་དང་། མཛངས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམག་ལྡན་གྱི་མདོ་དེ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་དམག་ལྡན་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲིས། ཁྱོད་ ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་ལྟར་ལན་ཐོབ་ཤིག་།དམག་ལྡན་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་གཟུགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །ཁྱོད་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །དམག་ལྡན་ཁྱོད་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་གཟུགས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །ཁྱོད་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ། ཀྱཻ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །ཁྱོད་གཟུགས་ལས་གཞན་དང་། ཚོར་བ་ལས་གཞན་དང་། འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ན་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །ཁྱོད་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ། །འོ་ན་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཡིན་ནམ།ཁྱོད་གཟུགས་མེད་པ། ཚོར་བ་མེད་པ། འདུ་ཤེས་མེད་པ། འདུ་བྱེད་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །སྟོན་པ་ན་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་སྟོན་པ་ན་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ལ་མ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་ལ་ཡང་མ་ གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དམ་པར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཏེ། ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།བསྟན་པའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པར་སྣང་བའོ། །དོན་དམ་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དུ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་རྟོག་གེ་ལ་རྒྱུ་བ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ལ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དམག་ལྡན་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲིས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ།

这是《军主经》中的一段经文：'此法甚深，显现甚深，难见，难以通达，不可思量，非寻思境界，应由智者贤能详细观察而了知。'
世尊为了显示已证悟无我法之故，即是依据军主经中无我法之义，是为了契合经文内容。
如何是依据彼经而说呢？详细开示后对军主说：'因此我问你，你随自己所能忍受而答。军主，你意下如何？你是否如实观察色即是如来？军主答：不是的，乔达摩。你是否如实观察受、想、行、识即是如来？军主答：不是的，乔达摩。'
军主，你意下如何？你是否如实观察色中有如来？军主答：不是的，乔达摩。你是否如实观察受、想、行、识中有如来？军主答：不是的，乔达摩。
你是否如实观察离色、离受、离想、离行、离识有如来？军主答：不是的，乔达摩。你是否如实观察在色、受、想、行、识中有如来？军主答：不是的，乔达摩。
那么如来是这样的吗？你是否如实观察无色、无受、无想、无行、无识即是如来？军主答：不是的，乔达摩。
所说'非寻思境界'是指：宣说无我法时非是寻思境界，因此难以通达。为何非是寻思境界？因为这在寻思中是不共的缘故。如是，这在任何寻思论典中都是不共的，意思是说未曾宣说无我法。
因为胜义谛难见故而甚深，是指出世间智慧胜义谛为所缘境，因其难见故而甚深。
广说世俗谛等，是指世俗，所说之义是世俗谛义，即是应当通达世俗谛义。因为如是契合世俗谛胜义智慧难以通达故而显现甚深。
因为胜义谛不可思量故而难见，即是于胜义智慧之义不可思量故而难见。如是，于世俗谛义非寻思境界故而难以通达。
为何如此？因为所说无我法非是寻思所行境界故。为何非是寻思所行？是依据胜义谛而说，因为此经中是依据胜义谛而说，如经云：'军主，因此我问你'等广说。

།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན།ཇི་ལྟར་ན་ཟབ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གང་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་ཟབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་ཟབ་པར་སྣང་བ་དེ་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མཐོང་བར་དཀའ་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ དང་།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དེ་ཡང་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་དང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུས་དང་།ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཞིབ་མོ་དང་། བརྟག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་སྔོན་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་ པ་དོན་དེ་གཉི་ག་ལ་འཇུག་ནུས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། དོན་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཞིབ་མོ་དང་། བརྟག་པ་དེ་གཉིས་ནི་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་མཛངས་པ་ ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་གཉི་གའི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་ཕྲ་བ་དང་མཐའ་དག་ལ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཛངས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཟིགས་ནས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་མཛད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་མ དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་གནོད་མི་བཀུར་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་ རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་རྒྱས་པ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ ལ་ཡང་དག་པར་ལེགས་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། སོར་གཞུག་པ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་དང་བཅས་ པ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་བླང་བའོ།།ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །རལ་པ་རྣམས་སོར་གཞུག་པ་ནི་མཐོལ་བའོ། །བསླབ་པས་ན་བསླབ་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་ བར་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གོས་གསུམ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡང་ བསླབ་པའི་གཞིའོ།།བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སོར་གཞུག་པར་བྱ་བ་ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་དག་གི་གཞི་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་སྟེ། བསླབ་པའི་རྟེན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如是，何谓广说'甚深'？如所说那样，何为甚深？以何种方式法无我是甚深，以何种方式显现甚深，这以两个词语完整显示为'难见'和'难解'，依次而言。
由何因难见和难解，这也以'不能思议'和'非寻思境'两个词语来显示。
入于真实义以及入于彼等一切义，也是以如实和尽所有性之因，即是以如实有性之因和尽所有性之因，依次而言。
广说'此二者'是细致和观察这二者也有两种：即诸智者，是指凡夫中由往昔成熟慧力而得生者，能入彼二义，即能入真实义和能入一切义，具有智慧者，依次而言。
细致和观察二者也是诸贤者，即见谛者。何以彼等是贤者？广说'彼等'，即见谛者彼等是通达二义之智者，因为是通达二者细微和一切义之智者故为贤者。
如来见到十种利益而为声闻制定学处。何为十种？即是：为摄僧团故，为令僧团善妙故，为令僧团安乐故，为令不信者生信故，为令已信者更增长故，为调伏难调伏补特伽罗故，为令有惭者安乐住故，为防护现法诸漏故，为遮止后世诸漏故，为摄受梵行故，为令梵行久住故。
即彼梵行得以久住，利益广大，于众多有情乃至天人之间善为显示，此是经典文句。
正受持、随护、发露等是学处。其中正受持是受持断除杀生等具有性罪和遮罪者。
正受持者即是随护。发露过失即是发露。由学故为学处，即是修行。
广说'非所作及'是非所作和所作正受持是学处。其中非所作是具有性罪者和具有遮罪者。所作是应当受用之三衣等。
所作与非所作随护亦是学处。所作与非所作发露亦是学处。
诸学处之基础即是学处基础，即是学处所依的意思。

།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བ་དང་། བླང་བ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་ ཉིན་མཚན་དུ་སློབ་པ་ནི་སྤང་བ་དང་།བླང་བ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། ཉིན་མཚན་དུ་སློབ་པ་ནི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་འབྱུང་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ འདི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ན། སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་འདི་ལས་དེ་སྤངས་ཤིག་།སྒྲ་གཅན་ཟིན་གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་བྱ་བར་གང་བསམས་ པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་བདག་དང་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ལོང་ཤིག་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བ་དང་བླང་བའོ།།སོ་སོར་བཤགས་པ་ཡང་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་སྟོན་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་ ཞིང་ཕྱིན་ཆད་བསྡམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།ཉིན་མཚན་དུ་སློབ་པ་ཡང་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གལ་ཏེ། ཁྱོད་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་གྱིས་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཁོ་ནས་ཉིན་མཚན་དུ་སློབ་པ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་བར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ།།སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་ཉིད་གཞི་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསླབ་པ་མཐུན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་མཛད་དོ། །དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དོན་གང་གིས་ཤེ་ན། མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དགེ་འདུན་ བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་དགེ་འདུན་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ།།དོན་གང་གིས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྒྲུབ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྒྲུབ་པ་དེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྒྲུབ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། དེ་མང་བ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྒྲུབ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བ་ཉིད་དེ། །ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་སྟེ། འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཕེལ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།དད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ཟག་གནོང་མི་བཀུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཟག་གནོད་མི་བཀུར་བ་སྟེ། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་ གིས་ཤེ་ན།བསླབ་པ་ལས་འདའ་བས་མི་འཛེམ་པ་རྣམས་ཏེ། བསླབ་པ་མི་འདོད་པ་རྣམས་གནས་ནས་དབྱུང་བ་དང་བསྐྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་དག་བསླབ་པ་ལས་འདའ་བས་འཛེམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་བསླབ་པ་ལས་འདའ་བས་མི་འཛེམ་པ་རྣམས་ཏེ། བསླབ་པ་མི་འདོད་པ་རྣམས་ གནས་ནས་དབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།བསྐྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཉེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁ་ཅིག་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ནས་གནས་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ནི་བསྐྲད་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དོན་གང་ གིས་ཤེ་ན།བསླབ་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་མེད་པར་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསྐྱོད་པ་མེད་པ་རྣམས་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་ མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།

另外，广说所谓的断除、受持、各别忏悔以及日夜学习，即断除、受持、各别忏悔以及日夜学习是学处，如罗睺罗经中所说。若问如何说？广说之后：'罗睺罗，如果你这样观察，知道这些身业对自他有害，是不善的，能生痛苦，有痛苦果报，罗睺罗，你应当断除这些身业。罗睺罗，如果你这样观察，所思维的身业对自他无害，则应当受持。'这是说断除与受持。
关于各别忏悔也广说：'罗睺罗，你应当向导师和智者同梵行者各别忏悔这些身业，并且从今以后应当防护。'
关于日夜学习也广说：'罗睺罗，如果你以正念、正知、欢喜、极喜，应当日夜多次安住于学习中。'
戒律支分，即断除杀生等是学处的基础。学处即是基础，为了使求学者获得殊胜，乃至涅槃为止。由于学处相应，故互相摄持。
因此如来为声闻制定学处。为了僧团的庄严，即为了僧团庄严的缘故。以何义？以庄严性故。为了僧团安乐，即为了僧团安乐的缘故。以何义？以正受持成就而多生极喜故。正受持成就的极喜即是由正受持成就而生的极喜，其众多性即是由正受持成就而生的极喜众多性。
为了增长，即是再再生起，意思是增长。为了使其增长即是为了增长。以彼庄严性而使其增长，即以彼庄严性而使其增长，即以增长信心故。
所谓无惭愧者广说为无惭愧者，为了调伏无惭愧者。以何义？以不护学处者，即不求学处者当驱摈出住处。对于那些不护学处的人即是不护学处者，以驱摈出住处及驱逐故。有些造过者当驱摈出僧团，有些当驱逐。
为了有惭愧者安乐而住，即为了有惭愧者安乐而住的缘故。以何义？以求学处者戒律相同故，以戒律相同无动摇而共住安乐故。以无动摇者共住安乐故，如来为声闻制定学处。为了防护，即为了遮止。

།དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་རྣམས་སོ། །ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཡོན་བཅུའི་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་ འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྡ་ཅན་དང་། དོན་དམ་པ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྡ་ཅན་ནི་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་པའོ། །བརྡ་ཅན་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པས་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་དམ་པར་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། རྟོགས་པ་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བརྒྱུད་པ་དང་། རྟོགས་པ་བརྒྱུད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ལས་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཡོན་གཅིག་པོ་འདི་ནི་བསྟན་པ་མི་བྱེད་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པོ་འདི་ནི་ཁ་ན མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ།།དགེ་འདུན་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཏེ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། མདོ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ ལ་གཅགས་པ་མེད་པས་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་ན་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་ན་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ན་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་། །སེམས་བདེ་ན་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཉམ་ པར་བཞག་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ནི་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ། །གཉིས་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཏེ།ཁྱིམ་པ་དེ་དག་ནི་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་དང་བས་དེ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ། །གཉིས་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། །གང་ཟག་གནོང་མི་བཀུར་ བ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་དང་།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་བསླབ་པ་ལས་འདས་པས་མི་འཛེམ་པ་རྣམས་ཏེ། བསླབ་པ་མི་འདོད་པ་རྣམས་གནས་ནས་དབྱུང་བ་དང་། བསྐྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། བསླབ་པ་འདོད་པ་ རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་མེད་པར་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།གཉིས་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་དེའི་གཉེན་པོར་གནས་པ་ན་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། ཕན་ཡོན་གཅིག་ནི་བསྟན་པའི་ དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ།།གང་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏེ། བསྟན་པའི་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་མཛད་ནས་བཅའ་བ་མཛད་དོ།

'如是生起'一词是'现见法'的同义词。'诸种'一词是指诸漏。'后世'一词是指未来，即是'他世'的同义词。'于彼等'一词是指'于诸漏'的同义词。'为摄受梵行'及'为令梵行久住'这两种功德语的解释即是'我之梵行得以久住'。
云何得以久住？由随顺世俗梵行与胜义梵行故。其中世俗梵行是远离淫欲法。世俗即是言说之义，由随顺彼及随顺胜义梵行故。胜义梵行即是八支圣道。
云何为随顺？由出家相续与证悟相续二者。由出家相续与证悟相续故。'其中之一'等广说者，于彼十种功德中，'为摄僧团'此一功德是就制戒而言。'为令僧团善'此一是就无过失而言。'为令僧团乐'此一是就圆满因缘而言，即是为圆满因缘之义。
云何而作？如经中说：'具戒者无悔，无悔则生极喜，生极喜则生喜，心喜则身轻安，身轻安则受乐，心乐则得定，心得定已如实了知见。'
二者是就圆满受用资具而言。何为二者？即'为令未信者生信，为令已信者增长'此二。在家人以净信心对彼等恭敬承事。
二者是就圆满法受用而言。何为二者？即'为调伏无惭愧者，为令有惭愧者安乐住'此二。彼等是不畏违犯学处者，即不欲学处者以驱摈出离，而欲学处者以戒律相同无违而共住安乐，得以受用法乐。
二者是就圆满证得涅槃而言，即是为至涅槃之义。何为二者？即'为防护现法诸漏，为遮止后世诸漏'此二。彼等住于对治，速得般涅槃。
一种功德是就圆满教法之大义而言。何者？即'为摄受梵行，为令梵行久住'，为教法之大义而制定学处。

།ཇི་ལྟར་ན་དེའི་དོན་ ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། རྟོགས་པ་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །རྒྱས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་འབའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགགས་པ་དང་།དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། དེ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འབྱུང་བ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ལ་ཡོད་པས་ཡང་འབྱུང་བ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་འགོག་པ་ལས་ ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྨོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཡོད་པ་དང་།དེ་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དེ་འགགས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགོག་པ་སྨོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།བསྲབས་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་སྨོས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྲབས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དྲོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་ པའི་བག་ལ་ཉལ་ཉིད་དྲོད་ཡིན་པས།ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དྲོད་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དྲོད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །བུམ་པའི་གྱོ་མོ་ཚ་བ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་གྱོ་མོ་ཚ་བ་དྲོད་དང་བྲལ་ན་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བག་ལ་ཉལ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུབ པ་ཡིན་ཏེ།ས་གོང་མ་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེར་ནི་དེའི་ རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ།།དགྲ་བཅོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་དང་། ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པའོ། །བསིལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །ནུབ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་། འགྱོད་པ་ཆད་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ ནོ།།ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པ་དང་། རང་གིས་ཐོབ་པ་ལ་ སོམ་ཉི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བའི་ཕྱིར་དང་རང་གིས་ཐོབ་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཅི་བདག་གིས་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པ་མ་འཐོབ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་སྟེ།ལྷག་མ་གང་གིས་ཤེ་ན། འགྱོད་པ་འཆད་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བསྟན་ཏོ།

如何是其义大呢？由出家和证悟传承二者。利益众多有情是依止众多有情之故。广大即是广泛。'于天人之间'是说不仅仅是对人类。'阿罗汉比丘漏尽，其苦已灭、已寂、已清凉、已息'是经文片段。'再生者'是指存在于再生中故为再生者。
为了区别于世间的灭，说'寂灭'是因为世间离贪者虽有再生苦的灭，但非永不生起的法性。因此为了区别于彼而说'寂灭'。若问既然如此就不应说'已灭'之灭，为了区别于减轻的状态之寂灭而说灭，因为对于减轻的苦也称为寂灭。
'因远离烦恼随眠之暖'是说，烦恼随眠即是暖，是烦恼随眠之暖，远离彼即是远离烦恼随眠之暖，因此之故。如同陶罐的热度变得清凉一样。如同陶罐的热度离开暖而成为清凉一样。'因随眠仍在'即是烦恼种子仍在的意思。
阿罗汉则与此相反故为寂灭，因为是后不生起的法性。是清凉，因为断除随眠。是息灭，因为上地的苦已灭。'随顺其行相'广说即是圣者们苦灭的行相寂静等是其行相。随顺其行相即是随顺于彼，即是随顺其行相。
说明阿罗汉苦的灭尽乃至息灭是：其中'灭'是灭行相。'寂灭'是寂行相。'清凉'是妙行相。'息灭'是出离行相，如是显示随顺于彼。
'婆罗门即是无疑惑、断悔恨、离生灭爱、不增长贪著'是经文片段。以智慧圆满和断除圆满显示即是以智慧圆满和断除圆满显示了胜义婆罗门的特征。
其中以智慧圆满是'于胜义和自得无疑'，即是于胜义苦等谛无疑惑，以及于自得预流等果位无'我是否得此果'之疑惑。其余显示断除圆满，何为其余？以'断悔恨、离生灭爱、不增长贪著'显示断除圆满。

།སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ངན་སོང་བ་དང་། ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་སོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངན་སོང་དུ་འགྱུར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ངན་སོང་བའོ། །ཡང་འབྱུང་བ་པ ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ངན་སོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ། དེ་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ལྷག་མས་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མ་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུན་པ་སྤང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །འདོད་ཆགས་སྤང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན པའི་ཕྱིར་ནི་ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།འདུན་པ་ནི་གང་ཡིན། འདོད་ཆགས་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཚུངས་པར་ལྡན་པས་སམ།ས་བོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཟད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ངོ་། །ཕུང་བོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་ཟག་པ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཉིད་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །གོ་རིམས་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་ཀྱང་མདོར་ན་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤངས་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ལས་དང་སྲེད་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ལས་དང་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འགྱོད་པ་ཆད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་རོ། །སོམ་ཉི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་གོ་རིམས་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤེས་ནས་དད་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པར་སྟོན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་དད་པ་དེ་ཐོབ་ཅེ་ན། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ནས་ལངས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཀྱེ་མ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།།དེའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཤེས་ནས་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་དད་པ་ནི་ཤེས་ནས་དད་པའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་བོ།

什么是圆满的断除呢？由于断除恶趣和再生的烦恼，即断除恶趣的烦恼和断除再生的烦恼，这是其含义。导致堕入恶趣的烦恼称为恶趣烦恼。再生烦恼亦同理。
这两种断除是如何的呢？首先，恶趣烦恼的断除是通过断除追悔而实现的，这是'断除追悔'一词的含义。为何说是通过断除追悔呢？因为已断除能引生烦恼的业。能引生烦恼的业是指身语的恶行，因为造作这些会引生烦恼。
其余部分说明了再生烦恼的断除，即'远离生灭的渴爱，不增长贪著'。如何做到呢？是通过宣说断除欲求和贪欲。'远离生灭的渴爱'这句话是为了宣说断除欲求。'不增长贪著'这句话是为了宣说断除贪欲。
什么是欲求？什么是贪欲？这两者的特征在'生灭'等详细阐述中已说明。'不增长贪著'是指不会因相应或种子而被束缚的意思。
还应当与'一切渴爱'等偈颂相配合。如何配合呢？'断除一切渴爱'与'远离生灭的渴爱'相配合。'为尽一切行'与'断除追悔'相配合。'遍知一切蕴'中的蕴是指五取蕴的苦，应当以无漏智来遍知。
这也应与无疑惑相配合，使其意义相符。只是在次第上有些差异。从所说的偈颂中也简要显示了智慧圆满和断除圆满。
还应当与'业与爱'等偈颂相配合。如何配合呢？偈颂中所说的业、爱、无明三者，应当以经文段落作为其对治来配合。其中'断除追悔'是对治业，'远离生灭的渴爱'是对治爱，'无疑惑'是对治无明。这些配合也只是在次第上有些差异。
furthermore所说的'通过无疑惑获得三种信解'是指获得对佛、法、僧的证信。何时获得这种信呢？是在现证谛理时，即从见道起时，如是现前：'啊！世尊确实是正等觉者，他的法是善说，他的声闻僧众是善行道者。'
什么是证信的含义？如实通达真理后所生的信心就是证信。仅在见道位中，通过断除追悔而获得圣者欢喜的戒律。

།འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འཕགས་ པ་རྣམས་དགྱེས་པ་སྟེ།ཐུགས་སུ་འཐད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགྱེས་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། སོམ་ཉི་མེད་པ་ཉིད་དང་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་དད་པ་ དང་།འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀྱིས་སློབ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། མི་སློབ་པའི་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ པ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་གསོན་པ་ དང་འཆི་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། འབྱུང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་གསོན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཆི་བ་ལ་མངོན་པར་ མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གནས་བརྟན་མ་འགགས་པས། འཆི་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ལ། །གསོན་ལའང་མངོན་པར་མི་དགའོ། །ཤེས་བཞིན་དང་ནི་དྲན་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་ཟབ་མོ་ལ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ན་སོམ་ཉི་ཟ་སྟེ། ཡིད་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད དང་མཐུན་པའོ།།མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་རྐྱེན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡོད་པས་དེ་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་རྐྱེན་ འདི་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་དོ།།དེ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་དང་མཐུན་པའོ། །ཕྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལྷའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་ གསུངས་ནས་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་།མ་རྟོགས་པར་རྟོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེ་ནི་དེ་ལས་ཕྱིས་རྣམ་པར་ཉམས་ཤིང་ཕོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ལུས་སམ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ལ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྐད་དུ བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། སོམ་ཉིའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱོད་པ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

圣者欢喜的戒律也是无漏律仪。所谓圣者欢喜，是指无漏是圣者所欢喜的，因为契合圣者之意，故称圣者欢喜。
如是广说，即如前所说，以见道婆罗门之法，以无疑惑性和断除悔恨性，依次以信解和圣者欢喜戒二者，圆满显示有学婆罗门之相。
以其余所说生死爱离、贪著不增长等，显示无学婆罗门之相。云何如是？为显示断除欲求和贪著故。即为显示断除欲求和显示断除贪著。
其中'离生死爱'之语，应知是因不乐生死，依次显示断除欲求。云何得知？离生之爱是因不乐生存而断除欲求。离灭之爱是因不乐死亡而断除欲求。
如具寿无著所说偈颂：'不乐于死亡，亦不乐生存，以正知正念，观察于此身。'
增上慢者等广说，增上慢者于甚深处，于何等处？当说空性相应之语时生疑惑，即生起犹豫。空性相应之语即是随顺此缘起性。
由于无明等支无作用故，此等有为法等相之法，以无明等相之法为缘而有，故名此缘，此之体性即是此缘性。缘起性即是此缘性，故说缘起此缘性。
与彼相顺，即随顺，是与缘起此缘性相顺。后亦执著，如天经所说广说，未得谓得想者，未证谓证想者，未现证谓现证想者，彼于后时当退失贫穷，如是执著。
彼增上慢者于身或等至生起贪爱，彼增上慢者恒常随逐贪欲随眠。如是，以此等经文显示增上慢者所说诸随烦恼之对治，于婆罗门性中显示彼增上慢者无贪欲随眠性。
云何得知？为对治疑惑随烦恼故说无疑惑，此亦显示婆罗门性中无增上慢性。为对治执著随烦恼故说断除悔恨，此亦显示婆罗门性中无增上慢性。

།སྲེད་པ་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འབྱུང་བ་ དང་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀྱང་བྲམ་ ཟེ་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགེ་སློང་དག་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམས་ཤིག་།དགེ་སློང་དག་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས། བགྲོད་པར་བྱས། རྟེན་དུ་བྱས། ནན་ཏན་དུ་བྱས། ཤིན་ཏུ་ རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་ཤིང་།གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་བདག་ཞིང་པ་དབྱར་འདས་ནས་སྟོན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་གཤོལ་ཆེན་པོས་ཞིང་རྣམས་རྨེད་པ་ན་རམ་པའི་རྩ་རྒྱུས་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་མངོན་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྟན་ཞིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་བགྲོད་པར བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་མི་རྩཝ་བ་ལ་བ་ཛ་རྔ་བ་ཞིག་གིས་རྩཝ་བ་ལ་བ་ཛ་ཆུང་ཞིང་ཉུང་ལ་མི་མང་བ་ཤས་ཅིག་མཆོག་མ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྤྲུག་ཅིང་བར་བུར་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པའི་བར་ དུ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ།།དཔེར་ན་ཤིང་ཐོག་ཨ་མྲའི་དོག་པ་ལ་ཨ་མྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པ། རྩ་རྒྱུས་ལ་བརྟེན་པ། རྩ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་པ། རྩ་རྒྱུས་དང་འདུ་བ། རྩ་རྒྱུས་དང་མ་བྲལ་བ་དག་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ ཤེས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་གཙང་ཁང་བྱུར་བུའི་ཕྱམ་དགུ་བོ་གང་ཇི་སྙད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་རྟེན་ལ་གནས། སྤྱི་རྟེན་ལ་བརྟེན། སྤྱི་རྟེན་ལ་རག་ལས། སྤྱི་རྟེན་ལ་གཞོལ་བས། སྤྱི་རྟེན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འདུས་ཤིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པས་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འབབ་ཆུ་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱ་མཚོར་གཞོལ་བ། རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ། རྒྱ་མཚོར་བབ་པ་ཡིན་པས་རྒྱ་མཚོ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་གནམ་ལས་ཉི་མ་ཤར་བ་ནི་གནམ་ལ་ཡོག་མའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷག་གེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཞིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས། བགྲོད་པར་བྱས། རྟེན་དུ་བྱས། ནན་ཏན་དུ་བྱས། ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱས་ ཤིང་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་ཤིང་།གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ།

为了对治贪爱的随烦恼，说'远离生灭贪爱'。这也完全显示婆罗门没有增上慢。为了对治贪欲的随烦恼，说'不会增长贪著'。这也完全显示婆罗门没有增上慢，这是所说的结语。
诸比丘，应当修习无常想！诸比丘，若能亲近、修习、多修、熟习、依止、专注、善加圆满无常想，则能彻底摧毁一切欲贪、一切色贪、一切无色贪、掉举、我慢及一切无明。譬如农夫主人在夏季过后秋季时节，用大犁耕地时，能斩断、普遍斩断、彻底斩断一切草根。如是诸比丘，修习无常想、多修等，如前所说。
诸比丘，譬如割草人割取少量的芦草，从顶端抖动，清除所有杂质。如是修习无常想乃至能彻底摧毁我慢和无明。譬如芒果树上的所有芒果，都具有茎蒂、依靠茎蒂、与茎蒂相连、与茎蒂结合、不离茎蒂，都从茎蒂而生。如是修习无常想等，如前所说。
譬如重阁所有的九根椽木，都依止于脊梁、依靠脊梁、系于脊梁、趋向脊梁，脊梁是其中最胜，即是因为能摄持一切。如是无常想亦如前所说。譬如所有畜生道众生的足迹，都包含摄入在象足迹中，象足迹显示为其中最胜，即是因为最大的缘故。如是无常想亦如前所说。
譬如阎浮提所有的河流，都趋向大海、流入大海、汇入大海，大海显示为其中最胜，即是因为能摄集一切。如是无常想亦如前所说。譬如太阳升起天空，以光明威力胜过一切黑暗，光明晃耀。如是无常想亦如前所说。
譬如转轮圣王是所有地方诸王中最胜，即是因为具有统权。如是亲近、修习、多修、熟习、依止、专注、善加圆满无常想，则能彻底摧毁一切欲贪、一切色贪、一切无色贪、掉举、我慢及一切无明。

།ཞིང་པ་ལ་སོགས་པའི་ དཔེ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་བ་དང་།རྩཝ་བལ་བ་ཛ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ནི་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་བྱུང་བ་དང་། བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་པའི་དཔེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་བྱུང་བ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།རྩཝ་བ་ལ་བ་ཛའི་དཔེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་ པའོ།།སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་དང་། ལམ་དང་། རིག་པ་དང་། སྒྲུབ་ པ་དང་།ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་སྟེ། ཨ་མྲའི་དོག་པའི་ དཔེས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་ཤེས་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་དེ་དག་གོ། །མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དག་ནི་མི་སྡུག་པ་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དག་ཀུན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མི ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ།།དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དམིགས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། །མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་རྟག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ དུ་ཡོངས་སུ་རྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལས་སོ། །གཞན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་ དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཉིད་དང་།འབྲས་ཉིད་དང་། ཟུག་རྔུ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གོ། །དེར་ཐུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི།རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེར་ཐུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

所谓'具有农夫等比喻'是指具有农夫和割草等比喻，即具有农夫等比喻。'因为是就烦恼未生起和已生起而言'，是说以农夫的比喻是就烦恼未生起、随眠状态而言，故显示为对治。以割草的比喻是就烦恼已生起而言，故显示为缠缚的对治。
'其余'是指除无常想以外的其他，即是其他。'无愿、空性、无相等想'，其中无愿想是指无常、苦、因、集、生、缘、道、明、修、出离行相的想。空性想是指空性、无我行相的想。无相想是指灭、寂、妙、出离行相的想。以芒果核的比喻引导其他诸想。
'其余'是指除无常想以外的其他。不净等想是指不净、病、疮、刺、慈、悲、喜、舍等想。为何说不净等想是能摄持？因为不会退失。即由于不会退失这些不净等想。
'彼等'是指无愿等想，应结合上下文理解为显示彼等即是摄入无常想行境中。其中无常想的行境即是无常想的所缘。由于摄入无常想的行境中故称为摄入无常想行境中。摄入无常想行境者的体性即是摄入无常想行境性。
为何如此？因为是应当了知为无常性。即因为应当了知这些无愿等想是无常的缘故。'其余能破除的行相'是指除无常想以外。'能破除的行相'是指病性、疮性、刺性等如是等行相。'归结于彼'是说显示归结于无常想的意思。
如何做到？因为趣入行苦性。因为无常想趣入行苦性。如何无常想趣入行苦性？因为如是胜解'凡是无常者即是苦'。由行苦性能令离贪于一切有漏事物，而非由其他破除行相。如是即是归结于彼。

།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེའི་ དངོས་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མས་ནི་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་སློབ་པའི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ནི་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་སློབ་པའི་འདུ་ ཤེས་ནི།འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་གཞན་ལས་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་ཀྱང་མི་སྡུག་པ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་དྲན་པ་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་ ལ་སོགས་པ་དག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཞིང་པའི་དཔེ་དང་། རྩཝ་བལ་བ་ཛའི་དཔེས་ནི་ཇི་ལྟར་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མཐའ་དག་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཨ་མྲའི་དོག་པའི་དཔེས་ནི་ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་གཞན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་ཁྱད པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གང་དག་གིས་ཤེ་ན། སྤྱི་རྟེན་གྱིས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། འབབ་ཆུ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ནི་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་འདི་དག་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། རིག་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ ཉི་མ་དང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་ཆོས་སྒྲོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་པས་གཏམ་བྱ་སྟེ། དུས་སུ་དང་། བསྒྲིམས་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དགའ་ བར་བྱ་བ་དང་།འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། མི་སྨད་པ་དང་། རིག་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། གཏམ་དེ་དག་བརྗོད་པ་ནས་བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ལ་སྨད་པར་མི་བྱ་བར་གཏམ་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་གཏམ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ཏྱའི་བུ་མོ་སྨྱུག་མ་ཅན་བཞིན་ནོ། ཇི་ལྟར་ཀ་ཏྱའི་བུ་མོ་སྨྱུག་མ་ཅན་ཞེས་གནས་བརྟན་འཆར་ཀས་ཕྱིས་ཉན་འདོད་པ་ཉིད་དང་། བཤད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་ཀྱི་སྔར་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་འོས་སུ་མ་གྱུར་ལ། ཕྱིས་བཤད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཀ་ཏྱའི་བུ་མོའི་མདོ་དེ ཉིད་ལས་རྒྱས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།སེང་གེ་མཆོང་བ་བཞིན་དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རི་བོང་ལ་མཆོང་ན་བསྒྲིམས་ནས་མཆོང་གི་མ་བསྒྲིམས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱི་ལ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་མཆོང་ན་ནི་བསྒྲིམས་ནས་མཆོང་གི་མ་བསྒྲིམས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་དང་འདྲའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།

所谓'行苦性'是指由于行而有苦故为行苦，其事物即是行苦性。
'依次'是指日轮表明无学位时无学无常想是不忘失法性。
其他界王表明无学位时无学想是胜过其他世间想，因为能随欲现前故。
那些世间想也包括不净、入出息念、病、疮、痛等。
'如是'等广说，即如是以农夫譬喻和芦草譬喻表明无常想是一切对治，因为是随眠和烦恼的对治故而宣说。
以芒果核譬喻表明是对治根本，因为能引生其他对治故而宣说。
无常想是其他烦恼的对治，较不净等诸想以三种差别而殊胜。
何为三种？以象迹譬喻广说'异于彼'，以大象迹譬喻广说'即彼等'，以河流譬喻广说'异于彼'，以这些差别而宣说。
是无上对治，因为胜过一切无明和明故。
日轮和界王依次表明胜过一切无明和胜过一切明。
具寿等，比丘说法者作法语时应具二十种相而说：
即应时、专注、有次第、相连、随顺、令欢喜、令希求、令满意、不生厌、不呵责、
有智慧、相关、不混杂、契合于法、随众、慈心、利益心、悲悯心、
不依利养恭敬及偈颂、说彼等语时不应自赞毁他而说。
应具此二十相而说，此为经文。
如迦底衍尼持竹女。如上座阿阇梨后知迦底衍尼持竹女欲闻法且堪为法器而为说法，先则不然。
先不堪为法器而后成为法器，应从迦底衍尼经中广知。
如狮子跃，诸比丘，若兽王狮子跃向兔子时专注而跃非不专注。
若跃向猫和大象时亦专注而跃非不专注等广说，与此相似。
'布施等语'即布施语、持戒语、生天语等如是等，如经中所说。

། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་གཏམ་མོ། །བརྩམས་ནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་སོ། །གོ་རིམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མན་ངག་ཡིན་ནོ། །མཚམས་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི ནི་མན་ངག་ཡིན་ནོ།།མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་སྦྱར་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་རིམ་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱར་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱང་ སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱིས་རྣམ་པར་འཆད་དོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། །འདྲི་བ་ལུང་སྟོན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཏེ། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། དྲིས་ནས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། གཞག་པར་ ལུང་བསྟན་པ་ནི་འདྲི་བ་སྟེ།འདི་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཅི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅི་ཤི་ བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན།ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅི་མི་དམན་པའམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདྲི་ཞེས་དྲིས་ནས་ལུང་བསྟན་པར་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དམན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ངན་སོང་ལས་སོ་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅི་སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་མོ་ གཤམ་གྱི་བུ་སྔོ་བསངས་དང་དཀར་ཤམ་གཉིས་བཞིན་ནོ།།འདི་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སུ་དག་འདི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་སུ་དག་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་ དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་འདི་འདྲ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སམ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁོར་དེ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་མི་སྐྱེད་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། སྨད་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། སྨད་པ་ཡང་ཤེས་ནས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱ་ལ། སྨད་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཁོ་ན་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གདུལ་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་བྱེད པ་སྟེ།སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་སྨད་པར་བྱའོ། །དེས་གདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་སྨད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། གདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེས་གདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། སྙིང་ན་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་ དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་རྣམས་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་རྣམས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་ཕྱོགས་ པ་དང་།ཐ་མལ་པ་དག་ལ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཐ་མལ་པ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ལ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཏམ་བྱ། མི་དགེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ལ་ནི་ཕན་པའི་སེམས་ ཀྱིས་གཏམ་བྱ་ཞིང་།ཐ་མལ་པ་ལ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ།

《广释·理论释》第七品：所谓'真实殊胜'是指圣谛之语。'开始'是指为这两种论述而作。'次第'是指教授。'相连'是指广泛出现的相连，这是教授。
从经典解释开始，是指为了解释诸经典而作的意思。相连也有两种：前后意义相连和前后次第相连，这两种论师后面会详细解释。'随顺'是指教授。
从问答开示开始，单向开示等是指单向开示、分别开示、问后开示、安立开示等问答，对这些如是开示，即按照应当如何开示而开示。
如何做呢？若问'是否一切众生都会死亡？'应单向开示说'会死亡'。若问'是否所有死者都会转生？'应分别开示说'有烦恼者会转生，无烦恼者则不会'。若问'是低劣还是殊胜？'应问后开示'是针对什么而问'。
如果说是相对天界，应开示说'是低劣'。如果是相对恶趣，应开示说'是殊胜'。若问'众生是否异于蕴或非异？'应安立开示：因为众生无实体，如同石女儿的蓝色与白色。
这如何开示呢？这是开示'不可开示'。广说'凡是如此等一切'是指，对于安住在白品和黑品的这一切，不应赞叹说'是正确趣入者'，也不应诽谤说'是邪见趣入者'。
如《无烦恼经》中所说，其中如何说呢？广说后应知赞叹与诽谤。知道赞叹与诽谤后，既不应赞叹也不应诽谤，应当只说法，经中如是说。
为什么呢？因为不能明确了知所化众生的差别而如此做。通过赞叹和诽谤这两者，会使非所化众生心生痛苦。
理论是为了不违背量，即不违背现量、比量和可信教量。
其他广说是指另一种分类：慈心、利益心、悲悯心等词，是对善、不善、平庸者，即对向善、向恶、平庸者以慈等心，依次为之。
如何呢？对向善者应以慈心说法，对向恶者应以利益心说法，对平庸者则以悲悯心说法。

།རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གཉིས་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དེ་གཉིས་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། གྲགས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་སྟེ།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ལ་ སྨད་པར་མི་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟ་བུར་དང་། གང་གི་དོན་དུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ནའོ། །ཇི་ལྟ་ བུར་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་གཏམ་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ཡང་ཚིག་ལྔ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྔ་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། དུས་སུ་དང་། བསྒྲིམས་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་དོན་དུ་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་གཏམ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཡང་ཚིག་ལྔ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྔ་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། མི་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཏམ་གང་འདྲ་བས་གཏམ་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཚིག་ལྔ་དག་གིས་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།གང་དག་གིས་ཤེ་ན། རིགས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གང་འདྲ་བས་གཏམ་བྱ་བ་དེ་དག་ཚིག་ལྔ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་གིས་ཤེ་ན། བྱམས་པའི་ སེམས་དང་།ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། གཏམ་དེ་དག་བརྗོད་པ་ན་བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ལ་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཉི་ཤུ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་ བར་ཆད་པ་ནི་བརྗོད་པ་བར་ཆད་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གཙུག་ལག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་ འདི་ནི་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།།འདི་ལ་དོན་འཐད་པ་མེད་པས་འདི་ནི་དོན་འཐད་པ་མེད་པའོ། །དོན་འཐད་པ་མེད་པ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་འཐད་པ་མེད་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཡེངས་ ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །མི་འཚམ་པར་བརྗོད་པ་ནི་མི་འཚམ་པར་ བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་སྟེ། སེམས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།

不依靠利养、恭敬和偈颂，即利养和恭敬是两种，这两种利养和恭敬，以及偈颂即名声，是利养、恭敬和偈颂，不依靠利养、恭敬和偈颂。
如何是不依靠这些呢？是因为断除了对这些的贪欲。断除了对利养、恭敬和偈颂的贪欲，这是其含义。
不赞叹自己也不诽谤他人的含义是什么呢？说法者断除了想要使自己更受信任的贪欲，因此不赞叹自己也不诽谤他人。
如是'如何'和'为何'等广说，即如前所说。'如何'是指以何种方式说法，这也由五种方式来显示。
哪五种呢？即适时、专注、有序、相连和随顺。'为何'是指为了什么目的而说法的意思。
这也由五种方式来显示。哪五种呢？即令欢喜、令希求、令满意、不生厌烦和不被诽谤。
以何种方式说法也由五种方式来显示。是哪些呢？即合理、相关、不混杂、具法性和随众。
以何种方式说法也由五种方式来显示。是哪些呢？即慈心、利益心、悲悯心、不依靠利养恭敬和偈颂，以及说这些法时不赞叹自己也不诽谤他人，这些合为一类。
所谓二十种即是指二十种差别的意思。
广说非器说法过失中，对非器说法即是对非器说法，这本身就是过失。说法未圆满即是说法未圆满，这本身就是过失。说法中断即是说法中断，这本身就是过失。
说法不令理解即是说法不令理解，这本身就是过失。因为是论典，所以文法家们应当如是成立。
因为此中无有供养，所以这是不应供养的意思。此中无有合理义理，所以这是无有合理义理。说无合理义理即是说无合理义理，这本身就是过失。
对非境说法即是对非境说法，这本身就是过失。散乱说法即是散乱而说法，这本身就是过失。
与无义相应，即相应、关联是与无义相应。与无义相应而说法即是与无义相应说法，这本身就是过失。不适当说法即是不适当说法，这本身就是过失。
烦恼意乐即思维是烦恼意乐。以烦恼意乐说法即是以具烦恼意乐者说法，这本身就是过失，所以是以烦恼意乐说法的过失。

།སྣོད་མ་ ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཞེས་གང་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་མི་སྡུག་པར་འདུག་པ་སྟེ། ཀ་ཏྱའི་བུ་མོ་སྨྱུག་མ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་དུས་སུ་གཏམ་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བསྒྲིམས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པ་བར་མ་ཆད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི་གོ་རིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ཅིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ ཤེ་ན།བསྟན་པ་དང་། རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་། ལན་གྱི་ཚིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྒོལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་མཚམས་ སྦྱར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།རྒོལ་བའི་ཚིག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་པོར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཕྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །ལན་གྱི་ཚིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ ཡིན་བརྗོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་དྲུག་པ་དང་།བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དག་སྟེ། རྣམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དཀྱུས་དང་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། མགུ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ རྣམ་པ་འདི་དག་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེ་ན།དད་པ་ཅན་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་དང་། བར་ན་གནས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་པ་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་དགུ་པ་དང་། བཅུ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལས་ཅན་ལ་ནི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་ འོས་པ་མ་ཡིན་ལ།སྨད་ན་ཡང་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། མི་སྨད་པར་གཏམ་བྱའོ། །དོན་འཐད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་འབྲེལ་བ་ཞེས་ བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་སྟེ་དབང་པོ་ཐ་མ་ལའོ། །གསལ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཡེངས་ནས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཏམ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ ཡིན་པས་སོ།།དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཚམ་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྷག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་བསམ་པས་སོ། །དང་པོ་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་ པའི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང་།ཕན་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསམ་པ་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་དང་།དེའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། བཤད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བྱམས་པའི་སེམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱའོ། ཕན་པའི་སེམས་ནི་དེའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ནི་བཤད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

所说的'非法器过失'是什么呢？其中非法器是指行为不端正，如同《迦谛子女竹女经》中所说那样。对治这个过失的是'适时说法'这一方面。
对治'说法未圆满过失'的是'专注'这一方面。
对治'说法中断过失'的是三个方面，应当了知即是次第、相连、随顺这三者。
这些方面是依据什么而说的呢？是依据教法、诘问语和回答语而说的。其中依据教法而说的是次第方面。教法例如从苦谛到道谛等。依据诘问而说的是相连方面。诘问语即是'为何先说苦谛'乃至'道谛为何在后'等。依据回答语而说的是随顺方面。回答语即如经中所说那样。
对治'说法不令理解过失'的是第六、第七、第八这些方面，与前文'诸方面'相连。第六、第七、第八这些方面即是令欢喜、令希求、令满意这三者。
这些方面是依据什么而说的呢？是依据有信者、怀恨者、处中者而说的，依次对应。
对治'说法不成敬重过失'的是第九、第十两个方面。对作恶业者不应令生欢喜，若呵责又会成为不敬重过失。因此应当不令欢喜也不呵责而说法。
对治'无理而说过失'的是'如理'这一方面。
对治'非境界而说过失'的是'相关'这一方面。非境界是指甚深义理对根器下劣者而言。明显易懂则是境界，如此则成相关。
对治'散乱而说过失'的是'不杂'这一方面，因为与他话题混杂即是散乱。
对治'说无义相应过失'的是'与法相应'这一方面。
对治'不相称而说过失'的是'随众如宜'这一方面。
对治'以烦恼心而说过失'的是慈心等其余所有方面。
怎样说呢？烦恼心有三种：为求信任的心、为求信敬的心、嫉妒心。
首先，对治为求信任的心的是慈心、利益心、悲悯心这些方面，即是慈心、利益心、悲悯心这三者。
这三种方面以什么心态来行持呢？以证悟涅槃的心态、了悟其道的心态、通达所说义理的心态。
如何行持呢？慈心是以证悟涅槃的心态来行持。利益心是以了悟其道的心态来行持。悲悯心是以通达所说义理的心态来行持。

།དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་གཉེན་པོར་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་ཅན་དེ་དག་དད་ནས་ཆོས་ གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའོ།།ཕྲག་དོག་གི་བསམ་པའི་གཉེན་པོར་བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ལ་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་མདོར་ བསྡུ་ན་མདོ་སྡེ་ལས་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བསམས་ནས་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དུས་སུ་གཏམ་བྱ་བ་ནས། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །གཏམ་གྱི་ལས་བརྩམས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟི། དགའ་བར་བྱ་བ་ནས་མི་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གོ། ། གཏམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལས་བརྩམས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་པ་ནས་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་པོའི་ཡོན་ཏན་ལས་བརྩམས་ནས་ཀྱང་འདིར་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ནས་གཞན་ལ་སྨད་པར་མི་བྱ་བའི་བར་འདི་དག ཡིན་ནོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པས་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་དང་ལྡན་པས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཉན་པར་གུས་པ་དང་། མ་རངས་པ་མེད་པ་དང་། བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་ལ་གུས་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་།གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་ རྣ་བླགས་པ་དང་།སེམས་ཀུན་དུ་བཏུད་པ་དང་། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་པོ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྐྱོན་གྱི་ གཉན་པོར་དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འགྱིང་བའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བཀུར་སྟིའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ཉན་པར་གུས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཉན་པར་གུས་པ་ནི་ཉན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བྱེད་པས་སྙིང་ན་བའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་རངས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྨྲ་བ་པོ་རབ་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་བཞིན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་བརྒལ་བའི་བསམ་པའི་ སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ གཉིས་ཡིན་ནོ།།སྐྱོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྙས་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །སྨོད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་ བཀུར་སྟི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སེམས་འབྱུང་གི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་ཉིད་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། བསྡུས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉན་ པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་།རྣ་བླགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་སེམས་ཀུན་དུ་བཏུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།

作为对信仰恭敬之心的对治，不依靠获得和恭敬以及偈颂，意思是说，如果那些信徒出于信仰而用衣食等供养恭敬，这是不应该的。
作为嫉妒心的对治，不应赞叹自己贬低他人。
另外简而言之，从经中谈论的内容来看应当了知有五种：从适时谈论到随顺为止。从谈论事项来看也应当了知有五种：从令人欢喜到不贬低为止。从谈论功德来看也应当了知有五种：从合理到随众而说为止。从说法者的功德来看也应当了知有五种：从慈心到不贬低他人为止。
具寿们若欲听法，应当具足十六种相而听法：即适时听法、恭敬、专心听闻、无不悦、如教奉行、不寻过失、对法恭敬、对说法者恭敬、不轻视法、不轻视说法者、不轻视自己、以求知之心、专一其心、倾耳谛听、摄心、以一切心思而听法。具寿们应当具足这十六种相而听法，这是经文的内容。
应当了知，作为说法者自身举止和威仪过失的对治，是适时听法这一种相。
作为傲慢过失的对治，是恭敬这一种相。
作为不求义理过失的对治，是专心听闻这一种相。专心听闻即是想要听闻的意思。
作为偏袒他方而心生不悦过失的对治，是无不悦这一种相。
作为由于不恭敬而不接受说法者过失的对治，是如教奉行这一种相。
作为诡辩心态过失的对治，是不寻过失这一种相。
作为因不思维法和说法者功德而不恭敬过失的对治，依次是对法恭敬和对说法者恭敬这两种相。
作为因思维过失而轻视过失的对治，是不轻视法和不轻视说法者这两种相。
作为诽谤过失的对治，是不轻视自己这一种相。
作为希求利养恭敬过失的对治，是求知之心这一种相。对此是生起求知解的心，而不生起希求利养恭敬之心。
作为散乱和昏沉二者不能听闻过失的对治，依次是专一其心和倾耳谛听这两种相。
作为不善思维过失的对治，是摄心这一种相。

།སེམས་ཀུན་དུ་བཏུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སེམས་དང་བར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་ཉིད་སེམས་སོ། །རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་བོར་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་སྐྱོན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱོན་ གྱི་ཚིག་ཁ་ཅིག་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།སྨྲ་བ་པོ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཚེ་ཉན་པ་པོ་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པ་པོ་སྤྱོད་ལམ་མི་སྡུག་པས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ཀཏྱའི་བུ་མོ་སྨྱུག་མ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་ལ་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་དང་།སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །རིགས་མཐོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་པ་དང་། རུས་དང་། ན་ཚོད་དང་། བྱད་གཟུགས་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི།ཆོས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྟེ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པར་ རོ།།སྐྱོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྙས་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་། ཆོས་ལ་སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། བསྡུས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉན་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་ པ་ཡང་།རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་དགོངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགོངས་ པ་དང་།ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དགོངས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ནི་ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །རབ ཏུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པ་དང་།འཇུག་པ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འདུན་པ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འཇུག་པ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདུན་པ་ནི་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའོ།།ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལས་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ་ནས། འཛིན་པའི་བར་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པས་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྤྱོད་ལམ་མི་སྡུག་པར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་དེའི་གཉེན་པོར་དུས་སུ་ཆོས་ མཉན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་སྐུལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངག་གིས་སྐུལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོར་བཀུར་སྟི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེའི་གཉེན་པོར་ཉན་པར་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་རངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོར་བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།

'心意专注'是指心意清净的意思。心即是心。为了对治不善于作意的过失，应当以一切心思专注听闻佛法，这就是这种形式。
所谓'其中'详细阐述的是，在所说的过失中，有些过失的词句是由论师作了详细解释。
如《迦谛耶尼经》中所说：说法者入定时听法者为了听法，听法者以不雅姿态听法。这是第一种过失，即说法者自身动摇和威仪过失。
由于高贵种姓等而生起傲慢是过失。'等'字包括种姓、血统、年龄、容貌、学识等。
对于'法和说法者'的广说解释是：对于法，是指善说功德和大果功德，即善说性和大果性。对于说法者，是指善知识的功德。
对于所说的'由于作意过失而生轻慢过失'的解释，即是从'对法的过失'开始的广说。
对于所说的'由散乱和昏沉二者而不听闻的过失'的解释，即是从'散乱是'开始的广说。
对于所说的'不善作意过失'的解释，即是从'意趣和法性'开始的广说。
如何是不善作意呢？是由于对意趣和法性的颠倒，即对意趣的颠倒和对法性的颠倒。
其中，对意趣的颠倒是指对'任何感受都是苦'、'当杀父母'等这样的话执著字面意思。
对法性的颠倒是指'以无明为缘而有识'等，以及说'轮回的因是自性、神我、大自在天等'这样颠倒因果的说法。
对于所说的'不专心作意过失'的解释是：不专心是由于欲乐和趣入的微弱，即欲乐微弱和趣入微弱。欲乐是指想要做的意愿，趣入是指作意。
所说的'业的过失'是指业本身即是过失。从业的过失乃至执著的过失，都是指其本身即是过失。
身业的过失是由于以不雅姿态而坐。为对治此过失，应当适时听法，这就是这种形式。
什么是身语二业的过失呢？是由于这两者不能劝请，即身不能劝请和语不能劝请。为对治此过失，应当恭敬，这就是这种形式。
意业的过失是由于不想听闻。为对治此过失，应当恭敬听闻，这就是这种形式。
为对治不信解的过失，应当无不悦，这就是这种形式。
为对治不恭敬的过失，应当如教奉行，这就是这种形式。

།བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི་མིག་རྩ་དང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་དང་བར་སྟོན་པའོ། །བསམ་པའི་སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གཞན་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ ཐར་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་ཞིག་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་རྣམ་པ་འདི་ ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདིས་ཉན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒོལ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དག་སྟེ།དེ་ལ་ཆོས་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་གོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པ་མི་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྙས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་ པོར་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ལ་མ་གུས་པ་དང་། བརྙས་པའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཚིག་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚིག་དང་ཚིག་འབྱིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་དང་།ཚིག་དང་ཚིག་འབྱིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་བརྙས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་དུ་ ཆུད་པ་དང་།སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ནུས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་བརྙས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་གཉེན་པོར་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པའི་སྐྱོན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འབྲུ་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་ པོར་རྣ་བླགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།བརྡ་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཀུན་དུ་བཏུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ལུས་པར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ།།ལྷག་མ་གང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་སྐྱོན་བཅུ་གསུམ་དང་པོར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བྱེད་པས་སྙིང་ན་བའི་སྐྱོན་དང་། མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྨྲ་བ་པོ་རབ་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་སྐྱོན་དང་། སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་བརྒལ་ བའི་བསམ་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ།།སྐྱོན་དྲུག་པོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ལྷག་མ་མོས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ། །གསུང་གྲོང་ཁྱེར་པ་དང་གསུང་གསལ་བ་དང་། སྙན་ ཅིང་འཇེབས་པ་དང་།རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

按照指示行事就是以眼神和面部表情等表示恭敬。如果问什么是意乐过失？就是寻求他人过失，以及想要摆脱这样的诤论的意乐，即以寻求他人过失的意乐，以及想要摆脱这样的诤论的意乐。想要摆脱这样的诤论的意乐就是想要摆脱这样的诤论的意乐，其本质就是以此。这是说，如果以'要摆脱数论派等这样的诤论'这样的意乐来听法，而不是以真实如实了知法义的欲求来听法。
对治这种诤论的是'无寻过意乐'这种行相。不恭敬的过失有五种：对于法，由于认为不能出离而不生起恭敬，其对治是'对法恭敬安住'这种行相。对所说法的文字语句不相应而轻视，其对治是'对法无轻视'这种行相。如是首先对治不恭敬法和轻视法这两种过失而说两句。
对于说法人，由于戒律过失以及语言表达的过失而不恭敬，即由于戒律过失和语言表达的过失。其对治是'对说法人恭敬安住'这种行相。由于种姓过失而轻视，其对治是'对说法人无轻视'这种行相。认为自己无法理解和修行而轻视自己，即认为无法理解和认为无法修行而轻视自己，这是其含义。其对治是'对自己无轻视'这种行相。
领受的过失也有五种：错误领受，其对治是'当求了知之心'这种行相。不领受义理，其对治是'专一其心'这种行相。不领受文句，其对治是'谛听'这种行相。未理解而领受，其对治是'摄心'这种行相。不完全领受，其对治是'以一切心思维而听法'这种行相。
其余由于容易理解故未详细分析。什么是其余？首先所说的十三种过失中，不求义利的过失、偏袒他方而心生嫉妒的过失、不恭敬而不接受说法者的过失、怀疑诤论的意乐过失，这些是其余，由于容易理解故未详细分析。在六种过失中，其余的无信解过失和不恭敬过失，这些也由于容易理解故未详细分析。
'以城市语言、清晰语言、悦耳动听、明了、易懂、堪能听闻、不偏颇、无违逆、完整无缺而说法'这是经文片段。

།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལས། དེ་ལ་ རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ།ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་གསུང་སྙན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གསུང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་འཁོར་ལ་ཆུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་སྟེ། འདི་ལྟར་གསུང་དེས་འཁོར་ལ་ཆུབ་པར་མཛད་པ་དང་། གསུང་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་གསུང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གསུང་ཡོན་ ཏན་དང་པོ་སྟེ།གསུང་སྙན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུང་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་ཡོན་ཏན་དང་པོ་ཉིད་དེ། གསུང་སྙན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་ པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ན་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་འབྲུ་ངེས་པའི་ཚིག་ལེགས་པ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པ་གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་འབྲུ་ངེས་པའི་ཚིག་ ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གསུང་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་ཉིད་དེ།ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་ཡོན་ཏན་ གཉིས་པ་ཉིད་དེ།ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རེ་རེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་དོན་བཟང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་རྣམ་པ་རེ་རེས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ བྱས་པས་ཤེ་ན།རིགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་མཉན་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་གསུང་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་སྟེ། དོན་བཟང་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མཉན་པར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བཞེད་ པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བཞེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་གསུང་ཡོན་ཏན་བཞི་པ་སྟེ། ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མི་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིས་ནི་གསུང་ཡོན་ཏན་ལྔ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འོས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞིག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་རྣམས་ལས་གཏམ་ གང་གིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་གཏམ་དེའི་སྦྱོར་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྤོབས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིས་ཀྱང་གསུང་ཡོན་ཏན་དྲུག་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་གསུང་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་གྲོང་ཁྱེར་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །གསུང་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ནི་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འབྲུའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུའི་ངེས པའི་ཚིག་མ་ལེགས་པ་ནི་དོན་ཡང་དྲང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

从'其中'这一广泛的论述来看，应当以两种方式、两种特征来理解悦耳的语言：以语言广大性，即为了使眷属通达的缘故，如此语言使眷属通达；以及以语言柔和性。
其中，以语言广大性而言，是第一种语言功德，由那些完整汇集具有悦耳语言功德者以'语言清晰'这一词来全面显示，即完全宣说。以语言柔和性而言，也是第一种语言功德，由那些完整汇集具有悦耳语言功德者以'悦耳动听'这一词来全面显示。
应当以两种方式来理解优美词句：以确定词句的语言优美性和以表达易懂性。以确定词句的语言优美性而言，是第二种语言功德，由那些完整汇集具有优美词句功德者以'明显'这一词来全面显示。以表达易懂性而言，也是第二种语言功德，由那些完整汇集具有优美词句功德者以'易于理解'这一词来全面显示。
其余的是逐一的，应当逐一理解其余的四种功德，即优良意义等功德。如何理解呢？以具有合理意义，即因为值得听闻，应当理解为优良意义，这表明第三种语言功德，由'值得听闻'这一词来全面显示具有优良意义。
以不具有利养等欲求，即不具有利养、恭敬和诗偈的欲求，应当理解为无所依附，这表明第四种语言功德，由'不依附'这一词来全面显示具有无所依附性。
以随眷属相应而说，应当理解为适宜性。这表明第五种语言功德，由'适宜性'这一词来全面显示。随眷属相应而说是指，在布施等诸多话题中，应当用何种话题来调伏所化众生，就用那种话题来调伏。
以具有无量辩才，应当理解为广大性。这也表明第六种语言功德，由那些完整汇集者以'无尽'这一词来全面显示具有广大性。
关于'以涅槃城为主'的广泛论述，是指因为涅槃本身就是城市，这语言是以涅槃城为主，所以这是以涅槃城为主，即依止涅槃城的意思。其本质就是以涅槃城为主。由于以涅槃城为主的缘故，也称为城市的，因为存在于城市中，即以此为主的意思。
由语言柔和性的缘故而悦耳动听。由确定词句的语言优美性的缘故而明显，如世尊所说：'诸比丘，词句确定的语言不优美，则义理难以引导。'

།གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་མཉན་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་མི་བརྟེན་པ་ ཡིན་ནོ།།རན་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་གསུང་མང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པ་ནི་གསུང་ཚིག་དང་ ཡིག་འབྲུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།གསུང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འདི་ནིའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་ན་སྟེ་བསྡུ་ན་ཡོན་ ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། གསུང་གྲོང་ཁྱེར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་ཏེ།སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་གཉིས་བ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ཡང་གང་ཞེ་ན། འཇམ་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།སྦྱོར་བ་པོ་དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པར་དེ་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པས་ག་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་རིམ་གྲོའི་གནས་སུ་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་སྐད་གསལ་བ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་ བྱ་བ་དང་།མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། གཅེས་པར་བྱས། ཡིད་ལ་བྱས། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། རྣ་བླགས་ཤིང་ སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་ཉན་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཤད་པ་འདིས་ནི་བཀུར་སྟིར་བྱས་ནས་ཆོས་ཉན་པ་སྐྱོན་དྲུག་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བླ་མར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ འདིས་ནི་བཀུར་སྟིར་བྱས་ནས་ཉན་པ་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་འདིས་ནི་བཀུར་སྟིར་བྱས་ནས་ཉན་པ་སྐྱོ་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་ བ་མངོན་པ་ལས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཡང་ཤེས་ཤིང་།ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་དང་། འབྲེལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། འབྱོར་པ་དང་། ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཚམ་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ལྡོན་པར་ཡང་བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་ལ་ལན་ལྡོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བ་དེ་དག་ཤེས་པ་སྟེ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལན་ལྡོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ལས་ནི་འདྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

由于使人理解的缘故，所以是应当了知的。由于具有法和义的缘故，所以是应当听闻的。由于不依赖于信仰和恭敬的缘故，所以是不依赖的。由于适时而说的缘故，所以是无违背的。由于广大和善巧方便的缘故，由于广大性和善巧方便性的缘故，所以是无穷尽的。其中广大性是说法多。善巧方便是说词句和文字相连。说法无穷尽性是不可穷尽性。'此'是指具有八种语言特征的这个。以涅槃城的意趣等诸相，简而言之，应当了知具有三种功德。
怎样了知呢？意趣是为涅槃城的意趣，以一相，以'说法如城'这句话，应当了知具有第一功德。自性以二相，以'悦耳动听'和'明了'这二者，应当了知具有第二功德。此自性是什么呢？即柔和性。相应性以其余诸相，以'应当了知'等诸相。
由彼相应者如何成为应当了知、应当听闻、获得、不依赖于恭敬和偈颂的欲求、无违背、无穷尽，如是相应即是相应性。以其余诸相应当了知具有三种功德。其后具寿对众多比丘集会于供养处者，以清晰、悦耳动听、明了、应当了知、应当听闻、不依赖、无违背、无穷尽而为说法。
对此，彼等比丘恭敬、尊重、珍视、作意、一心专注，倾耳以一切心思而听法。这是经的片段。'以此'等广说，以此说明恭敬听法远离六种过失。怎样说明呢？以'尊重'这句话，说明恭敬听法远离我慢过失。如是，以'以一切心思'等词，说明恭敬听法远离厌烦过失。'垢'是过失的同义语。
对阿毗达磨和律的阿毗达磨所问之问亦了知，并以词句文字的如理、相连、随顺、圆满、具方便、适宜、相应、常时精进支分等而作答。这是经的片段。'了知并作答'是说不仅了知、通达彼等问题，而且还要如何呢？作答。即解说的意思。'从此'等广说，从此经片段说明对三种问题作答具有八种功德，即宣说具有'词句文字如理'等八种功德。

།དོན་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་།མཚམས་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །མི་ཤེས་ཏེ་འདྲི་བ་དེ་ལ་ནི་མི་ཤེས་ནས་འདྲི་བ་ལ་ནི་སྟེ། དེའི་ལན་གདབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།མཚམས་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མི་ཤེས་ནས་འདྲི་བ་དང་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དེའི་ལན་གདབ་པ་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ཆོས་ཉིད་དང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་གཉིས་པས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བ་འདྲི་བ་འབྱུང་ངོ་། །འགལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་འདྲི་བའམ།འགལ་བས་འདྲི་བ་ནི་འགལ་བ་འདྲི་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བ་འདྲི་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ ལ།ཚོར་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བ་འདྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་རེ་ཞིག་དང་པོའི་ལེན་གདབ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདྲི་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྟེ། མི་ཤེས་ནས་འདྲི་བ་དང་། འགལ་བ་འདྲི་བ་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་འགྲུབ་པས་ན་ཐབས་སོ། །ཐབས་ཉིད་ཐབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གདུལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདྲི་བ་གཉི་ག་ལ ཡང་གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གདམས་ངག་འདྲི་བ་སྟེ། གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཆེད་དུ་བྱས་ ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གདམས་ངག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི་གདམས་ངག་འདྲི་བ་སྟེ། གདམས་ངག་འདྲི་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ལན་གདབ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་བར་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་རྟོག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ལ་ནི་རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་སྟེ། སློབ་པའི་ཡན་ལག་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གདབ་པ་ཡིན་པས་སོ།

关于依据义理和关联性而言，即是依据义理和依据关联性。对于不知而问的提问，即是对不知而问的回答作全面阐述。
如何做呢？依据义理即是以不颠倒义理本身，以'文字和字母合理'这一词来表达。依据关联性即是以建立关联本身，以'关联'这一词来表达。如是首先对不知而问的两种情况，以这两个词来全面阐述其回答。
依据法性和前后关系即是第二种，其中法性是诸法的自性，例如无明等是行等的缘起事，依据这种法性而生起矛盾提问。以矛盾为依据而问或以矛盾而问即是矛盾提问，例如'为何无明等是行等的缘'这样的问题。
依据前后关系而生起矛盾提问是指：为何说'任何受都是苦'，又说'受有三种：乐受、苦受、不苦不乐受'这样的问题。对这两种矛盾提问中的第一种回答是以符合法性本身，即以'随顺'这一词。第二种是以开显密意本身，即以'圆满'这一词。'圆满'即是开显密意。
对两种提问，即对不知而问和矛盾提问，都是以能令理解本身，即以'具有方便'这一词来作答。因为由此成就故为方便。方便本身即是具有方便，如同'具有所化'一样。
对两种提问都是以随顺所化而解说本身，即以'相应'这一词来作答。依据证悟而言即是教诫提问，是第三种。其中证悟是获得出世间法。依据这个即是'为了'的意思。
为获得教诫而问即是教诫提问。对教诫提问是以符合成就世间功德本身，世间诸功德即是禅定、无色、无量、解脱等有漏功德。以符合成就本身即是以相应生起本身，即以'相应'这一词来作答。
以符合成就出世间功德本身即是出世间诸功德，即以符合成就正见等八支圣道，即以'精进护持诸支分'这一词来作答而作全面阐述。
如何知道是以符合成就出世间功德本身呢？因为精进护持支是圣道支分故。如是对为获得证悟而问，即是以精进护持，即以学处圣道支分来作答。

།རྟག་ཏུ་ནས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་དང་འགྲུས་པ་སྟེ། བསྒྲིམས་པས་ཟག་པ་རྣམས་ལས ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱི་མ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དོན་གང་གིས་ཤེ་ན། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་འཚམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཏེ།ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གདུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པ་དང་། རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་སྔ་མ་ཕྱི་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་འབྱུང་ཞེ་ན། ཀྱེ་མཁན་པོ་གཽ་ཏ་མ་ཤེས་ལྡན་དེ་ནི་འཁོར་ རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞལ་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ།བརྗིད་པ་དང་། འབྲུག་ལྟར་སྒྲོགས་པ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། རྣར་སྙན་པ་དང་། སྙིང་དུ་འཐད་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་ པར་འོས་པ་དང་།མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚིག་སྔ་མ་ཕྱི་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །ཚིག་གང་དག་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པའང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ་མི་ཤེས་ནས་འདྲི་བ་དང་འགལ་བ་ འདྲི་བ་དང་།གདམས་ངག་འདྲི་བ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་ལན་གདབ་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་ལན་གདབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། གདུལ་བ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལན་གདབ་པ་ནི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་ འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་མཆོག་དང་མཐུན་པར་ལན་གདབ་པ་ནི་མཐུན་པ་དང་རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དོན་ལ་འཇུག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །འདིས་ངེས་པར་འབྱིན་པས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་ པ་ཉིད་དོ།།དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་ལ་འཇུག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དང་པོ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།

恒常广泛生起的事业即是恒常，即恒常和精进，以专注守护心远离诸漏即烦恼。所谓'其他'即是其他分类也以关联性而明显，即所谓'文句和字母合乎道理且相关联'。如何关联呢？以前后无不相关而成。随顺性即以圆满性而明显，即以'随顺'和'圆满'这些词语。以何义呢？以无违背法性故。方便具足性即以适宜性而明显，即所谓'具足方便'和'适宜'。如何呢？以随顺所化而说故。相应性即以恒精护支分聚而明显，即所谓'相应'和'恒精护支分聚'。如何呢？以随顺梵行故。
如是从具五支梵音之说而出，即前句为后句所明显。如何所说呢？'啊！尊者乔达摩具智者，其向眷属说法时，具五支梵音从口中发出：威严、如雷震响、悦耳动听、入耳悦意、令人欢喜、明晰、令人了知、堪能谛听、无有违逆'，如是所说，即前句为后句所明显。
所谓'以后句作详细解释'广说即是以后后句作详细解释，'文句和字母合乎道理且相关联'等这些词语。以后句作详细解释即是以后句作详细解释。某些句子以后句作详细解释且同时具有，即是以后句作详细解释具足，即由彼等。对一切问题，即对不解而问、相违而问、教诫而问等诸多差别，宣说具足四种功德而作答：不违前后而答即以'文句合乎道理且相关联'之后句作详细解释具足之词所显示。
随顺法性而答即以'随顺和圆满'之后句作详细解释具足之词所显示。随顺所化即随顺所化而随顺而答，即以'具足方便和适宜'之后句作详细解释具足之词所显示。随顺最胜义而答即以'相应和恒精护支分聚等'之后句作详细解释具足之词所显示。
所谓'八种功德'广说中，趣入义决定出生性即是文句和字母趣入所诠义，了解即是趣入义。由此决定出生故为决定出生，其体性即是决定出生性。趣入义即是决定出生性故为趣入义决定出生性。答复即具足此第一趣入义决定出生性功德，以'文句和字母合理'此第一句所圆满显示。

།འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལན་གདབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་འདི་དང་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།རྒོལ་བ་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྒོལ་བས་འགལ་བ་ནི་རྒོལ་བ་འགལ་བའམ། རྒོལ་བ་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་པས་རྒོལ་བ་འགལ་བ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྒོལ་བ་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་ཚིག་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་པ འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་པ་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་གཞིར་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་གཞིར་གནས་པ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པ་ནི་ ཡོན་ཏན་གྱི་ཚིག་ལྔ་པ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔ་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བའི་བསམ་བ་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་ནི་གདུལ་བའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་མོས་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དག་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བྱས་པ་ཉིད་དེ།ཡོན་ཏན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དྲུག་པ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་འཚམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བའི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་འབོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ནི་ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ ཏོན་བྱེད་པ་དང་།མོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བདུན་པ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་ པ་ཡིན་ཏེ།མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བདུན་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པའོ། །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་ གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པ་འདི་དང་ཡང་ལྡན་པ་ ཡིན་ཏེ།།རྟག་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བརྒྱད་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

与世间所知的词语和文字相关联即是与世间所知的词语和文字相关联。回答具有这第二种功德，由'相关联'这第二个词语所完全显示。
论辩者相违随顺性即是论辩者相违或论辩者本身相违的论辩者相违，对此的随顺性即是论辩者相违的随顺性。回答具有这第三种功德，由'随顺'这第三个词语所完全显示。
深奥语义的确定性即是明确深奥语言的含义即是深奥语义的确定性。回答具有深奥语义确定性这第四种功德，由'圆满'这第四个词语所完全显示。
对听者有益的词语和文字安住于无散乱基础性，无散乱基础性即是依处。回答具有这第五种功德，由'具有方便'这第五个词语所完全显示。
如所化众生的思维和信解而详细分别即是如所化众生的思维，如其思维和如其信解而详细分别即是作详细分别，这是第六种功德。回答具有这第六种功德，由'相应'这第六个词语所完全显示。此中表明：如其思维、如其信解而以相应的词语和文字作答。
传授教法等广说中，传授教法、诵读、胜解、思维、修习即是传授教法、诵读、胜解、思维、修习等。与彼等相顺即是随顺性，即是与传授教法、诵读、胜解、思维、修习相顺。回答具有这第七种功德，由'相顺'这第七个词语所完全显示。
如文字而不执著的教说性即是对如文字而不执著。如文字而不执著地决定教说即是如文字而不执著地决定教说。其事即是如文字而不执著地决定教说性。回答具有如文字而不执著地决定教说性这第八种功德，由'精进护持支分等'这第八个词语所完全显示。

།དགེ་སློང་དག་གཏམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ན་འདུན་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཆབ་བ་དང་། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། ཡིད་མི་ཆེས་པ་ ཡང་སྤངས་ལ།སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། འཆབ་པའི་གཞི་ཡང་བོར་ཏེ། ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཡང་བསལ་ནས། ཧ་ཅང་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། འགལ་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། དོན་དང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱ། ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། ངེས་ པར་སེམས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་མགུ་བར་བྱ།ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ། ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་ལ། དང་བར་བྱ་ཞིང་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བཀོད་ པ་ལའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་ནི་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུའོ། །རང་གི་ཕྱོགས་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་འདི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ནི་འདུན་པ་ཡང་སྤངས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་ན་སེམས་ཁེངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ང་རྒྱལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བས་སྐྱོན་བྱུང་བ་གླེངས་ན་དེ་བཅབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཆབ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་གླེངས་ན་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།ཁྲོས་ན་ཤ་གླན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་བཟོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མདུད་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕམ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་སེམས་མི་གསལ་བ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་འདིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ནི་ཡིད་མི་ཆེད་པ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་བདུན་དག་ནི་ཚིག་བདུན་པོ་དག་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་མ་ལུས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོད་པའི་རྩ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བདུན་པོ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོད་པའི་རྩ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡང སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་འཆབ་པའི་གཞི་ནི་ཟག་པའི་གནས་དང་མཐུན་པ་རྙེད་པ་དང་།བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་འཆབ་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐ་བའི་གཞི་དང་། འཆབ་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ བྱས་པས་ཤེ་ན།དེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དེའི་དགྲ་བོར་གྱུར་པ་དག་ལ་སྟེ། ཡུལ་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་དེ་དག་ནི་སེམས་ ཀྱི་ཐབ་དང་འཆབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཐ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཆབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཆབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། ཡུལ་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་སྤངས་པས་ན་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་འཆབ་པའི་གཞི་སྤངས་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།རྩོད་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བ་གཉིས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་གྱི་གཞི་དགུ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་ལྟ་བའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་བའི་ཡོངས་ སུ་གདུང་བ་ཡང་བསལ་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟ་བ་ངན་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཡིན་ནོ།

诸比丘，若要参与谈论，应当断除贪欲、嗔恨、我慢、隐瞒、恼害、不忍、不信，并且要舍弃心的恶意和隐瞒的根源，消除见解的执著，不应过多言说，不应违逆，不应说粗暴语，应当显示义理和法，应当使人了解，应当使人正确理解，应当使人确实领会而欢喜，应当使人正确欢喜，应当使人完全欢喜，应当使人清净而生起信心。圣者们如是说法，这就是圣者们的说法方式，这是经典的一段。
其中'其中'是指所说的内容。烦恼性谈论的根源即因由，有九种。'希望自方胜利'这种烦恼性谈论的根源，以'断除贪欲'这句话来说明其断除。'对论敌生起嗔恨'这一点，以'嗔恨'这句话来说明。'自方成立时心生骄慢'这一点，以'我慢'这句话来说明。'当论敌指出过失时想要隐瞒'这一点，以'隐瞒'这句话来说明。'当指出不存在的过失时生气'这一点，以'恼害'这句话来说明。
'生气后为报复而怀恨'这一点，以'不忍'这句话来说明。'怀恨'即世间所说的'记恨'。'失败时心不清明的不悦特征'这种烦恼性谈论的根源，以'不信也断除'这句话来说明其断除。如是，首先以这七个词语断除了七种烦恼性谈论的根源。
关于其余未说完的部分，广说'这一切诤论的根本'等。这七种烦恼以及嗔恨等一切诤论根本的前行，即是烦恼的最初因由的意思。出家人的心的恶意和隐瞒的根源，是与漏处相应的利养和恭敬等境界，即与利养恭敬相关的境界。'心的恶意和隐瞒的根源'即是心的恶意的根源和隐瞒的根源的意思。
如何造作呢？对此有所执著，即对利养恭敬等境界有所执著，就会对其敌对者，即对该境界的反对者生起嗔恨，并为隐藏自己的过失。因此，这些境界就是心的恶意和隐瞒的根源。如是，恶意即是嗔恨，隐藏罪过即是隐瞒，根源即是因由。对此不执著，即对该境界不执著，就是断除了心的恶意和隐瞒的根源的意思。
第一种诤论根本，即第八种烦恼性谈论的根源已断除。第二种诤论根本，即第九种烦恼性谈论的根源的断除，是为了消除见解的执著，因为经中说'并且消除见解的执著'。恶见即是身见等，是心的执著。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་སྦྱར་ བས་སོ།།རྒྱལ་དང་ཕམ་བྱེད་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་སྤངས་ཏེ། གཏམ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་བས་ཤེ་ན། རྒྱལ་བར་འདུན་པ་སྤངས་ནས་དང་། ཕམ་བྱེད་འདོད་དེ་ཕམ་པར་བྱེད་ འདོད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་།གྲུབ་ན་ང་རྒྱལ་དང་། སྐྱོན་འབྱུང་བ་ལ་གླེངས་ན་འཆབ་པ་དང་མ་བྱུང་བ་གླེངས་ན་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཕམ་ན་མི་བཟོད་པ་སྤངས་སོ། །རྩོད་པའི་གཞི་གཉིས་ནི་སྔ་མ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་གཉིས་སོ། །གང་ལས་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་རྩ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་རྙེད་པ་དང་།བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ལས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མ་ཞི་ཞིང་ཚོད་མི་འཛིན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྟེ།མ་ཞི་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཚོད་མི་འཛིན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མ་ཞི་བར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུ་ལུམས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོད་མི་འཛིན་པ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྨོད་པ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོའོ། །དོན་དང་ཆོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་དང་། ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དོན་དུ་གཉེར་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ནམ་ཆོས་སོ། །གང་གི་ཆོས་ལ་བབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ནམ་ཆོས་ཀྱིའོ། །གཞན་དག་ལ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། ངེས་པར་སེམས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མགུ་བར་བྱ། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ། ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དད་པར་བྱ་ཞིང་། དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པ རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་རྗོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གང་ཟག་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ དེ་ལས་སོ།།མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་དགེ་སློང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་གཏམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ན། འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་སྟེ། མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ པས་ཤེ་ན།ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་རྒོལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཕམ་པར་འདུན་པ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཕམ་པར་འདུན་པ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

为什么呢？因为这些是极不寂静的特征。这里所说的是将此义编成偈颂。
所谓'胜负之欲'等广说，即对于这些胜等应当断除贪欲等七种，然后宣说彼语。
如何做呢？断除胜利之欲，以及对想要制胜者的嗔恨，成就时的傲慢，有过失时被谈论则覆藏，无过失被谈论则恼害心，失败时不能忍受。
两种诤事即如前所说的两种。所谓'从何生此过'是指诤事根源的前行，即获得、恭敬等境，以及恶见的特征，从此生起贪欲等过失。
其中烦恼语以三种方式宣说。如何呢？因为是不寂静且不自制而说，即因为不寂静而说，因为不自制而说，'不应过多言说'这句话即是对治，由此也宣说了烦恼语。
如是，不寂静而说即是过多言说，是极为粗暴。不自制即是过多。因为超越了宗义的缘故，'也不应违背'这句话也是对治，由此也宣说了烦恼语。
因为是诽谤他人，故说'也不应说粗语'这句话也是对治，由此也宣说了烦恼语。诽谤即是粗语。
所谓'义与法'，这是对'应说义与法'这两句话的解释。其中义是所诠。法是经等的特征教说。
'为何所求'是指义或法。'于何法相应'是指义或法的。
'以三种智慧成就于他人'是指从闻、思、修所生的三种智慧，依次应当了知、正知、决定思维，以这三句话成就，为生起小、中、大忍故，依次应当满意、正满意、遍满意。
为于自他二者生起信心故，依次应当信解、生起信心。
所谓'此是'等广说，即'圣者如是说'，这是应当了知的确定补特伽罗，圣者的言说是如此。
为此义，即如说'为断尽诸漏'等。
所谓'从彼'等广说，即从彼经。此经文显示比丘心遍清净与语遍清净，即'诸比丘若入于言说，贪欲与嗔恨'等，以此经文显示。
如何做呢？所谓'对论者于立论者'等广说，'断除欲胜'即是断除欲胜对论者的意思。

།ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱུང་ན་ཡང་ངོ་།། །།རྣམ་པར་བཤད་ པ་རིགས་པའི་བཤད་པ།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། མ་བྱུང་བ་དང་བྱུང་བའི་སྐུར་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱུང་བའི་སྐུར་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྐུར་པས་སོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཏེ། སེམས་འཁྲུགས་པ་སྤངས་ལའོ། །མི་བཟོད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། སླར་གཤེ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདོད་པ་ཉིད་དེ།སྤངས་ལ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྡེག་པ་དང་མཚང་འདྲུ་འདོད་པ་ཉིད་སྤངས་ལའོ། །ཡིད་མི་ཆེས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་མ་ངེས་པ་ཡང་སྤངས་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ལས་བྱུང་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་དང་།དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་འདོད་པ་ཡང་བོར་ཏེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། འཆབ་པའི་གཞི་སྟེ། རྒྱུ་ནི་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ལས་བྱུང་བ་ བར་ཆད་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་དང་།དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མཆོག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་བསལ་བ་བྱས་ནས་སོ།།ཧ་ཅང་བརྗོད་པར་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ཧ་ཅང་བརྗོད་པར་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་གྱི་ཧ་ཅང་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འདོད་པས་སོ། །ཧ་ཅང་བརྗོད་པར་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ལྷན་ ཅིག་གཏམ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཉེས་རྩོམ་གྱི་ཚིག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། ཚིག་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་། བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་ལ། བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་ པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལ་སེམས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དག་ནི་བཞི་དག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། དགེ་སློང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་སེམས་པ་ནི་སྨྱོ་བ་དང་། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ དང་།སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། བདག་ལ་སེམས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་པའི་ཡུལ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་བདག་ལ་སེམས་པ་ནི་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ནས་ཐ་དད་པ་ཞིག་གམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ ལ་སེམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན།འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ། མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞན་ནི། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ ཡུལ་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་ བྱ།ངེས་པར་སེམས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཁོ་ནས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མགུ་བར་བྱ། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ། ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སེམས་གཡེངས་པ་སྤོང་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྲེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མགུ་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

所谓'对于彼论敌'是指若论敌提出论式时。《广释正理释》第八品。所谓'以未生和已生两种诽谤'是指以未生诽谤和已生诽谤。远离心乱的恼害心。若问不忍耐的特征是什么？是指想要回骂、发怒等，如下文所说'远离'。等字包含远离想要打击和揭短。若问不信任的特征是什么？是指也要远离对自心正确守护的不确定。
即如从上师的教导中所生起的认为有障碍的想法，以及由信心而想要恭敬供养的心也要舍弃。为什么呢？心的边际即心的边际，以及覆藏的基础即原因，在此是从上师的教导中所生起的认为有障碍的想法，以及由信心而想要恭敬供养的心。
所谓'执著自见为最胜'是指自己的见解，即从诸萨迦耶见中执著任何一种为最胜，这就是执著自见为最胜，要在消除了执著自见为最胜之后。
所谓详细出现的'也不应过分言说'，有些人读作'也不应过分言说'而不接受读作'也不应过分说话'。'也不应过分言说'这句话是指与论敌交谈时要远离恶意的言词。
同样也不应违背，从疑惑语句和不能分别开始，即从疑惑开始应当显示义理，从不能分别开始应当显示经典等法。
其中关于'对不可思议处作意'，不可思议处有四种，如经中说：'诸比丘，对此四种不可思议处作意会导致发狂、迷乱和心散乱。何为四种？思维我、思维世间、思维众生业报、思维禅修者的禅定境界和神通者的神通境界。'
其中思维我是指'我是否在过去时存在或不存在'等。无我性是所应思维的，应当思维我是否与色等有别或无别。思维世间是指'世间是常、世间是无常、世间亦常亦无常'等，这是不可思议的。
其他不可思议是禅修者的禅定境界和神通者的神通境界，这完全不应思维。所谓'为了证悟所应证悟'是指为了获得现证。详细出现的'唯彼等'是指应当遍知、应当正知、应当决定思维唯彼等，为了生起三种最胜欢喜，故依次应当令满意、应当令正满意、应当令遍满意。
如何呢？为了生起断除散乱心的最胜欢喜故应当令满意。为了生起断除疑惑的最胜欢喜故应当令正满意。

།འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་འཕེན་པའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དང་།སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་པོ་འཕོ་བའོ། །འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་ཟད་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །བདེར་གནས་ཡོན་ཏན་མངོན་བར་སྒྲུབ། །དབང་པོ་འཕོ་བ་བཅས་པ་ནི། །བསམ་ གཏན་དགོས་རྣམ་ལྔ་པ་ཡིན།།ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བས་དེའི་ཕྱིར་འདིའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོགས་པར་ལུང་སྟོན་པས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་།བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱབས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མ་ཡིན་པའོ།།སེམས་ཀྱི་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྩོན་བའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དམིགས་ པར་བྱེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་སྟེ་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནའོ།།ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེའི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་དང་།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པར་བརྩོན་པ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ལ་བརྩོན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ ལ་བརྩོན་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྩོན་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུབ་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་དུ་གདུངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པའི་བསོད ཉམས་ལ་བརྩོན་པའི་མཐའ་དང་།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གླིང་དང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྟེ། བདག་ཉིད་གླིང་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་གླིང་དང་། སྐྱབས་དང་གྱུར་པ་དང་། གླིང་དང་སྐྱབས་ གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་རང་གི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དཔུང་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྟེ་དགེ་སློང་དག་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་གནས་པར་ གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དཔུང་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་གི་ཆོས་དཔུང་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་དཔུང་གཉེན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ལུང་གི་ཆོས་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ཕོག་པའོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།

为了生起执持果位的最胜喜悦，故应当令其满意。执持果位即是引发五种果位。五种果位是：烦恼断尽、生起禅定、现法乐住、证得功德、转变根器。此处也说：'烦恼断尽与生起，乐住功德得现证，连同转变诸根器，禅定五种利益是。'为了善加询问，如是由于善加询问，故其心得以清净。为了善加开示，如是由于如此开示'此是如此'。'诸比丘，应当以自身为洲、以自身为归依，以法为洲、以法为归依，不以他洲、不以他归依而住'，此是经典片段。为了精进于内心止，是说内在的而非外在的。心的，即是为了精进于心的止即殊胜三摩地，为了依止。
有问：'三摩地何时成为殊胜三摩地？'答：当厌离所缘而摄心于内时。胜观是殊胜智慧。其违品广说，即止与胜观二者的违品是其违品。其违品即欲乐放逸与自我折磨而住的精进，为了断除这两种，即为了断除止的违品欲乐放逸的精进，以及为了断除胜观的违品自我折磨而住的精进。
其中欲乐放逸即是有烦恼的欲乐欲望本身。精进是修行、努力和教导。自我折磨而住即是自我折磨本身，具有遍受苦、受苦的苦行等特征。如是广说，即如所说那样，其违品即止与胜观的违品。其违品两边，即断除欲乐放逸精进的边和自我折磨而住精进的边，故成为自身等的洲和归依，即宣说为自身成为洲和归依、法成为洲和归依，以及非他洲和归依。
又复广说，又复因为自身勇猛力量是救护故，因为不轻视他人故是自身成为洲。以此，即以'诸比丘，应住于自身成为洲'此语，世尊令趣入精进。因为教证和证悟之法是救护故是法成为洲，因为教法是救护故及因为证法是救护故是法成为洲。其中教法是经典等教授。证法是现证三十七菩提分法。

།འདིས་ནི་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ ཚིག་འདིས་ནི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཉིད་དང་། ཐབས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྟེ། གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཐབས་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལ་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་དེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་གནས་པ་དང་། བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དགེ་སློང་ནང གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་བརྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ ནས་གནས་སོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་ཆོས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཐབས་གཉིས་ལ་གནས་པའོ། ། བདག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གླིང་འགྱུར་ནི། བདག་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྒོམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་བདག་སོགས་གླིང་འགྱུར་ཏེ། །བདག་གླིང་དུ་འགྱུར་ བ་དང་།ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་། ཆོས་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཆུ་བོ་བཞིས་དེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱིས་ན་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་བོ་བཞི་དག་ནི་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ དང་།མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྟ་བའི་ཆུ་བོའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞན་ཡང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྐྱེས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཆུ་དང་ཐང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གླིང་དང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཆུའི་རྒྱུན་གྱིས་བདས་པ་ལ་གླིང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐང་ལ་ཡང་སྐྱབས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་ སུ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་དག་ན་རེའོ། །བདག་ཉིད་སྐྱབས་མི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་མི་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཆོས་སྐྱབས་འགྱུར་མིན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྟེ། །ཆོས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །འདི་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱབས་ཅན་ནོ། །ཆོས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་ མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་མིན་ཏེ།ཆོས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྟེ། ཀུན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།

这就是说，'比丘们，你们要住于成为法洲'这句话是为了使人知晓方便而说的。对于这些，由于是专一确定的缘故，即是精进努力和知晓方便这两者是专一确定的。
这就是说，'非其他洲'这句话是为了使精进努力和知晓方便这两者不生过失而说的。
由修习念住而如是安住，即是自身成为洲而住，自身成为归依而住，如是正确宣说。
关于'此中比丘于内身随观身'等，在经中已广说。若问如何广说？广说后，此中比丘于内身随观身而住，精勤具正知正念，除世间贪忧而住。'于外身随观身'等亦如前。如对身，对受、心、法亦如是随观法而住，如前所说。
其中'欢喜'是指安住于精进和方便二者。
自等三洲即是：自身成为洲、法成为洲、非其他洲。
'依自如理作意'等广说，是依止自身如理作意，即是依止自身无颠倒作意之意。依他音声即是依止他人所说法之意。修习专一确定即是于三摩地不生过失之意。
'此是自等成洲'即应知是自身成为洲、法成为洲、非其他洲。'此三'即是自身、法、非其他。
由救护于四暴流所漂之义故成为洲，四暴流即是欲暴流、有暴流、无明暴流、见暴流。生等苦即乃至老死。
'复次'等广说中，复次即是另一种说法，由是已生烦恼对治故成为自身之洲，由是未生烦恼对治故成为自身归依。
'彼等如水陆'即是说，自身成为洲和归依，如同对被水流冲击者洲是救护，对陆地也是救护，即从苦中救护，与此相似。
'又有他说'即是长老罗睺罗所说。
'依于不欲自归依者'即是说，由于不精进于内心止息，故非自身归依，非自身归依者即是贪欲，依止于色等境。
'法非归依是诸苦'中，法即是教法。此中由有教法，故与彼相应，此即是有法归依者。不作法归依者即是法非归依，不作法归依者即是具有外道见解，依止于诸苦，即依止于自我折磨等。

།བདག་ལ་རག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱབས་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་འཆད་པ་དེ་དག་ནི་མཐའ་གཉིས་པོ་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ལ་བརྟེན་པའི་མཐའ་དང་། བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མཐའི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲིད་པ་གཞན་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར ཏེ།སྲིད་པ་གཞན་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།ལུང་ལས་ནི་གྲོགས་ལ་སྲེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གྲོགས་ལ་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྙེད་པ་ལ་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་གླིང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གླིང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ་ ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བའི་སྤངས་པ་ནི་རུང་བས་སོ། །དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་མི་རུང་ན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་མི་ཟེར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤང་དུ་རུང་བ་དེའི་ ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་ཟེར་རོ།།དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པས་དུས་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་དང་མི་ཕན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་ལོག་བར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་མི་ཟེར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤང་དུ་རུང་ བས་དུས་རིང་པོར་དོན་དང་།ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ལྷག་མ་དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་སྤང་བར་རུང་བས་སོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་སྤང་བར་རུང་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་ཟེར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་དང་། མི་ཕན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་མི་ཟེར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།ཡོན་ཏན་མང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་དོན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ང་དེ་སྐད་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།བཀའ་བཞིན་མི་སྒྲུབ་ན་ཡང་སྟེ། མི་སྤོང་ན་ཡང་སྐྱོན་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གླེངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། མ་སྤངས་ན་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་གླེངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

'依靠自己'是指自己成为皈依处，因为精进于内心的止观。'智者'是指法成为皈依处，因为精进于法。这两者成为皈依处而非其他皈依处，因为不依靠与之相违的方面。'得寂'是指证得涅槃。
详细解释'所说的这些依靠对治二边'是指：依靠对治贪著欲乐边和精进苦行边这两边，以及不再受取后有，因为不再受取后有、不执著，所以详细显示自己等成为洲渚，即显示成为自洲、法洲以及非他洲，即是明显地显示。
经中详细说到'对友贪著'等，是为对治对友贪著而说明成为自洲，为对治对利养贪著而说明成为法洲，为对治对后有贪著而说明成为非他洲。
'比丘们，应当断除邪见！为什么呢？比丘们，因为邪见是可以断除的。比丘们，如果邪见不能断除，我就不会说断除邪见。正因为邪见可以断除，所以我说比丘们应当断除邪见。'
'比丘们，如果断除邪见会在长时期内导致无义利、无利益、痛苦，我就不会说断除邪见。正因为断除邪见能在长时期内成就义利、利益、安乐，所以我说比丘们应当断除邪见。'这是经文的片段。
'其余'详细说明的是经文其余部分'比丘们，邪见是可以断除的'等，显示了三种如教奉行的因：显示能力即从'比丘们，邪见是可以断除的'详细说到'所以我说比丘们应当断除邪见'。
显示无过失是因为不会导致无义利等。怎样呢？通过'比丘们，如果断除邪见会在长时期内导致无义利、无利益、痛苦，我就不会说断除邪见'而说明。
显示功德众多是因为成就义利等。怎样呢？通过'正因为断除邪见能在长时期内成就义利、利益、安乐，所以我说比丘们应当断除邪见'而说明。
如果不如教奉行，即不断除，则说明有四种过患众多的因。怎样说明呢？因为说明若不断除则会成就无义利等。

།ཇི་ལྟར་ན་མ་སྤངས་ན་དོན་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་འགྲུབ་པར་གླེངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་བཟློག་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་དང་། མི་ཕན་པ་དང་། མི་བདེ་བར་འགྱུར་ བར་གླེངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལྟ་བུས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་ དང་མི་ཉམས་པ་དང་།བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་བར་འདིས་ཏེ་ཚིག་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་དེ། སྐྱེ་བ་ དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆན་ཉིད་ནི་དོན་ཡིན་ནོ།།རྒྱན་ཅན་གྱི་བུའི་མདོ་སྡེ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུམ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་ བུ་སྟེ།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྔ་མ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ ཏོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྔ་མ་འདི་གཉིས་ ཀྱིས་ཀྱང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ།སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་ པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་ རོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བའོ། །དེ་མྱོང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ གྲངས་གཞན་ཡང་དོན་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་ཏེ།དོན་གྱི་ཚུལ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་གཏན་ནས་སྤངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་ དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་མ་བཟུང་ཞིག་།གང་ཟག་ལ་ཚད་མ་འཛིན་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་ཚད་འཛིན་པ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངའམ་ང་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་གཟུང་བའམ། ཚད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

如果有人问：'为什么说若不断除则会导致无义等结果？'因为经中说'断除邪见能在长时期中成就义利、利益和安乐'，所以反过来说，若不断除邪见，则在长时期中会导致无义、无利、不安乐的结果。
就如后两种正断那样，为了生起未生的善法而生起欲求、精进、发起勤勉、摄持其心、正确安住。以及为了已生善法的安住、不退失、修习圆满、再次生起、增长、广大、以智慧现前而生起欲求乃至正确安住。这后两种说法表明，善法的生起、安住等特征即是'义'。
如《庄严童子经》中说：'具寿们，正见是法，由正见缘故能圆满修习诸善法，这就是义。'如是正见乃至正定也是如此。
如前两种正断那样，为了断除已生起的罪恶不善法而生起欲求、精进、发起勤勉、摄持其心、正确安住。以及为了使未生的罪恶不善法不生起而生起欲求、精进、发起勤勉、摄持其心、正确安住。这前两种正断显然是与不善法相关的。断除已生和未生的特征即是'利益'。
'安乐'是指现法乐住，也就是在现世获得安乐而住。这是因为具有殊胜的身心轻安：由于具有殊胜的身轻安和殊胜的心轻安，或者由于体验解脱的喜乐而获得现法乐住。这就是'安乐'的含义。
其中'解脱'是指无漏解脱。'喜乐'即是喜悦和快乐，解脱的喜乐就是解脱所带来的喜悦和快乐。'体验'即是亲身经历，因为体验到解脱的喜乐的缘故。
另一种解释是，'义'即是沙门行的义利。关于这义利的内容，如经中所说：'什么是沙门行的义利？即是永断贪欲和永断一切烦恼。'所谓'能引导'是指能引导至沙门行的义利。'沙门行'是'无垢道'的异名。'安乐'如前所述，即是现法乐住等广说。这两者即是利益和安乐。
经中说：'比丘们，人不应对他人妄加判断，不应对他人随意度量。为什么呢？因为对他人妄加判断和随意度量会造成损害。唯有像我或与我相似者才能判断或度量他人。'

།ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚད་འཛིན་ པས་ནི་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་འཛིན་པས་གང་ཟག་ལ་ཚད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཡང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ ཞེ་ན།འདི་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཏེ། གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་ སྟེ།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་སྡིག་པ་བྱེད་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། དྲག་ཤུལ་བྱེད་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། གདུག་པ་བྱེད་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་བྱས་པ་རྣམས་དང་། དགེ་བ་མ་བྱས་ པ་རྣམས་དང་།འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱོབ་པ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་འབྱུང་སྟེ། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ལ་དུས་བྱེད་པ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་ཕྱི་ མར་འགྲོ་བ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ། སྡིག་པ་སྟེ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡིག་པ་དེ་ཡང་ཐ་ཆད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཡིན་པར་གོ་ཟིན་མོད་ཀྱི། རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཁུངས་གཉིས་པ་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས།ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །ཐ་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁུངས་ཅིག་ཤོས་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ང་ནི་ཁྱོད་ལ་མི་འཇིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་དུ་དྲི་ནི་བསོད་ནམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དོན་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྡིག་པ་འདི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། གདུག་པ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡང་དོན་ཐ་དད་པས་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་འདི་ལ་དགེ་བ་དང་འཇིགས་པས བག་ཚ་བ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དོན་ཐ་དད་པས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི།གཞི་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐོག་མར་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་གཉིས་ཁོ་ནས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་།ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་ཞེས་འབྱུང་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ཐོག་མར་མ་སྨོས་པས་སོ། །དགེ་སློང་དག་གསོན་པོ་རྣམས་ལས་གཉིད་ལོག་པ་ནི་སྦུན་པ་དང་། ཤིན་ཏེ་ མ་དང་།འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་མེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་གཉིད་ལོག་པ་བླའི་འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འདྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་གང་དག་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་དང་།འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འདྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚང་འདྲུ་བ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所谓以有功德和无功德来衡量人，就是以闻思修所生的功德有无来衡量人的意思。
所谓以功德的程度来衡量人，就是以前述功德的程度来衡量人的意思。
此外广说，是依靠他人，即观待他人来衡量人。如何呢？即说'此人以闻等如是这般'。不依靠他人，即不观待他人来衡量人。如何呢？即说'此人有如是这般闻等功德'。
他这样想：'唉，我如是以身语意造作罪业，唉，我如是以身语意未造作福德，将转生到那些造作罪业者、暴戾者、凶恶者、未造福德者、未行善者、未救护恐惧畏惧者的去处。'心生忧悔。比丘们，心怀忧悔而死不善，命终不善，来世去处亦不善。此为经文片段。
所说罪业即不善行，虽已了知罪业是以卑劣义，为了成立此义，如是广说第二个教证已说毕。如经中说：'身恶行的异熟为罪业'，显然是一切异熟。卑劣即是可诃责。另一教证即广说'某某我不怕你'等已说毕。如说'香即是福德'等，显然是吉祥。
广说差别义，即说此罪业为恶行、凶恶等，也是以义差别而说；说此福德为善、救护恐惧畏惧等，也是以义差别而说，而非以事差别。如何了知此义？因为最初只说罪业和福德二者。如何说呢？经说：'唉，我如是以身语意造作罪业，唉，我如是以身语意未造作福德'，而最初未说恶行等其他。
比丘们，在诸活人中，睡眠是糠秕、无用、无果、无义、无利益，然而比丘们，睡眠尚可，那些导致诸多众生无益、无义，导致天人无益、痛苦的斗争、诽谤、争论、争吵，以及依止贪著、斗争、诽谤、争论、争吵等分别念所起的分别念更是如此。此为经文片段。
所说不忍即是诽谤不忍。互相说违逆话即是说相违话的意思。

།དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ནི་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ། ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ། །བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག་།མཚང་འདྲུས་ཀྱང་སླར་མི་འདྲུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ ཡིན་ནོ།།ངག་དང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་དང་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་ནི་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ངག་དང་བྱེད་པའོ། །ངག་དང་བྱེད་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ངག་དང་བྱེད་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །མཚང་འདྲུ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྱོན་སྨྲ་བ་ནི་མཚང་འདྲུ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ནི་མ་ཉམས་པ་སྐྱོན་མེད་པའོ། །འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པ། ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པ། རང་དབང་ཅན་ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ། ལེགས་པར་ཆུབ་པ། ལེགས་པར་བརྩམས་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །བསླབས་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་དག་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་དབང་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རང་དབང་ཅན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དེའི གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས།བདག་གི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་དབང་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཏེ། རྐྱེན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་ པ་ཉིད་དེ།འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ་རང་དབང་ཅན་དག་གི་དབང་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཁྱེའུ་དེང་ཕྱིན་ཆད་ངའི་བྲན་མ་ཡིན་ཞིང་། མངག་གཞུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་ཅན་དང་། གར་དགའ་དགུར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རང་དབང་ཅན་ནི་བདག་གི་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་སོ། །སྨོན་ལམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ ཞུགས་སམ།དཀའ་ཐུབ་བམ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་བདག་ལྷའམ། ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ པས་སོ།།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་རྒྱུས་མི་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དང་ཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་ ཉམས་པ་དང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་།འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གསུམ་དག་གིས་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྒྱུས་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུས་མི་ཐུབ་པ་ ཡིན་ཏེ།འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པ་ནི་ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རང་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ རྟེན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྟོན་ཏོ།

四种沙门法是：被骂不还骂，被嗔不还嗔，被打不还打，被挖苦不还挖苦，这是经典片段。
所谓语言和行为，即语言和行为，行为是语言和身体的变化，故称语言和行为。不悦耳的语言和行为即是不悦耳的语言和行为。挖苦如前所述。如何理解呢？互相说过错即是挖苦。
对此，圣声闻对自己的戒律，这些戒律是未失坏、无过失、不间断、非零散、自在、不粗糙、善巧、善修、智者所赞、智者不诽谤，如是正念忆持，这是经典片段。
所谓不违学处，即不违背戒律支分中的不杀生等七条，因为不失坏。
所谓自在等广说中，自在是对治的完全掌握，即戒律失坏的对治，以观察力和修习力为对治，完全掌握即是现前。
由于反复掌握其对治，故成为自主。如何是自主呢？因为不被缘夺取，即不被恶友、悦意境界现前及杀生欢喜等分别念等缘夺取，因为不被夺取，所以如此。
若问如何知道是自在者的自主？因为经中说：'童子，从今以后你不是我的奴仆，不是我的差使，而是自在者，可随意而行。'由此可证自在即是自主。
不粗糙是指远离恶见和愿，恶见即是身见等任何一种。愿即是以此戒律、禁行、苦行或梵行，愿我成为天神或任何天神。
为何这两者使其不粗糙？答：因为出离，即是为成就解脱。
所谓'以此'等广说，即以'未失坏'等经文片段显示戒律具有四种功德：不被破戒所胜、不被其因所胜、依对治、依寂静。
其中'未失坏'、'无过失'、'不间断'这三词显示不被破戒所胜。其余词语分别与不被其因所胜等依次配合。
如何理解？不被其因所胜，即不被破戒之因烦恼和随烦恼所胜，以'非零散'一词显示。依对治即依止破戒对治，以'自在'一词显示。依止涅槃而不依止生有，以'不粗糙'一词显示。

།མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དང་པོ་འདི་གསུམ་དག་གིས་ནི་ལེགས་པར་ཆུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པོ་གཞན་ཏེ། ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་དབང་ཅན་དང་། ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་ནི་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མཁས་པ་དགྲ་བཅོམ པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་སྨད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྨད་པ་ལྟར་འདི་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྫིང་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་མུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལས་ནི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ལས་ནི་དམིགས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་བསྟན་པས་ནི་ལས་ཀྱིས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལྟ བ་དང་།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འདིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ཕྲད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་སུ་སྟེ། རྒྱུ་དེས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ནང་གི་དྲི་མ་ཡིན། ནང་གི་ འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པ་ཡིན།ནང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན། ནང་གི་དགྲ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདོད་ཆགས་ནི་ནང་གི་དྲི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པ་ཡིན། ནང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན། ནང་གི་དགྲ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེ་ན། ནང་གི་དྲི་མ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པ་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་ པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པས་སོ།།ནང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ནང་གི་དགྲ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་གང་གིས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡུན་རིང་པོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པས་སོ། །དགེ་ སློང་དག་མིག་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་གཟུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤུགས་དག་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཞིག་གཟུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤུགས་དེ་བཟོད་པ་དེ་ནི་མིག་གི་རྒྱ་མཚོ་དབའ་རླབས་དང་བཅས་པ་ཀློང་དང་བཅས་པ་འཛིན་ཁྲི་དང་བཅས་པ། སྲིན་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་སོ།

所谓'未衰退、无过失、不偏离'这前三种相是完全通达，因为是圆满的缘故。其他三种，所谓'非散乱、自在、不粗糙'，这些是善加修习，因为是善清净的缘故。
所说'诸智者不诽谤'详细来说，是阿罗汉智者们不诽谤，因为从任何方面也不被诽谤的缘故。就像初禅等有漏法被无漏法所诽谤一样，这个不是那样的，因为是无漏的缘故，因为是无漏性的缘故，这是词义。
广说之后：'诸比丘，见谛者、得果者、具现观者所断除和遍知的苦，如同池水边际那样多'，这是经文片段。
'从此'等广说，是从这经文片段中以所缘。以果说是以业。以自性是以自性，是圆满宣说见解圆满。
'见谛、得果、具现观'这三个词，依次是缘于谛，即缘于四谛的见解；得果，即得预流果等的见解；现观相，即无漏见解。以此圆满即是见解圆满。
'应知是自己如实通达'，意思是应知是不依赖他人而无颠倒通达，这是词义。
现观义从确信而生是所知与能知相遇，如何呢？以现前义故，因此称为现观。
'诸比丘，此三者是内垢、内敌对、内反对、内怨敌。何为三者？诸比丘，贪欲是内垢、内敌对、内反对、内怨敌。如同贪欲，嗔恚和愚痴也是如此'，这是经文片段。
'如是'即是如此。如何依次呢？内垢是如此使心染污，因为令遍染故。内敌对是如此障碍未生善法生起故。内反对是如此令已生善法退失故。内怨敌是如此发起能令长久趋向恶趣的不善业故。
'诸比丘，眼是人之大海，从彼生起色生之波浪。若能忍受色生之波浪者，即是越过具波涛、具深渊、具鲸鱼、具罗刹的眼之大海者'，这是经文片段。
'色生之波浪'是缘于色境的烦恼波浪。

།གང་ཞིག་གཟུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤུགས་དེ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡུལ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མིག་གི་བདག་པོས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་བདག་པོས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆུད་ཟ་བ་བཞི་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་གཏོང་བ་ཆུད་ཟ་བ་བཞི་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆུད་ཟ་བ་བཞི་དང་བཅས་པ་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དབའ་རླབས་དང་བཅས་པ་ཀློང་དང་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཆུད་ཟ་བ་བསླབ་པ་གཏོང་བའི་གཞི་ནི་ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་དབའ རླབས་དང་།ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཀློང་ཡིན་ནོ། །འཛིན་ཁྲི་དང་བཅས་པ་སྲིན་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་གཞི་ནི་ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་འཛིན་ཁྲི་དང་། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྲིན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཆུད་ཟ་བ་ ཡང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་མྱུར་བ། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ། ཤེས་རབ་རྣོ་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན། ཤེས་རབ་ཆེ་བ། ཤེས་རབ་ཡངས་པ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ། ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེ་ན། དོན་ལ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཤེས་རབ་ ཆེན་པོ་ཡོད་དེ།འདྲི་བ་དང་ལན་གདབ་པ་དག་ལ་ཕུགས་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་རྣམས་དང་ལན་འདེབས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ནི་ཡངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་དང་། ཕྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་ མ་ཡིན་ལ་བཞིའི་བར་མ་ཡིན་གྱིའོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ལྔ་ཆར་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཟབ་པ་དང་ཡངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཆེ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་རྙེད་པར་ དཀའ་བ་དང་།དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

所谓'能忍受色所生之力'，意思是不被缘于色境的烦恼所压制。
'由眼根主导'，意思是由眼根作为缘。
完整宣说了两种具有四种损失的情况：一是舍弃学处具有四种损失的情况，二是破坏具有四种损失的情况。
如何理解呢？因为说'具有波浪和漩涡'，这是第一种完整宣说。此处舍弃学处的损失基础是如前所述的波浪和如前所述的漩涡。
因为说'具有水族和罗刹'，这是第二种完整宣说。此处的基础也是如前所述的水族和如前所述的罗刹。损失也就是破坏。
'智慧迅速、智慧敏捷、智慧锐利、具出离智慧、具决择智慧、智慧广大、智慧广阔、智慧甚深、智慧无等、具足珍贵智慧'，这是经典的一段。
如何按顺序解释呢？因为迅速趣入义理，所以是智慧迅速。因为趣入众多义理，所以是智慧敏捷。因为趣入细微义理，所以是智慧锐利。
关于'必定出离轮回'等广泛内容，必定出离轮回就是出离，即涅槃。因为具有趣向出离的智慧，所以称为具出离智慧。
关于'决择真实'，因为能如实通达决择四圣谛的特征，所以是决择智慧。因为具有决择智慧，所以称为具决择智慧。
如何按顺序解释呢？此处具有大智慧，因为在问答中不会穷尽，意思是对于诸多问题和回答不会穷尽，所以是智慧广大。
智慧广大也是广阔的。为什么呢？因为五种神通广大圆满的缘故。因为神通广大且五种神通都圆满，所以是智慧广阔。广大是指它们的境界遥远且细微。圆满是指不是一种也不是四种，而是全部五种。
此智慧是甚深和广阔的，因为他人难以理解，所以是智慧甚深。此智慧也是无与伦比的，因为超胜一切世间，所以是智慧无等。
此智慧也如同珍宝，因为难得、能成就大义、能令欢喜，所以与珍宝相似。珍宝也是难得、能成就大义且令人欢喜的。
其中成就大义和令人欢喜是因为能在自他相续中生起解脱和欢喜，这就是成立的理由。

།རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་ སྡེའི་དུམ་བུའོ།།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དག་ཏུ་སྟེ། ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཉིད་ནི་གཉི་གའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །གཉི་ག་ནི་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཡིན་ལ། དོན་ནི་ ཆེད་ཡིན་པས།གཉིས་ཀའི་དོན་ཏོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་དོན་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཉི་གའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའོ། །གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ པོ་འདི་དག་རིག་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་ རྣམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་མི་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་དག་འདུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་ དག་རི་མོའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིག་འདི་དག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ།འདོད་པ་ཆུང་བ། ཆོག་ཤེས་པ། རབ་ཏུ་དབེན་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ། ཤེས་རབ་མཉམ་པར་གཞག་པ། ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །ལན་ཅིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐོབ་པས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།ཆོས་གང་རྒྱུས་བྱུང་དེ་དག་གི་།རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་གང་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་དེ་སྐད་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལན་ཅིག་ཐོས་པས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལས་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ ལྟ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། བརྒྱད་པ་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྒྱུག་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལུས་ ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་དེར་ཡང་ངོ་། །བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྟེན་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ནི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

应当了知，为了在自他相续中生起解脱，故是成就广大利益。应当了知，为了在自他相续中生起欢喜，故是令人欢喜。如是即是具足珍贵智慧。此处所说详细内容是经典的一部分。
此处智慧功德有三种：即智慧迅速、智慧敏捷、智慧锐利，应当从二者利益的所依法义来了知。二者即是自己与他人二者，利益即是目的，故为二者之利益。所依法义具有此义，即所说法义，具有此义即是依二者利益而说。从依二者利益而说的法义出发，即为此三种功德而了知。
智慧功德有二：即具出离智慧与具抉择智慧。应从自利而了知，因为此二者是出世间的缘故。其余智慧功德，即智慧广大等五种，应从利他而了知。为何如此？因为以智慧广大能断除他人疑惑。以智慧广阔能令他人归服。以智慧甚深能令他人生起殊胜敬意。以具足珍贵智慧能获得殊胜利益。
又此等言词是依舍利子而说，因为具寿尊者舍利子具足戒律、少欲、知足、远离、精进、正念、等持智慧、迅速智慧等，如是广说。因为一闻偈颂即入义理，即：'诸法从因生，如来说其因，及彼之灭尽，大沙门如是说。'因为一闻此偈即入义理。
所谓'从彼'详细内容即从听闻偈颂而获得出世间智慧，即获得无漏智慧。因为断除烦恼及通达真实义。因为断除烦恼故具出离智慧，因为通达真实义故具抉择智慧。
因为修习八解脱，彼八解脱即：有色观诸色是第一解脱。内无色想观外诸色是第二。净解脱身证具足而住是第三。四无色定与第八想受灭尽。'遍行一切方'即身证具足八解脱而住之意。
所谓'于彼'详细内容即于彼经中。因为诸禅定是神通与解脱所依，因为是神通所依与解脱所依，应知为'因'之意。

།འདི་སྐད་དུ་སྔར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ནས་དེ་ལས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཅང་མཁྱེན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་ཏེ། གང་ཞིག་སེམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་ མི་འཕྲོགས་པའོ།།ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དགའ་བ་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ནི་སྐྱེ་དགུ་སེར་སྣའི་དྲི་མས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་དྲི་མའི་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བས་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་། ལག་བརྐྱང་པ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་བགེད་པར་དགའ་བས་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་བདག་གི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣའི་རྒྱུ་ཞེས བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འབྲས་བུའི་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་གང་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དང་འདྲའོ། །སེར་བའི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གང་ལས་སེར་བ་འབབ་པ་དེ་ནི་སེར་བའི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཞེས་སེར་སྣ་སྔར་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཤིང་ལྟ་བུ་དང་། སེར་བའི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དྲི་མའི་ཁྱད་པར་ཆགས་ པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དྲི་མ་གང་ཡང་རུང་ངོ་ཅོག་ནི་སེར་སྣའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དྲི་མའི་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་སེར་སྣ་ཕྱིས་སྨོས་པ་ནི་ལྷོག་པའི་གོ་རིམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷོག་པའི་གོ་རིམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡང་སེར་སྣའི་ དྲི་མ་ཆགས་པ་དང་སྔར་བྲལ་ནས་ཕྱིས་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་སེམས་དྲི་མའི་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བས་ཁྱིམ་དུ་གནས་ཤེ་ན། ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ ཡིན་པར་སྟོན་ལ།སྦྱིན་པ་ལ་བགེད་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བར་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལག་བརྐྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་མ་འཁུམས་པ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པར་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དག་ལ་གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་བའོ། །སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ནས་སློང་མོ་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་ དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་དང་།བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་། སློང་མོ་པ་བཀྲེན་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་ཕོངས་པ་རྣམས་དང་། ལམ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལའོ།

这是说，先前生起禅定，然后依靠禅定而生起神通和八解脱。所谓'有智者'即是智者，指获得对心的自在而不被心所夺。
具足珍贵智慧也如前所说。如何说呢？因为如同珍宝难得，能成就重大利益，能生欢喜，因为能在自他相续中生起解脱和欢喜，所以称为具足珍贵智慧。
关于这点，圣声闻具足多闻者忆念布施法的种种行相：'我从被悭吝垢染所缠缚的众生中，以远离悭吝垢染之心，而成为慷慨布施、伸手布施、喜爱布施、不断布施、圆满布施、乐于布施的在家人，我已善得所得。'这是经典的一段。
所谓'其因'即是悭吝之因的意思。如同果树是指能生果实的树木一样。如同冰雹云是指能降下冰雹的云一样，与此相似。所谓'正因为如此'是说贪著的这种形态是其因。
所谓'如是'等广说，是指如前所说那样，先说'悭吝垢染'是为了特别指出，如同果树和冰雹云。如是，垢染的特殊贪著形态是因，而并非任何一切垢染都是悭吝之因，为了这样特别指出。后说'远离悭吝垢染'是为了正确显示次第。正确显示次第即是先远离悭吝垢染的贪著，后远离悭吝。
如何以远离悭吝垢染的心住于在家呢？广说为'慷慨布施'等。其中'慷慨布施'表示无住布施，'乐于布施'表示无偏布施。其中'慷慨布施'是指无住布施。'伸手布施'是指广大布施，即不吝啬布施。
关于'喜爱遍施'，遍施是指向他人遍施金银等，喜爱此事。'不断布施'是指具有布施的习性。'从沙门乃至乞丐'是指沙门、婆罗门、贫穷乞丐、困苦者和行路人。

།དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོའི་ཟས་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དགའ་བོ་ནི་ལོངས་པའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན།རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གསོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིང་ནི་གཞིལ་ བར་བྱ་ལ།ཚོར་བ་གསར་ནི་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་ན་བདག་འཚོ་བ་དང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རིགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟའོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཤིང་རྟ་བས། མར་རམ་འབྲུ་མར་གྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ལ་སྐུད་པར་བྱེད་ པ་ན་ལོངས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན།རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན། ཆ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཁལ་ཁོ་ན་ཐེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན། སྐྱེས་བུ་རྨས་པ་སེར་བ་ཡང་མར་རམ་འབྲུ་མར་གྱིས་རྨ་ལ་སྐུད་པ་ན་ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆ་བའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན།བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། རྨ་ཁོ་ན་གསོ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་ཡང་ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གསོ་བའི་ཕྱིར་ དང་།བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིང་ནི་གཞིལ་བར་བྱ་ལ། ཚོར་བ་གསར་ནི་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་བདག་འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ་སོར་ བརྟགས་ནས་ཟས་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་དེ་ལོངས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ནི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་དགོད་ པ་དང་རྩེད་མོའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་པའི་ཕྱིར་ཟའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་འབྱུང་བས་དགོད་པ་དང་རྩེད་མོ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་འདི་ཁོ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་འབའ་ཞིག་གོ། །གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་བསྐུ་ བ་བཞིན་ཏེ།ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཟས་འདོད་པ་ནི་བཀྲེས་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ན། བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་གནས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ལུས་གནས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཟས་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་ཕོག་པ་འདིས་སོ། ། ཟས་ཆུང་ངུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བཀྲེས་པས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཟས་ལྷག་པར་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་བཟའ་བ་དྲགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་སྨོས་པ ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཚོ་བ་དང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལུས་གནས་པ་དང་། སྟོབས་དང་། བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བའོ།

关于这个，善男子对饮食知量是这样的：诸比丘，善男子不是为了贪玩，不是为了骄慢，不是为了装饰，不是为了庄严，而是为了维持此身体，为了疗养，为了远离饥饿，为了摄受梵行，如此思维：以此方式灭除旧的感受，不生新的感受，我将获得生存、力量、安乐、无过失及如理而住，如是观察而食用饮食。
诸比丘，譬如有人驾车，用酥油或芝麻油涂抹车轴时，不是为了贪玩，不是为了骄慢，不是为了装饰，不是为了庄严，而是为了能够负载重物。又如受伤的人用酥油或芝麻油涂抹伤口时，不是为了贪玩，不是为了骄慢，不是为了装饰，不是为了庄严，而是为了治疗伤口。
同样地，善男子也不是为了贪玩，不是为了骄慢，不是为了装饰，不是为了庄严，而是为了维持此身体，为了疗养，为了远离饥饿，为了摄受梵行，如此思维：以此方式灭除旧的感受，不生新的感受，我将获得生存、力量、安乐、无过失及如理而住，如是观察而食用饮食。这是经典的一段。
这一切都是专门针对享受欲望者而言，这是详细显示阿阇黎的宗旨。这一切中'为了贪玩'是指如同年轻人，他们是以嬉笑玩乐的心态而食用的，这是广说的内容。
这一切都是专门针对享受欲望者而言，所以要遮止以嬉笑玩乐等心态进食。关于'唯此身体'等广说，'为了维持唯此身体'是指仅此身体。'为了维持'是指为了保持生命。'为了疗养'是指为了保持力量。
如何理解呢？如同涂抹车轴一样。'不是为了贪玩'等广说中，'为了远离饥饿'是指饥饿即是对食物的欲望。远离饥饿即是与饥饿分离，所以说'为了远离饥饿'。
依靠身体的维持、身体的力量、身体的无烦恼这些，此中身体的维持和身体的力量如前所说。身体的无烦恼是为了遮止对食物欲望的痛苦。'以此'等广说是指以此教导。
舍弃少量饮食是指由饥饿引起的感受。以此舍弃过量饮食是指因过度饮食而生起的感受。所说'如此'是指'如此旧的感受'等。
'这些也'等广说是指生存、力量、安乐这些也是依于身体的维持等前面所说的内容，即身体的维持、力量和远离饥饿。

།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་།རེག་པར་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་ནི་ལྔ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་སྐྱོན་ལྔ་དེ་དག་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྙོམ་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལ་སྙོམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་གཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བའོ། །མི་དགའ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟན་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །གླལ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་ལུས་རྣམ་པར་ཤིག་པོར་གྱེས་པའོ། ། ཟས་ཀྱིས་གསུད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་སྦོས་ཏེ་འདུག་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཧ་ཅང་བཟའ་དྲགས་པ་ལས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་སེམས་བླུན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན བསམ་པ་གང་གིས་ཏེ།ལོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནས་བརྒྱན་པའི་བསམ་པའི་བར་གྱིས་མི་བཟའ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཡིན་པ་ནི་ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གསོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཀྲིས་ པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོད་ཇི་ཙམ་དུ་བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིང་ནི་གཞིལ་བར་བྱ་ལ། ཚོར་བ་གསར་ནི་མི་སྐྱེ་བར་ བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟ་བའོ། །ཟས་ལ་ཚོད་ཟིན་པའི་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་བདག་འཚོ་བ་སྟེ། སྟོབས་དང་། བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རེག་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའི་ ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བཞི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་དག་ན་རེ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བཞི་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་ བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱ་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིག་བཞི་དག་གིས་སོ། །ཆེད་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་བྱ་བའི་དོན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིག་བཞི་དག་གིས་སོ། །ཚོད་གཟུང་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིད་པ་ནི་གཞིལ་བར་བྱ་ལ། ཚོར་བ་གསར་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཚོད་ ཟིན་པའི་ཕན་ཡོན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་བདག་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡོང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་བཞི་དག་གིས་ནི་ལོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གིས་སོ།།གསུམ་དག་གིས་ནི་ལུས་འདི་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གསོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་སོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཚིག་ལྔ་ དག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཚོར་བ་རྙིང་ནི་གཞིལ་བར་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གིས་སོ།།གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་གཉིས་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རེག་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ ཕན་ཡོན་ནོ།

所谓'彼等'详细内容是指无过失性以及安住触觉，彼等即是前面所说的护持梵行，是成就圣业。
其中所说'过失有五'是指由于过量饮食而产生的五种过失，即心所法中的昏沉等。
其中昏沉是指由于过量饮食而产生某种睡眠状态。
不悦是指因此对坐具等产生不悦。
懈怠是指由于过量饮食导致身体松弛懈怠的心所法。
食所压迫是指由于过量饮食而导致腹胀的状态。
心沉没是指由于过量饮食而导致心不堪用且愚钝。
所谓'如是何等发心'详细内容是指如前所说，以何等发心，即从贪欲心到装饰心等不应食用，为了如理观察而食用故称为如理观察而食。
所说何等发心是指为了维持此身体、为了疗愈、为了远离饥饿、为了护持梵行，为了如理观察而食用故称为如理观察而食。
所谓'食用多少量'是指以如此方式消除旧的感受，不生新的感受，为了如理观察而食用故称为如理观察而食。
食量适中的功德即是养护自身，获得力量、安乐、无过失以及安住触觉，为了如理观察而食用故称为如理观察而食。
其他人说'以四种观察'详细内容是指其他人说以四种观察而如理观察食用，如是即是如理观察而食用。
四种观察即是：断除所观察是指'此为无上'等观察，即非为贪欲、非为装饰等四种词句。
目的所观察是指观察所作之义，即以'为了维持此身体'等至'为了护持梵行'等四种词句。
量度所观察是指'以如此方式消除旧的感受，不生新的感受'等两种词句。
量度功德所观察是指从'养护自身'至'安住触觉'等余下词句。
'又'字是显示上师意趣，以四种词句即是从'非为贪欲'至'非为装饰'等。
以三种即是'为了维持此身体、为了疗愈、为了远离饥饿'等。
以一句即是'为了护持梵行'。
以五种词句即是从'以如此方式消除旧的感受'至'安乐'等。
所说'以二种'详细内容是指'无过失'与'安住触觉'这两种词句，是以中道修行的功德。

།ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་དང་རྨའི་དཔེ་གཉིས་ནི་སྔར་སྦྱར་བ་ཁོ་ན་ནི་ཆོས་མཐུན་པར་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་ནི། གལ་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་ ལྟ་ན།དེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་རྣམ་པར་ལྟའོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ན་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛག་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ རྣམ་པར་ལྟའོ།།དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛག་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོའི་ཚོར་བ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས། ཤེས་བཞིན་དུ་ནུབ་པ་དང་། ཟད་པ་དང་གཏུགས་པར་འགྱུར་ལ། འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་ བཞིན་དུ་སྐྱེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས། ཤེས་བཞིན་དུ་ནུབ་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། གཏུགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དང་ ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བྱས་ཏེའོ། །རྒྱུ་བ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ན་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཆོས་དེ་དག་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛག་པར་འགྱུར། རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ན་ནི་ཚོར་བ་ཤེས་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ན་ནི་འདུ་ཤེས་ཤེས་བཞིན་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་ཤེས་བཞིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ནའོ། །གསུམ་འདུས་པ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཁོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའོ།།སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ལས་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམ་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས པ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་།གནས་པ་དང་། ཟག་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལ་དེ་ཡོད་པས་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

车轴与伤口的两个比喻，如前所说，仅是前面已经说明的相应之法。其中，善男子难陀具足最胜念与正知是这样的：诸比丘，善男子难陀若观察东方，他以一切心思维后而观察。他如是观察时，贪欲、忧恼及诸不善法不会渗入心中。若观察南方、西方、北方时，也是以一切心思维后而观察。他如是观察时，如前所说直至不渗入心中。诸比丘，善男子难陀的感受正知而生，正知而住，正知而灭、尽、触及；想也正知而生；分别也正知而生，正知而住，正知而灭、尽、触及，这是经典的一段。
'善男子难陀具足最胜念与正知是这样的'，是指具足最胜念和具足最胜正知。其中，念即是念性，正知是智慧。'以一切心思维'是指建立念住。'当知是行走时'是指当知是在乞食行走时的意思。'他如是观察时，贪欲、忧恼及诸不善法不会渗入心中'是指当缘色、声等境生起识时，这些法不会渗入心中，不会随之而起，即不会与之同时生起的意思。
'依次序'是指住于禅定时是正知感受，住于无色定时是正知想，因为诸禅定是由感受所分别，诸无色定是由想所分别。怎样是正知呢？若不被它们所胜。'从三和合而生触的缘起感受、想、思'是指从根、境、识三和合而生起感受、想、思。'思的相是此处应知为分别'中，分别有二：即智慧相和思相。其中智慧相是为了了知彼而行。思相是指心造作'应当如是这般做'的想法，其中感受、想、思这些中的思应知是分别。
又'广说'是指另一种方式，由于以一切心思维而观察，所以无烦恼即是无烦恼的观察，因此是完全显示对色具足最胜念与正知性。正知感受等生起等性，即是完全显示对感受、想、诸行具足最胜念与正知性。正知感受等即是感受、想、诸行。生起等即是生、住、灭，由于此中有彼，故称正知感受等生起等。

།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། ཤེས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་ཚོར་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་།འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དག་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་རྒྱལ་པོ་ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་ནི་ཧ་ཅང་མི་གྲང་ཞིང་། ཧ་ཅང་མི་དྲོ་བ་དང་། དུས་ཚིགས་བདེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་། གང་གིས་ན་དེས་ཟོས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བདེ་བར་འཇུ་སྟེ། ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་གནོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ ཞེས་གཉི་ག་བརྗོད་དོ།།གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཉུང་བ་ནི་ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་གནོད་པ་ཉུང་བའོ། །གནོད་པ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ ནི་ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ།ཕོ་བའི་ལས་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕོ་བ་ནི་ཁོག་བའི་ནང་ན་མེའི་རྟེན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤིག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་མི་གྲང་ ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།མ་སྙོམས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མེ་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། ཟས་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཚིགས་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་དོ། །མ་སྙོམས་པ་གསུམ་དག་གིས་སྐྱོན་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་མེ་མ་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་བསྟན་ཏོ། ། གང་གིས་ན་འཇུ་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་གིས་ན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་ཟོས་པ་ནི་བཟའ་བའོ། །འཐུངས་བ་ནི་བཏུང་བའོ། །འཆོས་པ་ནི་བཅའ་བའོ། མྱངས་པ་ནི བལྡག་པ་དང་གཞིབས་པའོ།།དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདི་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདི་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞི་རྣམས་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། ངན་ངོན་མ་ ཡིན་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡོད་པས། ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་སོ། །མཐོང་བའི་ ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་སོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཇི་སྲིད་པ་འདོད་པ་དང་། ནམ་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལྷག་པའི་སེམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞི་ རྣམས་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་སྲིད་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཡུན་རིང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྲིད་འདོད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་འདོད་ པ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་ཆད་ནི་ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

其事即是对于觉知而生起感受等。由于觉知而生起感受等。
'如是'等广说，即如前所说，四识住是识住趣向色、趣向受、趣向想、趣向行等，具足最胜念与正知，此为遍示。
'诸比丘，大善见王既不太冷也不太热，时节安适，无有损害，由此所食、所饮、所嚼、所尝皆能善好消化，胃火调和具足消化力，成为少病无疾之体性'，此为经文片段。
'是故'等广说，即是故说'少病'与'无疾体性'二者。
为互相差别故而说二者。云何？少病即是无疾体性，无疾体性亦即少病。
少病性与无疾体性之因，由'胃火调和具足消化力'而正说，即显示胃及其作用之调和性。其中作用即是消化。胃即是身体内火之所依处，身体某一部分之特征。
'由此'即是由'不太冷'等。
三种不调和即是火不调和、食不调和、时节不调和。由三种不调和所生诸过患，由'火不调和'等广说而示。
由消化力故。'由此'等广说，即是'由此'等所说之语。
其中，'所食'即食物，'所饮'即饮品，'所嚼'即嚼物，'所尝'即舐物与啜物。
'诸比丘，勿对此比丘生轻蔑心。何以故？诸比丘，此比丘于增上心现法乐住四种，随欲获得，无艰获得，非劣获得'，此为经文片段。
'增上心'即存在于增上心中，故为增上心。彼等为何？即现法乐住等，即现法乐住。现法乐住即是四禅。
于现法乐住等，随欲多久、何时欲得、如何欲得，皆能现前自在，故应知增上心现法乐住四种，随欲获得，无艰获得，非劣获得。
'随欲多久'等义，由'长时'等广说而示。'随欲多久'即于彼等长时现前自在故。'何时欲得'即不久现前自在故。
'如何欲得'即于彼等最胜现前自在故。'劣'即恶趣之义故。

།དེའི་ཕྱིར་ན་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པ་ནི་སྔོན་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་སོ། །གཞན་ དག་ན་རེ་ནི་ཚེགས་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་རྣམས་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཅི་འདོད་བཞིན། སོགས་ཐོབ་ཡིན་པར་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེ་ རྣམས་ལ་རྫོགས་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ལ་མྱུར་བར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟན་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ངན་ངོན་མ་ཡིན་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ ལུང་འདིར་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ངན་ངོན་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་བསམ་གཏན་དེ་གཏོང་བར་བྱེད། འདོར་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ངན་ངོན་ཞེས་བྱ་ལ། བཟློག་པ་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་དགུ་པ། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན། མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལའི་ཕྲེང་བའམ། ཙམ་པ་ཀའི་ཕྲེང་བའམ། བར་ཤི་ཀའི་ཕྲེང་བའམ། ཨ་ཏི་མུཀྟ་ཀའི་ཕྲེང་བ་ཕྲག་པ་ལ་ཐོགས་པའམ། སྣོད་དུ་གཞག པ་ནི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དེ་དང་དེ་དག་འདས།སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་ཅིག་དེ་དང་དེ་དག་འདས་པ་དང་ཟེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། རྙིངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། སྐམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་མེ་ཏོག་ཨུཏྤལའི་ཕྲེང་བའམ། ཙམ་པ་ཀའི་ཕྲེང་བའམ། བར་ཤི་ཀའི་ཕྲེང་ བའམ། ཏི་མུཀྟ་ཀའི་ཕྲེང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟེགས་པ་དང་། རྙིངས་པ་དང་། སྐམས་པ་དང་། ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུས་ལ་བབ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་གཟུགས་ཅན་རགས་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ། ཕ་དང་མའི་ཁུ་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་ བྱུང་བ།ཆན་དང་ནོམ་བུས་གསོ་གསོ་བ། རྟག་ཏུ་བསྐུ་བ་དང་། བཀྲུ་བ་དང་། མཉེ་བ་བྱས་པ། འགྱེས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་ཡང་རྒ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ལུས་གཟུགས་ཅན་རགས་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ། ཕ་དང་ མའི་ཁུ་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་བྱུང་བ།ཆན་དང་ནོམ་བུས་གསོ་གསོ་བ། རྟག་ཏུ་བསྐུ་བ་དང་། བཀྲུ་བ་དང་། མཉེ་བ་བྱས་པ། འགྱེས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་འདི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དེ་དང་དེ་དག་འདས། སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དེ་དང་དེ་དག་འདས་ ན།རྒས་པ་དང་། ནད་བུ་ཅན་དང་། ཤི་བ་དང་། དུར་ཁྲོད་དུ་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུས་ལ་བབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྙིངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། སྐམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སྟོན་ཏོ། །འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་། སྤོང་བར་བྱེད་ལ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་།སྤོང་པར་བྱེད་ལ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་བྱང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པའི་གཞི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་ པར་བྱེད་པའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་དོན་གཟུགས་དང་སྒྲ་ ལ་སོགས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ།

因此，非劣是指前最胜。其他人说，无有艰难即是非劣，这些无艰难获得之语的异名即是非劣获得。
所谓'如意等获为所许'，是指于彼等圆满入定者即是如意获得。于彼等迅速入定者即是无艰难获得。于彼等稳固入定者即是非劣获得。
此可信教证中说，由于稍许即能舍弃故称为劣，此说声触等任何缘能舍弃禅定，能断除，故称为劣，其反面即是稳固。
《广释正理释》卷九：'诸比丘，譬如优钵罗花鬘、瞻波迦花鬘、婆利师迦花鬘、阿提目多迦花鬘，或挂肩上，或置器中，经过日夜，经过刹那、须臾、瞬间，即成零落、陈旧、枯萎。'
'诸比丘，凡是优钵罗花鬘、瞻波迦花鬘、婆利师迦花鬘、阿提目多迦花鬘，零落、陈旧、枯萎乃至成为垃圾堆，此乃时至。'
'诸比丘，如是有色粗重之身，从四大种生，从父母精血羯罗蓝生，以饮食滋养，经常涂抹、沐浴、按摩，是离散、毁坏之法，亦当衰老、死亡。'
'诸比丘，此有色粗重之身，从四大种生，从父母精血羯罗蓝生，以饮食滋养，经常涂抹、沐浴、按摩，是离散、毁坏之法，经过日夜，经过刹那、须臾、瞬间，乃至衰老、疾病、死亡、墓地，此乃时至。'此为经文片段。
一句是教示，即'成为零落'。二句是解释，即'成为陈旧、成为枯萎'这两句。变化之义以'乃至'等广说而示。
'生起欲寻思不纳受，而断除、消除、清净。生起害寻思，生起恼寻思不纳受，而断除、消除、清净。'此为经文片段。
其中'生起欲寻思'者，欲之所依即是诸欲，即色、声、香、味、触。缘于彼等而起心造作即是欲寻思，断除此欲寻思。云何断除？为断除其所缘相故。彼欲寻思之所缘即是其所缘，相即是义色声等由想所应遍知者。

།དེའི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་མ་ནི་དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སྟེ། དེ་སེལ་བ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སེལ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་ནི་དེའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སེལ་བར་བྱེད། འདོར་བར་བྱེད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་འདི་དག་གཞི་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་སྡེབས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གཞི་ནི་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ནིའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པས་ན་དང་དུ་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཆིང་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ལ་གནོད་ པ་དང་།གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། ལས་ལ་སྟོན་པ། ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་འགེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །བགོ་སྐལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བགོ་སྐལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་སྟོན་བར་བྱེད་དོ། །བདག་གི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ སོགས་པ་རྣམས་སུའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་སྟེ། ལྷ་རྣམས་ལ་བགོ་སྐལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདག་གི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅིང་། བདག་རྒུད་པར་གྱུར་ན་ལྷ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་པར་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ན་ལྷ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བས་བསླུས་པར་ འགྱུར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁོན་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ན། ལས་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ལས་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། ལྷ་དང་། མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ནི་ཤི་བའི་ཚེ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ན་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ནོར་དང་། ཁྱིམ་དང་། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤི་བའི་ཚེ་ཡང་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ལ་གུས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྒུད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷ་ལ་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་ལ་གུས་ པ་དང་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ལས་ཁོ་ནའི་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷ་ལ་གུས་པ་དང་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

依靠其所缘的相，即是其所缘相，断除它即是不作意。由修习其对治而断除其所缘相，为何如此呢？为了断除其所缘相。
即便已遮止，由积集因而生起的分别念，其因即是习气，故应断除。如何断除呢？断除、舍弃，以择力断其相续故。
此义即是'此等根本即分别'等偈颂所广说。'此等根本不容忍'等广说即是。
由于对分别念不随顺，故不容忍。由断其因故为断除。由断其相续故为遣除。由断随系故为远离。由执为过患故不容忍。
云何执为过患？我生起贪欲分别时，即成害我、害他、害双方。现法中增长罪过，来世中增长罪过。现法与来世增长罪过，并由此所生的心所苦及忧恼亦各别领受，如是广说。
'婆罗门童子，诸有情是业的所有者，业的分享者，以业为生处，依止于业，业使诸有情有高下、贵贱、优劣的差别'，此是经文。
分享即追求受用之义，分享即是受用，此处如是显示。追求自身殊胜投生即是投生于天人等中。
如是广说中，如是作时，即追求诸天的分享受用及自身殊胜投生，若自己衰败则归咎诸天，由于执非因为因而成为欺诳。
'诸有情唯是业的所有者'等广说中，唯业是依止而非诸天等所说，此中有何道理？
于'业即'等广说中，业非与国王、盗贼、天人等共同，以及死时亦不舍离故。
诸有情唯是业的所有者，而非财物、房舍、子女妻妾等，因为彼等与国王等共同，以及死时舍离故。
由见敬天者受用衰败，不敬天者受用圆满，故诸有情受用前业的分享。
由见敬天与不敬天者分别感得下劣与殊胜投生，故彼等唯从业生处而生。由见敬天与不敬天者瘟疫灾难未息与息灭故。

།ལྷ་ལ་གུས་པ་ རྣམས་ལ་ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་།གནོད་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷ་ལ་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྒུད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།འགོག་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཅན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་པོ་ལས་འདོད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་རྣམས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་གོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྡུག་པ་མཛེས་པ་དགའ་བ་ཡིད་དུ འོང་བ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཆགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས།ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྡུག་པ་མཛེས་པ་དགའ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའམ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་ འདི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་ཆེས་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ལ་རོ་མྱང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་བུ་མོའམ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོའམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་མོ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་ པའམ།ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་ལེགས་པར་ཁྲུས་བྱས། ལེགས་པར་བྱུགས། སྐྲ་དང་སེན་མོ་བྱི་དོར་བྱས། གོས་དཀར་པོ་བགོས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའམ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་ཆེས་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཟད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པར་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབས་པས་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ན་ཡོད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྲེད་པས་སྤུངས་ པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་སྲེད་པས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གཞན་དག་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཆགས་པ་དང་སྲེད་པ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་དང་། སྲེད་པའི་ འདོད་ཆགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཆགས་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །སྲེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于恭敬天神的人们，瘟疫和灾难尚未平息，为了观察这一点；对于不恭敬天神的人们，瘟疫和灾难已经平息，为了观察这一点，对于遭受衰败的人们，只是显示业力，而不是天神。
为了厌离诸欲，为了远离贪欲，为了趋向寂灭而修行，这是经典的一部分。其中，如同对待诸欲一样，对于色界的经典部分也是如此。从另一个角度来说，如同第一苦蕴经中所说的诸欲和诸色。
怎么说呢？广说之后：'比丘们，什么是诸欲的味著？比丘们，这就是五种欲妙。什么是五种？眼识所识别的色法，悦意、美丽、可爱、令人喜悦、与欲相应、令人贪著'，如是广说乃至'身识所识别的触，悦意、美丽、可爱、令人喜悦、与欲相应、令人贪著'。依靠这五种欲妙而生起的快乐或喜悦，这就是诸欲的味著。然而这其中过患极多。
如是广说：'比丘们，什么是色的味著？比丘们，譬如婆罗门女、刹帝利女或居士女，年龄十五或十六岁，当她沐浴清洁，涂抹香料，修剪头发指甲，身着白衣时，她的肤色最为殊妙美好。依靠这种美好肤色而生起的快乐或喜悦，这就是诸色的味著。然而这其中过患极多。'如是广说。
如何次第呢？为了厌离如上所说特征的诸欲和诸色，是为了遍知苦而修行。如是，遍知苦就是厌离。为了远离贪欲，是为了断除集而修行。贪欲是苦的根源，灭尽贪欲就是离欲。为了趋向寂灭，是为了现证灭而修行。通过修行则显示修习道。如是应当了知，这是为了见到四谛而修行。
又如广说：五取蕴存在于欲界和色界两界中，为五取蕴所摄。在无色界中则为四取蕴所摄。为什么呢？因为那是由渴爱积聚，由渴爱相应的缘故，这是词义。当结生相续时，舍弃五取蕴而转生他处。
又如广说：另外，贪著和渴爱二者即是欲贪和有贪，依次为：贪著是欲贪，即欲界的贪欲；渴爱是有贪，即色界和无色界所生的贪欲。苦是欲界，为什么呢？因为在三苦中具有苦苦的缘故。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ན་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དྲགས་ན་ནི་ རྒོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།ཧ་ཅང་ཞུམ་ཆེས་ན་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་མཚན་མར་ཟུང་ཤིག་།དེས་རློམ་སེམས་ཀྱང་མ་བྱེད་ལ། དེ་ལ་བག་མེད་པར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི།གདམས་ངག་འདིས་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཧ་ཅང་རྒོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ ཡིན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་མཚན་མར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་ཀྱང་མ་བྱེད་ལ། དེ་ལ་བག་མེད་པར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ ནོ།།མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དེའི་མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །མཚན་མ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེས་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་བག་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རློམ་སེམས་ཀྱང་མ་བྱེད་ལ། དེ་ལ་བག་མེད་པར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ལུང་ཕོག་པ་འདི་ནི་ང་རྒྱལ་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་གཉེན་པོར་དེས་རློམ་སེམས་ཀྱང་མ་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བར་ལུང་ཕོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་དེ་ལ་བག་མེད་པར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་ལུང་ཕོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་གཉེན་པོ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ གཏན་པའི་གཉེན་པོར་ལུང་ཕོག་པ་མཛད་ཅེ་ན།བདེན་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དེས་ཁེངས་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དག་ལ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་ གཏན་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བའམ། འོན་ཏེ་མ་བྱུང་སྙམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འདི་དག་ཀྱང་ བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་ངོ་།།ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་འདི་ལ་བསམ་གཏན་སྲེད་པ་ལྷག་པ་ཅན་དུ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་ འདི་ནི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའོ།།ཡང་ན་དེ་ནི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཡང་ཡིན་པས་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

苦苦唯在欲界中有，不在其他处。有漏则在色界和无色界二者中。如是，为断尽欲界之苦及其因，以及色界、无色界之苦及其因而修行，此为广说。
乔尊者，如是若太过精进则成掉举，若太过怯弱则成懈怠。乔尊者，因此应当了知平等性，对此也要作为标记。不要对此生起傲慢，也不要对此放逸。此为经典片段。
此中广说：此教诫令修习于心平等性，即'了知平等性'之语。心平等性即心缘于所缘时不太掉举也不太怯弱而保持舍心。
'对此也要作为标记'此语是令修习不忘失因。'不要对此生起傲慢，也不要对此放逸'此二语是令修习无烦恼因。
不忘失因即执取标记，此即是彼心平等性的不忘失因即是执取标记。此标记唯是禅修者亲证。无烦恼因即无我慢，因不因平等性而生傲慢。
又是正知，因不耽著味著。'不要对此生起傲慢，也不要对此放逸'此教诫次第对治我慢、贪著偏重的禅修者。
云何？'不要对此生起傲慢'是对治我慢偏重的禅修者。'不要对此放逸'是对治贪著偏重的禅修者。
问：为何不作对治见解偏重和疑惑偏重的禅修者之教诫？因已见真谛。'如是'即是见解和疑惑二者之意。
其中我慢偏重的禅修者是因禅定而生傲慢。贪著偏重的禅修者是因耽著禅定之味。见解偏重的禅修者是依禅定而生常见等见解者。疑惑偏重的禅修者是依禅定而生'此是否为涅槃之道？抑或是他法？'以及'我于过去是否存在？抑或不存在？'等如是疑惑者。
此等烦恼因位唯于入定者生起。何为我慢偏重乃至疑惑偏重的禅修者？贪著偏重者即此人以偏重贪著而修禅定为本性，此即是贪著偏重的禅修者。
或者，既是贪著偏重者又是禅修者，故为贪著偏重的禅修者。乃至疑惑偏重的禅修者亦当如是配释。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་འབར་ཞིང་རབ་ཏུ་འབར་ལ་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་མཆེད་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ།ལམ་མེར་འབར་བ་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་ལམ་མེར་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་བྱིས་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དང་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ།བདེ་བ་ཉིད་དང་། ནད་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་བདག་གི་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་ བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནས།རང་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ལ། བདག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྟོང་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ དུ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ལ། བདག་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་བར་དུ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་བདག་གི་ཉིད་ དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཏེ། ལྟ་བ་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་ རྟག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བདེ་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་གིར་ལྟ་བས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་། རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་ཅེ་ན། རྙེད་པ་ ཁྱད་པར་ཅན་མི་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་བསྟེན་པ་དང་མི་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ངན་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། གྱ་ནོམ་པ་མི་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའོ། །གནོད་པའི་གཞི་ཀུན་དུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ནི་གནོད་པའོ།།དེའི་གཞི་ནི་གནོད་པའི་གཞི་སྟེ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའོ། །གནོད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་གཞན་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པས་ལུས་འགྱུར་བ་བྱས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕོངས་པའི་གཞི་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་མཆི་ལ་ལྷམ་ལ་སོགས་པ་ རྙིངས་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གིས་བསམ་པའི་གཞི་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གིས་བསམ་པའི་གཞི་གོས་དང་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ལས་བསྔགས་པ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་པ་ནི་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་པའོ། །གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ སྨོད་པ་ནི་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་པའོ།།བྱེད་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཅིག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་འཆོས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་དག་གིས་ཡིན་ཏེ་ཁ་གསག་གོ། ། ལྷག་མ་གཞོགས་སློང་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བ་ལོག་པ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱིས་ནི་གཞོགས་སློང་ཉིད་དེ། རྙེད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱིས་གནོད་པའི་གཞི་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕོངས་པའི་གཞི་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊从远处看见一棵大树正在燃烧，猛烈燃烧，全面燃烧，火焰合为一体，熊熊燃烧，这是经典的片段。按照次第应当配合的是，所谓熊熊燃烧是不动的。诸比丘，无闻凡夫对这五蕴执着为常性和坚固性，执着为乐性和无病性，执着为我和我所，这是经典的片段。
其中所谓愚痴是指对五取蕴不具有有为相的生灭二相，如是愚痴乃至自身非我，我也为他空为止的愚痴，应当了知按次第是执着常等性的见解。
如何五取蕴具有生灭二相，如是愚痴者对它们执着为常性，乃至为他空，如是愚痴执着为我所性。
常、乐、我颠倒，应当了知是以二见和二见来全面宣说的。如何说呢？以常性见和坚固性见，应当了知是宣说对五取蕴的常颠倒。以乐性见和无病性见，应当了知是宣说对五取蕴的乐颠倒。以我见和我所见，应当了知是宣说对五取蕴的我颠倒。
伪装、谄媚、巧言、称量、以利求利，这是经典的片段。如何显示少欲知足呢？以不受殊胜利养，以受用或不受用劣质和优质，即为受用饮食等劣质物，不受用优质物。说法者是宣说经典等法。
所谓显示损害根据，损害者是损害，其根据是损害根据即身体的变化。损害是无形法，无法另外显示，所以是显示被风等引起的身体变化。显示贫困根据是显示破旧的鞋子等物。
以言语赞叹意乐根据是以言语赞叹衣服和经书等物的功德。呵责不布施者是呵责对此不布施者。呵责布施他人是呵责布施给他人者。
所谓欲求是想要成办的意思。所谓一者详细来说，一是身业即伪装。第二是语业即谄媚。其余巧言等邪命是身语二业。如何说呢？首先身业是巧言，因为以求得之心用身体显示损害根据和显示贫困根据。

། ངག་གིས་ནི་བསམ་པའི་གཞི་བསྔགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ངག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསླང་བ་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་སྨྲ་བར་མདུན་དུ་འདུག་པའོ། །འཚོ་བ་ལོག་པར་རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱིས་ནི་གཅིག་པོ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ངག་གིས་ནི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། གཞོགས་སློང་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བ་ལོག་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལས་ཚིག་གང་ཡིན་པ་ལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་ཁ་གསག་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་གསག་ཀྱང་ངག་གི་ལས་ཡིན་པས་སོ། །བཤད་པ། གཞན་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་འཚོ་བ་ལག་པ་གཉིས་པ་ནི་འདིར་ཁ་གསག་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱི། བསམ་པའི་གཞི་བསྔགས་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིའི་འཇིག་རྟེན ན་མར་འཛིན་པ་དང་།ཕར་འཛིན་པ་དང་། དགེ་སློང་དུ་འཛིན་པ་དང་། བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒན་རབས་ལ་རི་མོ་བྱེད་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ བ་དང་།སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དང་། བསྙེན་གནས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་མི་དག་མང་ངམ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུས་མར་ཤེས་པ་ནི་མར་ འཛིན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྡང་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རི་མོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དེ་དག་མར་འཛིན་པ་ནས་བསོད་ནམས་བྱེད་པའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལམ་འཕྱག་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཟས་དང་། སྐོམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉི་ག་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐ་དད་པར་སྨོས་པ་ནི་ ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བླ་མ་དང་ཡོན་གནས་པ་ནི་ཚིག་ གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རེ་ཞིག་བླ་མ་རྣམས་ལ་ནི་མར་འཛིན་པ་དང་། ཕར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཡོན་གནས་རྣམས་ལ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་པ་དང་། བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གཞི་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེས་ནི་རྒན་པོ་ རྣམས་དང་།རྒུད་པ་རྣམས་དང་། རང་གི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རེ་རེས་ནི་རེ་རེས་སོ། །སྨྲས་པ་ཚིག་དུ་དག་གིས་ཤེ་ན། གཞི་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རིགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒན་རབས་ལ་རི་མོ་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།།རྒུད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །རང་གི་ལས་ལ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

以语言赞叹思想基础。也是以量度衡量，以语言显示三种形式。以身体首先作出请求后，之后再三不说话而在前方安坐。以邪命获得而欲获得，以身体显示如前所说的一种，以语言则是两种。
有人问：从旁求等其余邪命中的言语，为何不是谄媚，因为谄媚也是语业。答：为取悦他人而说话的第二种邪命，在此被认为是谄媚，而非一切赞叹思想基础等言语。因此无过。
每半月十五日，四大天王亲自观察人间：是否有尊重母亲、尊重父亲、尊重沙门、尊重婆罗门、尊敬族中长者、行善事、做工作、修福德、畏惧今世后世过失、布施、修福、持斋戒、受持清净戒律而安住的人是否众多，如是观察世间。此为经典片段。
其中，如何以应知之理解知母亲是尊重母亲，若问如何了知，是为了对其恭敬的缘故，此即是以恭敬之因的意思。起立、合掌、顶礼、法衣和托钵等是卧具等。言说悦耳等中的等字，是指恭敬等。
所说'彼等如是'是指从尊重母亲到修福德的这些人。'彼种'是指布施所生和持戒所生的种类。'福德殿堂等'中的等字，是指打扫道路等。食物、饮品等所有这些，以及园林等。
为摄受世间而有的这两者虽都是布施所生福德事业的基础，但分别说明是为了正确显示殊胜与非殊胜的布施差别，即为了正确显示殊胜的差别和非殊胜的差别。
若问如何依次广说，上师和福田以两个两个词句显示正确成就，首先对上师们是以'尊重母亲'和'尊重父亲'这两者。对福田们是以'尊重沙门'和'尊重婆罗门'这两者。
以诸基础的每一个显示长者们、贫困者们、自业和修福德的正确成就。以每一词句即是以一一词句。若问以几个词句，是以诸基础的每一个，如何呢？首先对长者们是以'尊敬族中长者'这一词句。对贫困者们是以'行善事'这一词句。对自业是以'做工作'这一词句。对修福德是以'修福德'这一词句显示正确成就。

།ཚིག་འཇིག་རྟེན་ འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་གསུངས་ ནས་ཀྱེ་ཤཱ་རིའི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སུ་དག་ཡིན།ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན། འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ཅན་གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཞེ་སྡང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏི་མུག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་འཇིག་ རྟེན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ།།གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏི་མུག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་འདི་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིར་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཏེ་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་སེམས ཅན་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་དྲིས་པ་དང་།ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ཅན་གྱིས་སོ། །ལན་གདབ་པ་ནི་གནས་བརྟན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སོ། །དྲིས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལན་བཏབ་པ་གང་དག་ཅེ་ན། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡང་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དྲིས་ཤེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སུ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་སུ་དག་ཡིན་ཞེས བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་ཡིན་ནོ།།གནས་བརྟན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ལན་བཏབ་ཅེ་ན། འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ཅན་གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཞེ་སྡང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏི་མུག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་ བུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ལན་བཏབ་ཅེ་ན། གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏི་མུག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་འདི་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ།བརྩོན་པ་རྣམས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་སྟེ།གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ཅན་གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཁོ་ན་སྨོས་ཀྱི། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་མ་ཡིན་པ་ནི་ དེ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་གསུམ་ལ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བཅིངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེ་སྡང་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་བཅིངས་སོ། །འདི་ལྟར་གཏི་མུག་གིས་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་བཅིངས་སོ།

以'此世间与彼世间'等余下这些词，是为了显示正确修行的因以及福德事业的种类。其中'对此世间与彼世间的过失生起畏惧'这些词，是为了显示正确修行的因。从'布施'到'受持并安住于戒律'这些，是为了显示福德事业的种类。
广说之后：'舍利子，世间中谁是说法者？谁是善入者？谁是善逝？在阎浮提中，为调伏贪欲、为调伏嗔恚、为调伏愚痴而说法者，这些是世间中的说法者。凡是为调伏贪欲而趣入、为调伏嗔恚而趣入、为调伏愚痴而趣入者，这些是善入者。凡是完全断除并遍知贪欲、嗔恚、愚痴者，这些是世间中的善逝。'这是经典片段。
此处'如是'等广说中，在这经典片段中是从涅槃开始，针对两类众生即二种类型而问答。提问者是游行者阎浮提，回答者是长老舍利子。问题是关于正说者和行为者。行为者又分两种，如是广说。
什么是回答呢？正说者和两种行为者就是这些。如何提问？'舍利子，世间中谁是说法者'是关于正说者的提问。'谁是善入者？谁是善逝？'是关于两种行为者的提问。
长老如何回答？'在阎浮提中，为调伏贪欲、为调伏嗔恚、为调伏愚痴而说法者，这些是世间中的说法者'，这样的回答是关于正说者的回答。
如何回答两种行为者？'凡是为调伏贪欲而趣入、为调伏嗔恚而趣入、为调伏愚痴而趣入者，这些是善入者'，这是对正行者即精进者的回答。'凡是完全断除并遍知贪欲、嗔恚、愚痴者，这些是世间中的善逝'，这也是对行为者即解脱者的回答。
'在阎浮提中，为调伏贪欲'等广说中，只说贪欲、嗔恚、愚痴，而不说见、慢、疑，这是因为它们依次系缚于三受：如是贪欲系缚于乐受，如是嗔恚系缚于苦受，如是愚痴系缚于不苦不乐受。

།སྨྲས་ པ།ཚོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བཅིངས་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ། བདེ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པར་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གོང་མ་རྣམས་སུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོབ་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དེ་ཉིད་མ་བཏོན་ཅིང་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པའི་བར་དུ་སྤངས་པས་སོ། །གང་སུ་དག་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་སྤངས་པས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་བསལ་བའི་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། སོམ་ཉི་དང་ ལྡན་པ་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། སོམ་ཉི་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་སོམ་ཉི་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཏེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིན་ནད་དང་། འབྱུང་པོའི་ གདོན་སྨོས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་གཞན་འགའ་ཞིག་ན་ཡང་ལྡང་བས་སོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལས་བཟློག་ནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཟློག་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་མི་འདོད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་ ཕྱིར་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སླར་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་གཤེགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་དག་ཡིན། འགྲོ་བ་ལ་ བཟང་པོར་གཤེགས་པ་དག་ཡིན།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་ནས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ན་གཤེགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ།།དགེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བཟང་པོར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ས་ བོན་ཡང་ཡོད་ལ།མ་གྲུགས་པ་དང་། མ་རུལ་བ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མས་མ་གདུངས་པ་དང་། གསར་པ་དང་། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལེགས་པར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སའི་སྨག་དང་ཆུ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ས་བོན་དེ་དག་ནི་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡངས་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་ སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

说道：如何知道对这三种感受的束缚呢？如是广说：因为世尊说：'缘于乐受而贪欲增长，缘于苦受而嗔恨增长，缘于不苦不乐受而无明增长。'
所谓'如理'是指如其所应，因为在欲界中断除贪欲、嗔恨和愚痴。在上界中断除贪欲和无明二者。
所谓'断除得与随眠的特征'是指烦恼的种子未被拔除且未被损坏即是得，随眠也是如此。因为断除九种烦恼中小的小等类。即从大的大类开始直至小的小类都已断除。
所说'完全断除贪欲'中的断除是指解脱。其中解脱即是从真实性中远离贪等烦恼的无垢心性。遍知则是指见到解脱智慧，这是依据经文中所说的'断除和遍知'而言。智慧即是见，了知并见到解脱即是见到解脱智慧。
如是广说：如是，以所说'遍知'之词，显示完全断除是自己所证知的，为什么呢？为了遣除依赖他人和具有怀疑者。对于断除烦恼而依赖他人、具有怀疑、具有疑惑的人，即是依赖他人和具有怀疑的那些人，为了遣除他们故而欢喜。
提到小便病和鬼魅附身，是因为这两者即使治愈，在某些时候还会复发。
有别于世间禅定，如何有别呢？世间禅定不欲趣向所应趣向之处，因为只到达有顶，不趣向涅槃，趣向不善趣，且会退转。趣向涅槃者则是如是趣向者，即是趣向所应趣向处，善趣而行，不退转而行的意思。
如是广说：如前所说，显示涅槃即是无上，因为趣向涅槃后再无所趣向之处。也显示是善，因为善趣而行。也显示是常，因为从涅槃不退转而行。
比丘们，如是种子存在，未被损坏、未腐烂、未被风吹日晒，新鲜具有精华且安住良好，若有土壤和水，如是种子则会增长广大。比丘们，同样如是，业也存在，若有烦恼、贪爱、见解、我慢和无明，如是则会在来世产生诸行。这是经文的片段。

།ལས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བས་ སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཟད་ན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་ སོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དེ་ནི་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ན་དེ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲེད་པ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ནས་སྨོས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ནི་དེ་ འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་འདི་དག་ཁོ་ན་སྨོས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།།མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའི་དོན་ཕྱི་མས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ནི་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ ལས་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།།ཁམས་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ན་ནི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་ གཏན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྲེད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན།ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བར་ཡིན་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །སྨྲས་པ། མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་ལས་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཞེས་ མ་རིག་པ་གསུངས་ན།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་བསྟན་ཅེ་ན། འདིར་བཤད་པ། ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་མ་རིག་པ་སྨོས་པས་ཐེ་ཚོམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོགས་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་བཞི་བ་ཆོས་མ་རིག་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པར་འདོན་གྱི། ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པར་མི་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་བརྩད་དུ་ཡང་མེད་ལ། ལན་གདབ་ཏུ་ཡང་མེད དོ།།དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གསར་བུ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་གནོད་པས་གཙེས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་ལ། རིམས་ནད་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་ བ་དང་།རྒ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཡང་སྲིད་བ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བའི་བར་རོ།

由于烦恼成为业的助伴而产生轮回。怎么知道呢？因为阿罗汉已断尽烦恼故不再轮回。业也有其力量，因为在烦恼未尽时，随业而生，如应受地狱果报等业而生于地狱等处。
这些烦恼即所说的贪爱等，是指贪爱、见、慢、无明等。见、慢、无明是能引导者，即是说它们是能引导贪爱的，这是其含义。
怎样引导呢？广说为我见，由我见门中对无我性起烦恼，因为它能普遍流转且不能断除。意思是因为贪爱普遍流转且不能断除。
以为'我'的我慢门中也同样适用。因此只说这些，而不说嗔恨和疑惑二者。如同贪爱是现前成就的因，见、慢、无明是能引导它的，所以经中只说这些，而不说嗔恨和疑惑二者。
其他广说，另一种说法是，欲界业的助伴是一切烦恼，如说'有业及诸烦恼'即是显示此义。
经文后半部分显示色界、无色界二界是以贪爱等为助伴，即显示色界、无色界的贪爱、见、慢、无明是业的助伴。
如何知道二界业以贪爱等为助伴呢？因为有贪爱、见、慢、疑增上的禅定随眠。如是，若是贪爱增上的禅定，则贪爱增长；乃至疑增上的禅定，则是疑惑。因此成立其业的助伴是贪爱等。
有人问：此经文中说贪爱、见、慢、无明，为何又说由于有贪爱、见、慢、疑增上的禅定随眠而显示疑惑呢？
对此解释：疑惑是由无明所分别，此处说无明即是显示疑惑，应知助伴疑惑也存在，因为能生起业而成为因。
另外，有些人读作第四法是无明增上的禅定者，而不读作疑增上的禅定者，依他们的说法则无需争论，也无需回答。
'诸比丘，这些新比丘为沙门过患所恼，为梵行泥所覆，为恶不善法烦恼所染，有后有，有病苦，有苦异熟，于后世有生老死'，这是经文。
广说为'恶'等，从恶不善法到烦恼所染，从后有到生老死等。

།སྨྲས་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཅན་དེ་དག་གང་ཡང་ཡིན། འདིར་བཤད་པ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུ་རྣམས་ཏེ། རྙེད་པའི་རྒྱུ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང དག་ཅེ་ན།བརྣབ་སེམས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་ཅན་དང་གནོད་སེམས་ཅན་དང་། ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་ཅན་དང་། སེར་སྣ་ཅན་དང་། གཡོན་ཅན་དང་། སྒྱུ་ཅན་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ཅན་དང་ ཁྲེལ་མེད་པ་ཅན་དང་།སྡིག་པ་འདོད་པ་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུ་ནི་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས། བརྣབ་སེམས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཅན་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་ན་ཆོས་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེ་ན། བརྣབ་སེམས་ཅན་ཉིད་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་ཉིད་དང ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནས།ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་ནི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བསླབ་པ་གཏོང་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་བོ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། དགེ་སྦྱོང་གི་གནོད་པས་གཙེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ ནི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྟེ། དེ་ལ་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་ གྱིས་དང་།རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གཞན་གྱིས་སྐྱོན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྡིག་པ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་སྨད་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བ་ནི་མི་བདེ་བའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་པ་ཉིད་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ་དང་།ཡང་སྲིད་པ་པ་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པས་ནི་སྨད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀས་མི་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ ཡང་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རིམས་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རིམས་ནད་དང་བཅས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚེ་རབས་ལ་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ ཡིན་ཏེ།ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

问道：什么是罪恶、不善法、烦恼等种种差别法？在此解释：是为了获得利养和恭敬的因。什么是获得利养和恭敬的因？
即是贪心等：有贪心、有害心、发怒、怀恨、覆藏、破坏、嫉妒、吝啬、谄曲、虚伪、无惭、无愧、乐作恶事、邪见等。
为了说明利养恭敬的因是贪心等，所以从'有贪心等'开始，详细列举'有贪心、有害心'直至'邪见'的这段经文。
问：如此，从'有贪心'到'邪见'应如何配合诸法？答：应当如此详细配合：有贪心性、有害心性，乃至邪见性，应当如此配合诸事物。
这段经文显示有三种过患：第一种过患是舍弃现世的学处，以'为沙门过患所恼'这句话显示。
第二种过患是不能趣向涅槃，以'为梵行泥所没'这句话显示。
第三种过患是来世堕入恶趣，以'罪恶不善法'等广说显示。
如是广说者，即如所说：其中以'罪恶'等广说，显示烦恼等是他人的过失和自身的过失。
首先，显示是他人的过失，因为说'罪恶是圣者所呵责的意思'。自身的过失是'不善即是不安乐的意思'。
这是以过患显示烦恼性和后有性，即是显示烦恼性有过患，后有性有过患，是应当呵责的。同样也显示两者都是不安乐性。
如何呢？有病热及苦报：于现法中为烦恼所热恼即是有病热。如何呢？即是现世被烦恼所热恼，因为使身心热恼的缘故。因为使身体热恼的缘故，因为使心热恼的缘故。
如何是有苦报？因为来世堕入恶趣。如何是生老死？生老死即是随顺生老死，因为长时牵引生老死的缘故。

།དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དང་། ཡང་ཙམ་ཡུད་ཙམ་དང་། ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཡང་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་བྱེད་པ། མི་གཏོང་བར་སྒོམ་པ། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ། ཁྱིམ་སྟོང པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ།རང་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ། ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཟ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་སྙོམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།བསྟན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་སྟེ། མི་གཏོང་བར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་སྟེ། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །རྣམ་ པར་མ་གཡེངས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་སྟེ།ཁྱིམ་སྟོང་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དགེ་སློང་གི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་ པའི་ཕྱིར་དང་སྟེ།མི་གཏོང་བར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་སྟེ། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་སྟེ། ཁྱིམ་སྟོང་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།ཆོག་མི་ཤེས་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་དོན་དང་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ གང་གིས་ན་ད་ལྟར་མི་རྣམས་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་།གནོད་པ་མང་བ་དང་། མཐུ་ཆུང་བ་དང་། ཚེ་ཐུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་ད་ལྟར་མི་རྣམས་ ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པས་ཆགས་པ་དང་།མི་རིགས་པར་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་། ཆོས་ལོག་པས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

任何比丘或比丘尼，即使是极短的时间，即使是弹指之间，对一切众生修习慈心的比丘或比丘尼，此人是如教奉行者，精进不懈修行者，具足观慧者，能使空宅增长者，随顺自利修行者，为同梵行智者所不诃责者，能使地方施食有果报者。这是经典片段。
'如教奉行'是指依照世尊教法而修行。
如是精进是指不舍精进。
'同梵行智者'是指了悟真实的同梵行者。
'使之有果报'是指使施主的布施有果报。
通过'如教奉行'这句话显示对导师的如实修行。
从教法中显示如实修行是指：恒常从事殊胜事业，即'精进不懈修行'所示；
无颠倒修行，即'具足观慧'所示；
不散乱修行，即'能使空宅增长'所示；
不知足修行，即'随顺自利修行'所示。
应知比丘殊胜事业即是禅定，这是'从事殊胜事业'所说。
以上这些因缘显示了对教法的如实修行。
另外，从其他方面显示对教法的如实修行是：恒常修习，即'精进不懈修行'所示；
无烦恼修习，即'具足观慧'所示；
无间断修习，即'能使空宅增长'所示；
不知足修习，即'随顺自利修行'所示。
对同梵行者如实修行是指同心同德，即'为同梵行智者所不诃责'所示。
对施主如实修行是指使其布施成就大果，即'能使地方施食有果报'所示。
'乔答摩啊，现在人们为何体弱多病，少有威力，寿命短促，其因是什么？其缘是什么？'如是请问时，世尊对婆罗门乔陈如说道：'婆罗门，现在人们为非法贪著所贪著，为不正贪著所胜，为邪法所缠。'这是经典片段。

།ཆོམ་རྐུན་དང་། མཐུ་སྟོབས་དང་། བྲིད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་དང་། མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་དང་། བྲིད་པས་ སོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལོག་པར་ལུང་འབོགས་པ་དང་། འཇིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ནོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕ་རོལ་ལ་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་འཚེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ སམ།བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་སུ་བྱས་པ་ནི་རྐང་པའི་ཕྱེད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ཀྱང་བ་ལང་གི་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ལ་ལོར་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དེས་ནི་ཡུལ་ ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་མི་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་ད་ལྟར་མི་རྣམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པས་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་མི་རིགས་པར་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། ། བདེ་འགྲོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་དུས་སྔར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ རོ་མྱོང་བ་དང་།ཉེས་དམིགས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་སེམས་རངས་ པ་དང་།སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་། སེམས་དགའ་བ་དང་། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ནུས་པར་ཀུན་དུ་མཁྱེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཏམ་ སྔར་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་སྟེ།མདོར་བསྡུ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་དེ་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་དང་།ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་གཞི་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་།ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ནི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་གཞི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་མང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

以盗贼、威力、诱惑等，即以盗贼、以威力、以诱惑。等字表示以邪说教化、示以恐吓等方式追求他人财物的一切行为。
'具有损害他人'是指与损害他人相关联，意思是说对他人造成损害。
王法或婆罗门法，首先王法是指断足等这样的法律。婆罗门法是指如'做牛祭后一年中行牛戒'等这样的法律。
'由此'等广说，由此表明以受用境界为缘而对人们有邪行，即现在人们由非法贪著而贪著，这是由这句话表示的。
由追求受用为缘，即由'为不正贪著所胜'这句话表示。
由追求善趣为缘，即由'为邪法所缠'这句话表示。
诸佛世尊的前行开示是这样的：布施语、持戒语、生天语，以及对诸欲的味著、过患、杂染、清净、出离、远离、功德、随顺清净分诸法广为如实开示。
当其心意满足、心意安乐、心生欢喜、心无遮蔽，具有了知殊胜法教的善根，能够完全了知时，诸佛世尊的殊胜法教是这样的：即苦、集、灭、道，世尊为其如实开示四圣谛。这是经文的片段。
'此'等广说，前行开示简而言之：由圆满受用因缘而应知的，即由'布施语'这句话表示。
由圆满身体因缘而应知的，即由'持戒语'这句话表示。
由这两种圆满的殊胜以及受用圆满的殊胜、身体圆满的殊胜而应知的，即由'生天语'这句话表示。
由令其远离彼等的根据而应知的，即由'诸欲味著与过患'这句话表示。
由从彼出离的方便而应知的，即由'出离、远离、功德、随顺清净分诸法广为如实开示'这句话表示。
'由此二者'等广说，由诸欲味著及其过患开示这两者，如是令生杂染与清净。由味著令生杂染，由其过患开示令得清净。
这也是从彼出离的方便，由此应知令远离彼的根据是诸欲味著微小及过患众多。

།འཕགས་ པར་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་ཆེས་ལྷག་པ་དང་།ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེས་ལྷག་པ་ཡིན་ལ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གཏམ་འདིའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་དུས་སྔར་བྱས་པ་ འདིའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རངས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་བདེ་བའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་ པ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མོ། །སེམས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་དགའ་བ་དང་། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རིམ་པས་སོ། །དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་པས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུའི་རིམ་པས་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རིམ་པས་སོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བས་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་དུ་མཁྱེན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་གཉི་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཏམ་དུ་སྔར་བྱ་བས་རྒྱུད་སྣོད་དུ་བྱས་པ་ན་སེམས་རངས་ པ་དང་།ཉམས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ལ་རིགས་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ནས་ཡོད་པ་གཏམ་དུ་སྔར་བྱ་བའི་ཚེ་ནས་རིགས་ཁོ་ནར་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་མ་སྨོས་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་སྨོས་ཀྱི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་སྨོས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་རིགས་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་ག་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་གཏམ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།འཕགས་པའི་བདེན་པའི་གཏམ་ནི་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་དུ་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ངན་འགྲོ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་འབྱུང་བ་པའི་སྲེད་པ་བཞིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡང་སྲིད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅུ་པ། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གང་དག་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག གི་མ་ཡིན།དེ་ནི་བདག་མ་ཡིན། དེ་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ།

殊胜即是特别超胜和特别美妙，其中因为是天物的自性故为特别超胜，以色等圆满故为特别美妙。
所谓'已经完全显示此言教的利益'，是说已经完全显示此前所作言教的利益的意思。
按照次第，所谓'心欢喜'是解释为喜悦的样子，所谓'心无遮蔽'是解释为安适。
为什么呢？因为具有最极安乐性，以及不具有五盖的缘故，这是按照次第的。
五盖是贪欲、害心、昏沉、睡眠、掉举、恶作和疑。
完全显示彼心的利益，即是完全显示心欢喜和心无遮蔽的利益的意思。
其中以心欢喜性故具有福分，怎样呢？是以喜等因的次第。喜等本身是因，因为是因故为喜等因。喜等因的次第即是以喜等因的次第。
怎样呢？极喜生起喜，意喜则成为轻安，身轻安则感受安乐，安乐则心等持，心等持则如实了知。
所谓'以心无遮蔽性故'等广说已经解释完毕。所谓'成为遍知者'是具有遍知。
关于'复次'等广说，应知以另一种方式，以具有福分性故显示种姓圆满。
以具有能力性故应知显示成熟圆满。为什么呢？因为彼时于彼二者皆圆满。
如是，以先前言教使相续成为法器时，心生欢喜和安适者即具有种姓和成熟圆满。种姓是声闻等种姓中任何一种。成熟是果位近住于相续。
先前已有的，从作为先前言教时即唯种姓圆满。
若不说种姓，即若仅说'能力'而不说此'具有福分'，则不能显示诸佛所说殊胜法是观待种姓和成熟性。
此殊胜言教是什么呢？圣谛言教即是殊胜，为什么呢？因为以见道和修道二者超离恶趣和轮回故。
以见道故超离恶趣，因为断除恶趣故。以修道故超离轮回。
所谓'因为具有彼果故'，意思是因为具有涅槃果故。
又如有漏爱，因为果是有故。
《解说理趣释》第十品：'诸比丘，色是无常，若是无常即是苦，若是苦即是无我，若是无我，一切彼非我所，彼非我，彼非我之我'，应当如是以如实正确的智慧观察。

།གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཡང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་གཟུགས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་འབྱུང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡིད་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ།རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐོབ་པ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཆད་པའོ། །རྣམ་ གྲངས་གཞན་ཡང་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་དོ།།དགའ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འདོད་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགའ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆིང་བ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་དགའ་བ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་། འཆིང་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་སོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་བྱུང་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། མ་རིག་པ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དུས་ ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གོ་རིམས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། འདི་ལ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་ པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ལ།དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་། རྟགས་དེ་དག་དང་། མཚན་མ་དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་། འོན་ཀྱང་དོན་ཡོད་པའི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ནས། རྣམ་ པར་ཤེས་པར་གཏོགས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།དེ་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནད་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ན་སྟེ་རྣམ་པ་གང་གིས་ན་འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་གང་ གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ལ།ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ ན་སྔར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་མི་ལྡན་པར་གནས་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ།

应当以殊胜智慧如实观察从色乃至识。具有多闻的圣声闻如是见时，于色生厌，于受、想、诸行、识生厌。生厌则离贪。离贪则解脱。这是经典的一段。
此处依次完整显示了厌离、离贪、解脱等的因。如何呢？厌离是离贪的因，离贪是解脱的因。'断其得'是指断除贪欲的获得。其他方面也是解说此同一义理。
'喜为先的贪欲'即是意乐为先的贪欲的意思。'是故'等广说，即是由于有喜为先的贪欲，以及对色等的贪欲为先而心不自在的系缚，因此依次说其对治，即厌离等是对治喜、贪欲、系缚的厌离、离贪、解脱。
厌离、离贪、解脱并非时间上有差别，而是对治品的次第解说。其中厌离的对治品是喜，离贪的对治品是贪欲，解脱的对治品是系缚。如是为对治品次第的解说。
譬如说'无明灭故行灭'，无明灭等虽非时间上有差别，也是次第的解说。
'复次'即是世尊广说其他方面，于此比丘以何种行相、何种相状、何种标志，远离诸不善法，有寻有伺，从远离生喜乐，具足安住初禅，不作意彼等行相、相状、标志，然而缘于从色蕴乃至识蕴所摄的有为法，如是广说。
于此等法见为病等广说。此中应说此解释如何、以何行相而说'心近修无死界'等广说，从作意涅槃而离贪，后得解脱的意趣。
若从作意涅槃而断除贪欲的获得，如是则先得离贪，后由不与彼相应而转依成为解脱，若如是则与前说相同，故无任何差别。

།འོན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐོབ་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། སེམས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རུང་སྟེ།གང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་སྦས་ལ་བདག་གིར་བྱས་པ་དང་། འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན། འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླངས་ལ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་སྦས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདི་ལྟར་དེ་བདག་གིར་བྱས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བ་ལ་གཟུང་བས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བ་དང་། བདག་གིར་རྣམ་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཁས་བླངས་པ་ནི་ལྟ་བས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང བའི་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ནི་འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རི་དགས་ དང་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའོ།།ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་གང་ཡོད་པའོ། །ཁས་བླངས་པ་ནི་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞི་ཐ་མི་དད་པ་དང་།གཞི་ཐ་དད་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གཞི་ཐ་མི་དད་པ་ནི་གཞི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་ནས་འདི་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གཞི་ཐ་དད་པ་དང་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལས་གང་ ཡང་རུང་བ་ཞིག་བཟུང་ནས།འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་ཡང་བདག་དང་། བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དེར་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་འདི་ནི་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་བའི་རྣམ་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་པོར་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་མངོན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའི་སྲེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་།བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་པོ་བདག་གི་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།ཁས་བླངས་ལ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བདག་གིར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།

若说'仅以作意涅槃便能离贪'，那么应当解释：既然已得到（涅槃），为何还要离贪？为何之后还要解脱？广说之后，无论说是'心'也好，'意'也好，'识'也好，凡是这些名称，都是无闻凡夫长期以来所修饰、隐藏并执为己有的，认为'这是我的'，'这是我'，'这是我的我'等执著。这是经典的一段。
为何说是修饰和隐藏呢？因为执为己有的缘故。为何说执为己有呢？因为认可并执取的缘故。'随顺于此'是指随顺我所见和我执二者的意思。随顺即是追随。认可是由见解而来，因为以二种方式认可的缘故。所说的这两种方式，即是以'这是我的'等三种广说的语句来配合。
所谓'二种方式'的广说，是指俱生和遍计两种我见，依次为：俱生我见即'这是我'，如野兽飞鸟等也有；遍计我见即'这是我的我'，如外道所有。认可即是执著的意思。
另外，二种我见的另一种分类是：所依不异和所依有异，依次为：所依不异的我见是对取蕴的特征执为不异，认为'这是我'；所依有异的我见是执取色等任一法，认为'这是我的我'。'随顺二种贪著'是指随顺我所见的贪著和随顺二种我见的贪著。
随顺的贪著即是在我见和我所见之后，随顺彼见而生起的贪著。另一种分类是：以我慢和我见二者，我慢即'这是我'；我见即'这是我的我'和'这是我的'，我所见的第一种说法，因为明显认可故称为认可。
随顺二种贪著即是随顺我慢和随顺我见，以及随顺第一种我所见，因为对此贪著故称为执取。'这一切'的广说，从'这是我的'到'认可并执取'都称为执为己有。为什么呢？因为是彼相及彼因故。彼相即是我所相，以'这是我的'来表示。

།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བའི་རྣམ་ པའི་རྒྱུས་ཏེ།འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན། འདི་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གི་རྣམ་པ་ཡོད་ན་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བས་སོ། །མདོར་ན་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོར་ན་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་།སྲེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་བོར་ཏེ། བདག་གིར་བྱས་པ་དང་། འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་དག་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །སྲེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་བཟུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་རིག་པར་བྱའོ།།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ཉིད་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སྲེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་དང་པོའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པའི་ནི་ བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་།ང་རྒྱལ་དང་། སྲེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་དང་། འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ འདི་གཉིས་བོར་ཏེའོ།།ང་རྒྱལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་དང་བཅས་པ་ཡང་འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །སྲེད་པ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་དང་བཅས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེར་ན་གྲོང་ངམ་གྲོང་རྡལ་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན། མདག་མ་མེ་ལྕེ་མེད་པ་དུ་བ་མེད་པའི་མདག་མས་གང་བའི་ཀླུང་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་ནས་མི་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བདེ་བ་འདོད་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་དགའ་བ། གསོན་པར་འདོད་པ། འཆི་བར་མི་འདོད་པ། འཆི བ་ལ་མི་དགའ་བ་ཞིག་འོངས་པ་དང་།དེ་འདི་སྙམ་དུ་མདག་མ་མེ་ལྕེ་མེད་པ་དུ་བ་མེད་པའི་མདག་མས་གང་བའི་ཀླུང་འདིར་བདག་ལྷུང་ན་བདག་འཆི་བའམ། འཆི་བ་ལ་ཐུག་པ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་དེ་ལས་བསྲིང་བར་སེམས་པ་དང་། སྲིང་བ་སྔོན་དུ་ གཉེར་བར་བྱེད་ཅིང་།བསྲིང་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །མདག་མའི་ཀླུང་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སེམས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་ སེམས་གཏོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་སྨན་རོ་ཞིམ་པའམ་ཚ་བ་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་རོ་ཞིམ་པ་ལ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ལ། ཚ་བ་ལ་ནི་སོ་སོར་ བརྟགས་ནས་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད།གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཆོས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་ པའི་སྡེ་དང་།ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་རྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་བབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ།

正是由于这个原因，即由于我执的行相之因，以'这是我自己'、'这是我'这两句话。有人问：怎样是由于这个原因，即由这两者而执为我所呢？答：有我的行相时，我所的行相也必定会生起。
简言之，这段经文显示了凡夫们各自的识对我的颠倒执著以及对贪爱的颠倒执著及其业。其中业应当由'已作清洁并隐藏'这两个词来理解。
我见的颠倒执著即是执取，应舍弃这个词，应当由'执为我所'以及'这是我的'等五个词来理解。贪爱的颠倒执著也应由'执取'这个词来理解。
正因为我见本身是颠倒执著，所以是我见的颠倒执著。同样，正因为贪爱本身是颠倒执著，所以是贪爱的颠倒执著。首先，第一种解释的归纳义是如此。
第二种解释是显示我见、我慢和贪爱的颠倒执著。怎样显示呢？首先，我见的颠倒执著及其业的显示如前，舍弃'执取'和'这是我自己'这两个词。我慢的颠倒执著及其业是由'这是我自己'这个词来理解。贪爱的颠倒执著及其业如前所述。
世尊说：'譬如在一个离村落或城镇不太远的地方，有一个充满无火焰无烟的火炭的坑。这时来了一个人，他不是愚童的本性，不是愚痴的本性，而是具有智慧的本性，希求安乐，不喜苦恼，希望活命，不愿死亡，不喜死亡。
他这样想：这个充满无火焰无烟的火炭的坑，如果我掉进去，就会死亡或遭受近似死亡的痛苦。想到这里，他想要远离它，追求远离，观察后专注于远离。'
如同火炭坑一样，对于诸欲也是如此所说，这是经文的片段。'观察后专注'是指以智慧观察后专注的意思。
如何生起追求和作意，这是由'即是功德'等广说来显示。譬如对美味或辛辣的药物一样，这是说对美味的药物自然会追求，对辛辣的则是观察后专注、投入。
'诸比丘，比丘也是知法者。'什么是知法？这里比丘知法即是：契经、应颂、记说、伽陀、自说、因缘、本生、如是语、本事、方广、未曾有法、论议，这是经文的片段。

།དེའི་དོན་ མདོར་གླེང་བའི་དོན་གྱིས་ན་མདོའི་སྡེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སམ།ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཡང་རུང་། དོན་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་ཡང་རུང་སྟེ། ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་མདོར་གླེང་བའི་དོན་གྱིས་ན་མདོའི་སྡེའོ། །མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཕྱིས་ དབྱངས་སུ་བསྙད་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་སྟེ་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱངས་སུ་བསྙད་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། ཀྱེ་མ་དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་སྐྲ་དང་ཁ་སྦུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་ བགོས་ནས་ཡང་དག་པར་དད་པ་ཁོ་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་ནས་ཟག་པ་མེད་པར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ནས་མཛེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་སྟོན་པས་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་ སྩལ་ཏོ།།ཀྱེ་མ་དགེ་སློང་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །ཟག་མེད་ཆགས་བྲལ་མི་ལྡན་དང་། །ལེགས་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་ནི་ཕམ་བྱས་ནས། །ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་འཛིན་འདི་མཛེས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བཀྲི་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡང་ དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའོ།།དེ་ཡང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པས་བསྙད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གླེང་གཞི་ནི་མཉན་ཡོད་ན་སྟེ། དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ ཡང་མ་ཡིན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གང་ལས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉན་ཐོས་ དང་།དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་དང་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནི་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལུང་བསྟན་པའོ། །དཔེར་ན་བཙུན་པ་ཁྱིམ་བདག་སྨྲ་མཁས་ཞེས་བགྱི་བ་ གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས།དེ་འགུམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དང་། །བཞིན་གྱི་མདངས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་།པགས་པའི་མདོག་ནི་དཀར་བར་གྱུར་ན། བཙུན་པ་དེའི་འགྲོ་བ་ནི་གང་ལགས། སྐྱེ་བ་ནི་གང་ལགས། ཚེ་ཕྱི་མ་ནི་གང་ལགས། དགེ་སློང་ དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་།ངའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ངལ་མཐོ་བཙམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ། །དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་རུས་བུ་ལ་ མཆོད་པ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་སྨྲ་མཁས་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་བར་དུ་དེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིགས་ སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་ཚིག་གཉིས་དང་།གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། དྲུག་ཏུ་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་འཕྲེད་ནང་དུ་ཡང་དག་ འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་གུང་ལ་གདན་བཤམས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།

其义略说之义故名为经部者，是指无论是佛陀或声闻所说，其义分别与否，以外相略说之义故为经部。
以偈颂形式后来唱诵所说者即是应颂部，即是将经部以偈颂形式唱诵者为应颂部。
例如在善生经中广说后：'啊呀诸比丘，此善男子剃除须发，身着袈裟，以正信从在家出家，于现法中诸漏已尽，无漏心解脱，慧解脱，以自证智现前，圆满成就，我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'如是宣说者，此二者皆为庄严。世尊如是宣说已，复说此言：'尔时导师复说此言：啊呀比丘寂静住，无漏离欲不相应，善妙无有般涅槃，降伏魔军众，此为最后身庄严。'如是所说。
引导之义的经部也是应颂部。此亦是以应颂而应说的缘故。
例如缘起是在舍卫城：'诸比丘，此三者是受，何为三者？乐受、苦受、不苦不乐受。世尊如是宣说已'如是广说。
凡是世尊对过去未来声闻等授记者，即是经中对过去未来声闻、优婆塞、优婆夷及其他外道游行者等授记：'某某生于某处，某某已般涅槃'等，此为授记。
例如'大德，所谓长者善辩者'如是广说乃至'其命终时，诸根清净，面色光洁，肤色洁白，大德，其去处何？生处何？后世何？诸比丘，此善男子具有善根种性，知我法随法，亦非高慢，此即依法而行。诸比丘，此善男子已般涅槃，汝等当供养其舍利'如是乃至世尊授记长者善辩最胜等如是等。
所谓了义者亦是授记部，因为是授记之故。例如人经等。
偈颂部即是以二句、三句、四句、五句、六句偈颂形式所说者。
凡是世尊说自说者，例如尔时世尊从晡时禅定起，于比丘僧众中敷座而坐。

།བཞུགས་ནས་བདག་མ་བྱུང་ཀྱང་རུང་བདག་གི་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། བདག་མི་འབྱུང་ངོ་། །བདག་གི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མོས་པ་ན། དགེ་སློང་གི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བ་རྣམས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་གང་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་ནི་བསྟན་ པ་སྟེ།དཔེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིང་པོ་ལེན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་ན་ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་རིང་པོ་ལེན་དང་། ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནས།དགེ་སློང་དག་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ། ལྗོངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ། རྟུལ་ཕོད་པར་གྱུར་པ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཕེབས་ཏེ་འཁོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པར་དད་པ་ཁོ་ ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མེད་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆ་ཡིན་གྱི།དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སློབས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྒྱུད་ནི་འདུལ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ ཏེ།དེ་ཡང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོན་ཏོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནི་གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། གོང་མ་སྲེག་གི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དག་གིས་ས་བཅུ་དག་ཏུ་ནི་དེ་ལ་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་།གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་ཐབས་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ས་བཅུ་དག་ནི་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་དང་།དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ནི་གང་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྟན་པ་ནི། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མཐུན་པར་རོ། །དེའི་དོན་རྣམ་པར་འཆད་ པས་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་རྣམ་པར་འཆད་པས་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་དོན་བཤད་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དོན་གཞན་བཤད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་ ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཆོས་མངོན་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དེ་ ནི་འདུལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་མདོ་སྡེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་ནི་གླེང་གཞིའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ལ་ཕེབས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་མདོ་སྡེ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།གཏན་ལ་ཕེབས་པར་བསྟན་པ་ནི་གཏན་ལ་བབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ།

安住后虽然没有我，虽然没有我所，我不会生起，我所不会生起，如是胜解时，将宣说与比丘最下品相应的结使等，这是世尊所说的宣说等如是等文。
'从何处'等广说，是为了了知从何经典中，为了通达而广说其他譬喻即是开示，以譬喻广说者，依据词义方式即称为说证悟。
如长生王证悟等，即'诸比丘，往昔有憍萨罗国王长生及迦尸国王梵授'等广说，乃至'诸比丘，即使是灌顶剎帝利王、国土之主、勇猛者、已至大地轮而住者，尚且说忍辱及赞叹忍辱，诸比丘，若仅以正信从在家出家者，不说忍辱及赞叹忍辱，此是何等道理？诸比丘，汝等当如是学习'等文。
如是所说部类是与往昔相关，往昔即是律部分，此亦是持律者所诵。
本生部类是从何处宣说世尊往昔菩萨本生事，如宣说上火本生等。
以十波罗蜜于十地中，其中十波罗蜜即布施波罗蜜等六种，及其他四种即方便波罗蜜、愿波罗蜜、力波罗蜜、智波罗蜜。
十地即极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、极难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地。
希有法部类是从何处宣说诸佛及诸菩萨、诸声闻殊胜者，即从诸希有法经中。
如是'其他'即是其他诸凡夫。随顺法即随顺经典。以彼义广说即以经义广说为论母，何以故？因为是经义解说之所依，因为是解说其他经义之基础的缘故。
云何趣向法相？以无颠倒显示相故。
如是佛语十二分教摄于三藏。云何摄受？首先阿毗达磨如前所说相。
因缘部及如是部即是律藏，以摄于彼故。余者是经藏，如是也。
其他说：诸义中因缘部即是律藏，决定宣说即是阿毗达磨藏，余者是经藏，此即是三藏，如是解说。决定宣说即是决定所说部。

།ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་སྐྱེ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པའི་གནས་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་དང་།སྐྱོན་འགྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། མཐུས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་བསམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་གཉིས་སུ་མཉམ་པ་ ཉིད་ནི་བདག་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་འདོད་པ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ།དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་པ་དང་འདོད་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བསམ་པའོ།།དེ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ནི་ས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་ པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མཚུངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། རྒྱས་པའི་ ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་གོ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་བཤད་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཆེད་དུ་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་འདིས་ནི་སྟེ། དོན་གྱི་ཕྱོགས་འདིས་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་གཞན་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་ གཉིས་སོ།། །།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་པ་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའི་ཚིག་བརྒྱ་དག་གི་དོན་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས་ཚིག་གི་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་ མེད་པ་དང་།རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཉེ་རྒྱུ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཉེ་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཚིག་གི་དོན་གྱི་རྣམ་ གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཉེ་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས་ཚིག་ གི་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ།།གདུལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ལེན་འགའ་ནི་ཁ་ཅིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བཟའ་བ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།

以确定词语的方式，以确定词语的形相，称为'极广品'。
因为一切功德和过失生起与减损的究竟处，是一切功德生起的究竟处和一切过失减损的究竟处无上正等正觉的发心。
因为信解极为甚深和广大的法，是因为信解极为甚深的法，和因为信解极为广大的法。
以义理难以通达故为极甚深，以力用故为极广大。
因为获得了自他平等性的意乐。自他二者平等性即是如同自己希求一切安乐和痛苦息灭一样，对他人也是如此，如是对自他二者平等性即是自他平等性，其意乐即是思维和希求，是以自他平等性的意乐。因为获得了彼故，是因为获得了自他平等性的意乐。
关于'清净增上意乐地'，清净增上意乐地即是初地。
因为将圆满一切众生无与伦比的佛身，是为了成就一切众生无与伦比的佛身，即是为了获得的意思。
也称为'无等品'，以确定词语的方式，是因为远离相等。
所谓'因为广大'，是理解广说偈颂的义理。
义理解释即是为了显示词义解释的一分，词义解释的一分即是词义解释的一分。为了显示词义解释的一分即是为了显示，是为了显示词义解释的某一分。
以此分即是以此义理分，智者们也应当考察未显示的其他词义。
这是理趣解释中的第二品。
如是首先广说了词义即是能诠所诠，并且为了显示词义解释的一分而解释了百段经文的义理。
此外，以四种方式了知词义，关于'可说与不可说等分类'等，等字包含善、不善、无记、欲界、色界、无色界、具足、不具足等。
也作为证悟无碍解的近因，即是已显示四无碍解即法无碍解等的近因即因。如何呢？以词义的异门作为法无碍解的近因，以相作为义无碍解，以词源学作为词无碍解，以分类作为辩才无碍解。
'以四种方式了知词义'这一说法并非决定。依据所化机的差别，有时仅说某些，如在食物等经中所说。
所谓'前后义理相连的联系'，前义与后义相连即是前后义理相连，即是其联系。

།དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ནས་དེའི་རྟོགས་པ་གསུངས་པར་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད དང་།མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཚིག་ཙམ་སྟེ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཅན་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞི་ཅན་ཡིན་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཚན་མ་བཅུ་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཅུང་ཟད་ནི་འདོད་ཆགས་ཅུང་ཟད་དང་། ཞེ་སྡང་ཅུང་ཟད་དང་ གཏི་མུག་ཅུང་ཟད་དེ།འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཞི་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སུ་ཞིག་དད་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་ ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ནས།ཉི་མ་བདུན་འཆར་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་ན་སྟོན་པ་པོ་སྤྱན་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱན་ལེགས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་བརྗོད་པ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟེ་དང་པོའོ། །དེ་ལས་ཏེ། ཉི་མ་བདུན་འཆར་བའི་མདོ་སྡེ་ཉིད་ལས་གཞི་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སུ་ཞིག་དད་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ནས་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་གསུངས་ནས། དགེ་སློང དག་སྔོན་བྱུང་བ་ན་སྟོན་པ་པོ་སྤྱན་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་པོ་སྤྱན་ལེགས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་བརྗོད་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་གང་ཡིན།དོན་སྔ་ཕྱིར་འབྲེལ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་སྟེ། དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྔ་ཕྱི་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཉིད་དོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྔ་ཕྱི་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་སོ། །དེ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱི་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་ པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་བསྟན་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ཕྱི་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་ སྦྱར་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་བརྗོད་པའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདི་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

比丘们，我将宣说圣法印的证悟和极为清净的见解。说完这些话后，紧接着就宣说了其证悟，说道：'比丘们，若有人说：我未得空性、无相、无所有而生起无增上慢的智慧'，这只是空谈。对于这段广说，应当说明其关联。关联即是连接。
圣法印即是空性、无相、无所有。其中空性是与无我和空性两种行相相应的二种行相三摩地。无相是与灭行相相应的四种行相三摩地，涅槃因远离十种相故为无相，缘于彼的三摩地即是无相。
无所有中的'所有'是指贪欲所有、嗔恚所有、愚痴所有，此中无有所有故为无所有。其事即是无所有性，那就是断除。证悟是以无漏智慧通达。
说道：'除了见到根本外，谁能生信？谁能确信？'之后，在《七日出经》中说：'比丘们，往昔有一位名为善眼的说法者出现。'其关联为何？是从善眼的本生故事中所说。这是前后义理相连的第一个关联。
从《七日出经》中说：'除了见到根本外，谁能生信？谁能确信？'即是说除了见到真谛外。之后说：'比丘们，往昔有一位名为善眼的说法者出现。'这是说善眼说法者本生故事的关联为何？前后义理相连的关联已经解释完毕。
关于前后次第的关联，前后之事即是前后性。前者与后者的次第即是前后次第。这本身就是关联，所以是前后次第的关联。
同样，在三学中也说增上戒学、增上心学、增上慧学。对于戒、定、慧的自性，为何在戒之后显示定和慧呢？在戒之后显示定，即是所说的增上戒学和增上心学。在定之后显示慧，即是所说的增上心学和增上慧学。
应当解说前后次第的关联。这些经文片段即是'比丘们，圣法印的证悟'等广说，应当如何理解其关联？其义是：何者？即是'尔时'等广说。为显示其义大和难得故，即是为显示义大和难得。

།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།དགེ་སློང་དག་ངས་ད་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་གཏུགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་གང་སྔོན་མ་བཤད་པ་ད་ བཤད་པས་སོ།།སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་ བཅུ་དག་གིས་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་བཟང་པོ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམ་ པ་བཅུ་རྣམས་ལས་སྡོམ་བརྩོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནས།གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྒྱུ་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་ པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྡོམ་བརྩོན་དང་པོའོ།།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ པའི་ཕྱིར་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་བར་སྐབས་སུ་སྤོང་བ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་བར་ སྐབས་ཏེ་དེ་དུས་ཆུང་ཟད་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཏན་དུ་སྤོང་བ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་གཏན་དུ་སྤོང་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་ པོས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ནོ།།ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོ་བའི་གཉེན་པོ་དང་། བདེ་འགྲོ་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་དང་། བདེ་འགྲོ་གནོད་པ་མེད་པའི་ གཉེན་པོས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ནོ།།ནག་པོ་དང་། འདྲེན་མ་དང་། དཀར་པོའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ནག་པོའི་གཉེན་པོ་དང་། ལས་འདྲེན་མའི་གཉེན་པོ་དང་། ལས་དཀར་པོའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ། དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་ར་བས་བསྐོར་བ་དང་། བཅད་པ་དང་དབྱུང་བའི་ ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ཏེ།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བག་ལ་ཉལ་བའི་གནས་སྐབས་གསུམ་པའི་གཉེན་ པོར་འགྱུར་བ་ནི་དབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།

为了全面显示无常性即是重大意义，在这部经中广泛宣说：'比丘们，我现在要为声闻们宣说最究竟的法，最清净无垢的，最清净梵行的究竟。'
为了显示难得性，即是宣说前所未说之法。
为了在前前法中修行，即是为了在前前法中完全通达的意思。
所谓'如是宣说'，即是如实证悟的意思。
'遍'即是广泛出现的意思。
虽然已经以十种因缘宣说了三种学处，但在戒律和禅定之后宣说禅定和智慧的次第，如说'持戒者则心得等持'等广泛宣说，这样的次第最为殊胜。
在十种因缘中，以三种律仪的因缘而说，即是从因和事，乃至二者生起的因缘，以及等持和解脱，这些都是十种因缘。
为了防护破戒是第一种律仪。说其为因即是增上戒学，应当遍及一切。
为了防护诸境是第二种律仪，其因即是增上心学。
为了防护烦恼是第三种律仪，其因即是增上慧学。
正受持断除，即是正受持断除不梵行，其因即是增上戒学。
暂时断除，即是暂时断除不梵行，其因即是增上心学。
永远断除，即是永远断除不梵行，其因即是增上慧学。
三种烦恼的对治也与三学次第相应。
恶趣、善趣有害及无害的对治也是如此，即是畜生道的对治、有害善趣的对治、无害善趣的对治，这些也与三学次第相应。
黑业、杂业、白业的对治也是如此，即是黑业的对治、杂业的对治、白业的对治，这些也与三学次第相应。
所谓'其余欲界中成熟'，即是除地狱外的其他欲界，因为在那里成熟，所以称为其余欲界中成熟。
所谓'其对治'等广说，即是这三种烦恼的对治即是三学。
如何对治呢？以毒树的围护、砍伐和拔除的方式：第一种现行位的对治如同以篱笆围护毒树，第二种遍行位的对治如同砍伐，第三种随眠位的对治如同拔除。

།སྡིག་པ་དང་འདོད་པ་དང་། དྲག་པོ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། དྲག་པོ་སྤྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མཐའ་གཉིས་བརྟེན་པར་མི་བྱ། སྤྱད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ བརྟེན་པར་མི་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དུབ་པར་གནས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དྲག་པོ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་འགྲོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི རྒྱུ་གཉིས་སུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བས་གཞག་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གཅིག་གིས་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ནི་གཉིས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་པས་ཏེ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་མ་ བཞག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་།གསུམ་པས་ཏེ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྒྱུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྡོམ་ བརྩོན་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྡོམ་བརྩོན་ཚངས་སྤྱོད་ཀུན་ཉོན་མོངས། །འགྲོ་དང་ལས་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་སྐབས་དང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ གནས་སྐབས་དང་།སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་དང་། རྟེན་དང་། བྱེད་པ་རྣམ་གསུམ་ནི། ཉོན་མོངས་སྐབས་དང་སྤྱོད་དང་དག་།རྟེན་དང་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་དུས་ལ་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མ་མཐོང་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཙམ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所谓'罪业、贪欲和暴力行为的对治'详细来说就是造罪业、行贪欲和行暴力。
出家人不应依止两边，不应行持两边。其中'不应依止'是指对欲乐的贪著享受之行为，以及使自身疲惫的苦行之行为。
其中，对治造罪业的是增上戒学。针对贪著享受欲乐之边而言，对治行贪欲的是增上心学。针对使自身疲惫的苦行而言，对治行暴力的是增上慧学。
'是善趣、世间和出世间清净的两种因'是指三学依次如下：增上戒学是善趣之因，增上心学是世间清净之因，增上慧学是出世间清净之因。
三学也依次与禅定、智慧和解脱作为所依而相配。即增上戒学是禅定的所依，同样也是智慧和解脱的所依。
'二生起之因'详细来说是指作为二生起之因、令心等持、令得解脱，依次建立为三学。
如何建立呢？第一增上戒学能生起二者，即是生起禅定和智慧的因；第二增上心学能令未等持的心得以等持；第三增上慧学能令已等持的心得到解脱。
总偈颂是关于这十种因的。
关于'持戒精进'等详细内容，'持戒精进、梵行、烦恼、趣处和三业'，应当理解为'由于持戒精进、梵行、烦恼、趣处和三业的缘故'。
同样，'烦恼位和行为、清净、所依和三种作用'，应当理解为'由于烦恼位和行为、清净、所依和三种作用的缘故'。
这种关联不应用于过去时，这种关联在世间也未见过，而且也不能以'现在即是现在'的方式来理解。
'仅就事物而言'即是'仅就行为而言'的意思。

།ལས་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལ།ལས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ལས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔེར་ན་འགྲོ་ བ་གྲོང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་བྱས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པུ་དག་ ལ་དུས་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་དང་།གཞན་དང་གཞན་ཕྲད་པ་ལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བས་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གང་ཞིག་གིས་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གིས་རྙེད་ནས་སོ། །འདི་ལ་མིག་དང་གཟུགས་ལས་རྒལ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟ་བུར་གཞན་དང་གཞན་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་པར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་ནི་མ་གསུངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་ཚོར་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་རྣམས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་ བར་འདི་རྣམས་ལས་བཅུ་ཆར་དང་།བཅུ་གཅིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་གཟུགས་ཡིན་བཞིན་དུ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གཅིག་པུ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་ པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་རྣམས་དང་། བཅུ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བ་བཞིན་དུ། ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུར་དགོས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ལས། བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་དག་ཅེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ངས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བསྟན་ པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་དག་གོ།།བྲམ་ཟེ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གསུམ་གང་དག་ཅེ་ན། བྲམ་ཟེ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྨྲ་ན་བདེན་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་དེ་ དག་མཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས།འདྲའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། དམན་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། དགེ་སྦྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། བྲམ་ཟེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་འདིར་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་འདི་ནི་ བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་དང་པོ་སྟེ།ངས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེ་དང་། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་དུ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྨྲ་ན་བདེན་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་དེ་དག་མཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདིར་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་ བདེན་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ།ངས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།

关于说作为具有业的作者是不合理的这一点，业是指所知和所识别的对象，与业相伴即是具有业，说为能了知和能识别的作者是不合理的，就如同说'行者往村庄而行'这样的语言在世间所见到的用法。
同样，'依靠眼和色'等广说，即使以世间为量，这种用法也不合理，而且对于单一作者，最早的时间和与其他相遇时用'由'字，这也不符合文法规则。
'由何所依'是指由何所得。在此，认为没有超越眼和色而有眼识这样的其他相遇。
任何感受，一切都不说是六种感受聚。如何说呢？即在该经中说：'什么是受蕴取？即是六种感受聚。'同样直至说'六种识聚'。
同样广说，即十二处：眼处、色处乃至意处、法处，其中十处和第十一法处分中的无表色虽然也是色，但说眼处和色处仅是色处，若不考虑相同性质而作区分说明是不合理的。
色和受也是相同性质的情况，十种处和第十一分也同样都具有色的性质，如同经中广说'任何色'等，若不需要而作区分说明是不合理的。
有些经中说'婆罗门三谛'是什么呢？我以自己的证悟而圆满觉悟后所说的婆罗门和遍行者的这些即是婆罗门三谛。
什么是婆罗门和遍行者的三种呢？婆罗门和遍行者说：'一切众生不应杀害'，此语真实不虚，他们不认为这是最胜，不认为相等，不认为低劣，不认为是沙门，不认为是婆罗门。
如是，住于此谛理，对一切世间具有慈心的本性，这是第一婆罗门谛，是我以自己的证悟而圆满觉悟后所说的。
复次，婆罗门和遍行者说：'任何有生起性质的法，一切都具有灭尽性质'，此语真实不虚，他们不认为这是最胜等广说，如是住于此谛理，观察一切世间的生灭而住，这是第二婆罗门谛，是我以自己的证悟而圆满觉悟后所说的。

།གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་དུ་ངའི་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། ང་ཡང་གང་ན་ཡང་མེད། གང་གི་ཡང་མ་ཡིན། ཅུང་ ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྨྲ་ན་བདེན་པ་ཁོ་ནར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ལ།དེས་དེ་དག་མཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདིར་ནི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ དུ་གནས་པ་འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།ངས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལས་བདེན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་གཉིས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་འདི་ན་བསོད་ ནམས་དང་།སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་གཉི་ག་བྱེད་པ་དེ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་བཤད་ནས། །བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཅི་འདི་རྫས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་ ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་བརྒྱད་དང་དགུ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལས་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྫས་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཆེད་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་སམ། འོན་ཏེ་གོང་བུ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཕྱེ་པ་ལས་སམ། འོན་ཏེ་རིགས་ལས་ཏེ། གཟུགས་ ཀྱི་རིགས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སམ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་།གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེ་རེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་ན་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དེ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ།གཞན་ཡང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའམ།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དག་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གོང་བུའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ གསུངས་སོ་ཞེ་ན།གཟུགས་འདུས་པ་འོད་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་འོད་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུའི་འོད་ལ་གཤེར་བ་དང་ཚ་བ་གཉིས་ཀ་མེད་ཅིང་། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ ལ་ཡང་དེ་གཉི་ག་མེད་དོ།།བརྟན་པ་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་གཞན་ཤས་ཆེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཤས་ཆེ་བས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སམ་མཚན་ཉིད་བརྟས་པས་སོ།

还有婆罗门和游方者说道：'我的事业在任何处都没有，丝毫也没有，我也在任何处都没有，不属于任何人，丝毫也没有。'如此说时，说的是真实的，不是虚妄，他们也不认为这些是最胜的。如是广说。如是此处，住于此真实中，对一切世间无我执的自性中而住，这是婆罗门的第三真实，是我自己证知、现前圆满证悟后所宣说的。如是广说。
有些说真实唯一，无有第二。又说：'此处人们所作福德与罪业二者'，如是偈颂中说明作者后，又说'不见作者'，这是前后矛盾。
'什么是这个'如是广说中，是否依据实物而说，即从八九微尘实物等聚集中，依据地界等各别实物而特意宣说？还是依据总体，即未分别色法聚合体本身？还是依据种类，即色的种类，'任何色法，皆是四大种及四大种所造'如是所说？
如是广说'大种及所造色各别'中，地界等大种及色声等所造色的各别相将成无有，即地界等的坚性等相将无有，色等所造色的为眼识所了别等各别相也将无有。为何？因一切相将成一切相，因大种及所造色一一皆成一切相故，以何相而决定大种及所造色？
复次，将成为一切根所取。如大种为身根所取，色声香味等所造色也将如是，或如色等所造色为眼根等所取，大种也将如是。
若谓'任何色法'如是广说是依据总体而说，则光明等聚合色及地等一切中将成立有四大种，如是广说'于光等中'。宝光中无湿性和热性二者，石等中也无此二者。坚固金刚及石等中也无流动性。
'以其他大种分量大'如是广说中，分量大即具力或相坚固。

།འབྱུང་བ་གཞན་གྱིས་འབྱུང་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་ན་མི་དམིགས་ཏེ།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི་འོད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་གཞན་ཤས་ཆེ་བས་འབྱུང་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤེས་པར་ཡང་ ནུས་ན།ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་འོད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་འདི་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་གྱུར་ན་མི་ རུང་བས་སོ།།འོད་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱུར་བའི་ངོས་ཆུ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། ཆུར་སྐྱུར་བ་བཏབ་ཀྱང་ཆུ་དེའི་རོ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཛིན་པ་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱུར་བ་བསྲེས་པའི་ཆུ་དང་། མ་བསྲེས་པའི་ཆུ་དང་། གཞན་དང་མ་བསྲེས་པའི་སྐྱུར་བའི་རོ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེར་སྐྱུར་བ་བཏབ་ཀྱང་དེའི་རོ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་ཆུ་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།སའི་དྲི་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ས་ལ་དྲི་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་ན་སྟེ། ཆུའི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་ན་མཚན་ཉིད་བརྟས་པས་ཕྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ མ་ཡིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་པས་མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་བར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེག་བྱ་གཞན་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ ཀྱིས་སྲ་བ་ཉིད་དང་།གཤེར་བ་ཉིད་དང་། ཚ་བ་ཉིད་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་གཞན་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཡང་རྐྱེན་རྙེད་པས་དམིགས་པའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ནས་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་དེ་ལ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དག་ལས་ཁམས་གཞན་དེ་དག་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་དག་དུམ་བུ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གི་སྡོང་པོ་དེ་ལ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དག་ཡོད་པ་དུམ་བུ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དུམ་བུ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དུམ་བུ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་དེའི་ཆ་ཤས གཅིག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཡང་དུམ་བུ་མཐའ་ཡས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དུམ་བུ་མཐའ་ཡས་པ་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁམས་ཀྱི་དུམ་བུ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་སྣ་ ཚོགས་ནི་ས་བོན་སྣ་ཚོགས་སོ།།ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་སོ། །སའི་དྲི་བཞིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡང་། སའི་དྲི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

如果说其他元素压制其他元素时是不可见的，比如等等详细所说。对此论师说：如果确实成立存在，那么在光等中坚硬等性质也会因其他元素占大部分而压制其他元素时不可见，这是可以理解的。但如果不能确实成立存在，就不能理解光等中有坚硬性等存在。为什么呢？因为如果承认在蓝等一切颜色相中都有黄色、红色等一切颜色等差别存在，这将导致不合理的结果。
关于'在光等任何中'等详细所说，就像酸性被水压制而不可见一样。对此论师说：即使在水中加入酸性物质，那水的味道仍然是可感知的。为什么呢？因为感受是不同的。因为我们看到混合了酸性物质的水、未混合的水，以及未与其他物质混合的酸性味道的感受是不同的。因此，即使在其中加入酸性物质，其味道仍然是可感知的。
毗婆沙师们说：那么对于水和石头等，如同地的香气一样。就像地虽有香气，但遇到特殊条件时，即遇到水的特殊性时，由于性质增强而后来才能感知到。对此论师说：如何知道这是由于性质增强而不是由于新生？如果说是由于遇到特殊条件而性质增强才能感知，而不是由于新生，那么这将导致过度扩张的过失。
怎么说呢？如同其他触觉，就像你们承认坚硬性、湿润性、热性一样。这样的话，其他色、香、味和声音也将导致在遇到条件时可感知而本来就存在的过失，因为说那些也是由于性质增强而可感知，而不是由于新生，这将导致过度扩张的过失。
这样，通过理证成立是由于新生而可感知，而不是由于性质增强后，经部所依据的经典中也说：'比如修禅的比丘们'等等详细所说。
所说的'如是'等详细内容是指：就像在那树干中从各种界中产生其他那些界一样，当遇到特殊条件时等等详细所说。诸界也不是部分，即在那树干中存在的地等诸界也不是部分。'也不是部分'是指地等界的部分的意思。为什么呢？
'即使在一个部分中'等详细所说是指：因为在那树干的一个部分中也能随意转变，并且在那一个部分中也不可能有无边的部分，即因为不可能有地等界的无边部分。因此诸界的部分也不是。各种界即是各种种子。界的含义是能产生果实故称为界。
对于所说的'如同地的香气'，'地的香气'等有详细阐述。

།འདུས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་གང་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་ སོགས་པ་འདུས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོའི་མདོ་སྡེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་ཞེ་ན་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་བཙུན་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་གང་ལགས། དགེ་སློང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་ མཆེད་གཟུགས་ཅན་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།དགེ་སློང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་ཕྱིའི་ སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རེག་བྱ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་རྣམས་ལས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རེག་བྱ་བཞག་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དགུ་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྱུང་ བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ལག་པ་རྡོབ་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་། མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་རང་ལ་ཡོད་པས་སྲ་བ་མཁྲེགས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ བླངས་ཤིང་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ཡོད་པ་ནང་གི་སའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ཡོད་པ་ནང་གི་རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པས་འདི་ སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ།དཔེར་ན་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ འདས་པ་དང་།འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཟད་པ། འགག་པ། ཞིག་པ། རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་དེ་དང་འདིར་འགལ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མ་འོངས་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་།མིག་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་ལས། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་སྐད་ཅེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་དག་ཡིན་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཤིང་མངོན་པར་བསགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ ནི་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་གི་ གཟུགས་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由于有些聚合体中未承认存在某些大种，即在地等聚合体中未承认存在水等大种。如此则与经典相违，与分别处所经相违。因为在分别处所经中说道：'九处每一处都是以四大种为因'。
若问如何说的，详细说道：'尊者，什么是内处眼根？比丘，内处眼根是以四大种为因，是有色、不可见、有对。'如是详细说明内处有色后，'比丘，外处色是以四大种为因，是有色、可见、有对。'
如是详细说明内处有色后，'比丘，外处色是以四大种为因，是有色、可见、有对。同样，比丘，外处触是四大种及以四大种为因，是有色、不可见、有对。'乃至如是说。
其中除外处触外，应知为九处。为什么呢？因为触处既是四大种，也是柔软等从大种所生，而四大种不是以大种为因。
从手掌等的比喻中也说明眼肉团中有四大种。如何说呢？'眼肉团中内在自有的坚硬性、粗糙性，这就是眼肉团中的内地界。同样，眼肉团中的内风界'等等详细说明。
过去和未来是无，这是现量可知，不需证明，如同龟毛无是现量可知一样。不仅与现量相违，'既非过去又非有'这种说法也是前后矛盾的。若是有，怎么会是过去？过去在世间是指已尽、已灭、已坏、已变异。
若是有，怎么会是未来？未来也是同样的道理。此处与'比丘们，过去色是有，未来色是有'的经文相违，也与'眼生时不从何处来'等详细经文相违。
经中说：'色的出离是无色'，这是什么意思呢？详细说道：'欲的出离是色，色的出离是无色。任何有为、积聚的出离即是灭。'
'色的出离是无色'这种说法与比量相违，因为见到受等是依赖色而生。如此，受、想、行、识都是依赖色而生，而不是在无色中。

།དེའི་ཕྱིར་གང་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པར་གསུངས་ལ། གཟུགས་མེད་པ་དེ་དག་ཏུ་ནི་ ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། སྐྱེ་བར་ ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། སྲིད་པ་བར་མདོའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱེ་ བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་སྙན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་སྦྱར་བའི་ཆར་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ལྡོག་པའོ། །འདུལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ བསླབ་པའི་གཞི་སོ་སོའི་ཚིག་རེ་རེའི་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དེ་ལས་ཏེ།ཚིག་གི་དོན་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ན། ཆང་འཐུང་བ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ ཡང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།ལུང་གང་དང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་དང་ངོ་། །ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་ སྦྱར་བའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་ པ་གང་ཞེ་ན།གང་དེ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན་པས། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་ སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ།མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པས། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ། ཟད་པ། འགགས་ པ།བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགགས་པ་ཡང་བསྟན་པས། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འགགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ཀུན་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ།

因此，对于某些人来说，感受等的生起不可能无色等，应当如此推理。经中说：'色的出离即是无色'，而在无色界中承认有感受等的生起，这与推理相违。同样，有补特伽罗已断生起结缚而未断现行结缚的说法也与推理相违。为什么呢？生起结缚是贪等烦恼，由于已断除它，所以现行即是中有结缚中的贪等烦恼也应断除，这是推理，因为它们是同类。如此，说已断生起结缚而未断现行结缚的说法虽然动听，但与推理相违。
《广说正理释》第十一品：优婆塞学处基础广说：优婆塞的五种学处是远离杀生、不与取、欲邪淫、妄语和饮用谷物酿造的令人迷醉放逸之酒。依照毗尼分别说者的传统，对每一学处的词义详细分析，从词义、同义词、定义和分类等四个方面来解释分类时，说饮酒是制罪，这也与经典相违。与什么经典相违呢？即与'身恶行有四种'等广说相违。
所谓身四种恶行是：杀生、不与取、欲邪淫和饮用谷物酿造的令人迷醉之酒。为什么呢？因为制罪不称为恶行，只有性罪才称为恶行。
所谓'乃至菩提'，如《般若波罗蜜多经》中说：'须菩提，色是无实。须菩提，受、想、行、识是无实'等广说，乃至'菩提亦是无实'。
世尊说：'何为无明？即是不知彼及前际'等广说中也说明了诸法的自性，因此说一切法无自性与经典相违。'此有故彼生，此生故彼生，依眼色生眼识'等也说明了生起等，因此说一切法无生与经典相违。'此等一切行皆是过去、已尽、已灭、已离、已变异'等也说明了灭，因此说一切法无灭与经典相违。
说'一切法本来寂静、自性涅槃'也与经典相违，因为经中说：'呜呼诸行无常，是生灭法'乃至'此一切从因而生'。'须菩提，色是无实。'

།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ལ། བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུའོ། །མ་ཟིན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རེ་ལྡེ་བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་དུས་སོ།།དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ལའོ། །དངོས་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་བར་གྱི་བྱ་བ་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བྱེད་པ་པོར་བཤད། དཔེར་ན་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་བྱེད་དམ་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་ཤེ་ན། བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ། གལ་ཏེ་ནང་ཡོད་གསལ་བྱེད་ཡིན་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ཉིད་ དངོས་རང་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་འབྱུང་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རྟོག་པ་འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདོག་གོ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བྱ།ཡོད་པ་དེ་ནི་བདོག་གོ། །ཡོད་པ་ནི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དེས་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ཞིག་བྱེད་དམ། ཅི་ནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ། ཇི་ལྟར་རང་ལ་གསལ་བྱེད་དེ། ཅི་སྟེ་རང་ལ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྱུང་ བ་ལས་བཅས་འགྱུར།དཔེར་ན་ཨན་ཛུའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་རང་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཨན་ཛུ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉུགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འདྲེན་ཏེ། འདི་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་ བའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་ལས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མ་རུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ངེས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ནི་བདོག་གོ། །ཡོད་པ་ནི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བདག་གི་ཡོད་པ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རང་འཛིན་སྐྱོན་དེར་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ ཞེ་ན།འབྱུང་བ་ལས་བཅས་འགྱུར། ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་མ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིག་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་དོན་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་རྒྱ་ཆེར་བཀག་གོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་གྲིབ་མ་འགྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི དཔེར་ན་བྱ་བ་དང་རང་དབང་ཡོད་པ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།བྱ་བ་དང་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། དེའི་རྒྱུ་འདུག་པ་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་འདུག་བཞིན་ དུ་ཡང་ཉི་མ་འཁོར་བ་དང་།རྒྱང་རིང་བ་དང་། ཉ་བ་ལས་ཏེ། ཉི་མ་འཁོར་བ་དང་། རྒྱང་རིང་བ་དང་། ཉེ་བ་ལས་དེའི་འཁོར་བ་དང་། ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲིབ་མ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་བས་ཤེ་ན། ལྷོ་ ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་དེ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是，须菩提，乃至菩提之间也无实法，如是所说也与经典相违。如是广说色是无常等。等字所摄为业也有，异熟也有，然作者不可得。
未成就时则有游戏，如是说者唯是现在时。
于彼法性中，彼之法性即是彼之法体，于彼中。对彼事物如何说为作者，即如何于生起之事中说为作者。譬如由生故说为能生，如是由生起故，此是否造作生起之事耶？
为何说作者？若谓作者，若是显明内在有，即若显明自身存在，故说作者，若如是思维。彼自性以生起相而有，彼自性即是事物，于事物中成为显明。暂且若无生起相之事物，何况其他存在。此思维不善。
复次，凡是存在者亦如何说有？彼存在即是有。若谓存在即是作者，彼存在是否造作生起之事？为何说作者？如何于自身显明？若思维谓于自身显明，如是则成有作用。
譬如安住语根于自身显明相似，安住即是显明、染著、行走等，此是有作用。彼存在亦是所显，故成为业，此生起语根亦如是，生起是于存在之作用，故成为所显义，成为有作用。然此非有作用，故成为不当之宗。
复次，业与作者不定，彼既是能显又是所显故。若谓存在即是有，存在即是作者，我之存在有执著，如是义得通达，若如是思维，自执即成彼过。
云何成过？成为有作用，业与作者不定等过。复次，作者于世间中通达为不坏。若尔云何？通达为众生。故此执著义不应理。
如是暂且说唯事物有作用之作者不应理，如是所说有错谬已广破。于他处解脱影，火燃而行等，于此中，譬如未见无作用与自在而说为作者，如是显示。
作用与自在如何无耶？如其因住等广说者，即如其因提婆达多等住时，由日轮转、远近故，由日轮转、远近故其转动、大小变化故，由影转故，由大故，由小变化故。云何作？向南行故其转动。

།དེ་རྒྱང་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཉི་མ་གུང་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དེ་ཆེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ལས་གུང་ལ་བབ་སྟེ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དེ་ཆུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་འདུག་སྟེ་འཁོར་བ་ལ་ སོགས་པ་མི་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡང་གྲིབ་མ་དེ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉི་མ་ལས་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་བ་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་བོ།།དེའི་རྒྱུ་འདུག་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དབང་ཡོད་པ་ནི་མེད་པའོ། །མེ་འབར་བ་ཡང་མི་འཕོ་སྟེ། བུད་ཤིང་གི་རང་གི་ཕྱོགས་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བུད་ཤིང་གི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ལས་མཆེད་པ་དང་། འབྲི་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཞན་པ་དག་གིས་དེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་འབར་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཐ་དད པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།མཆེད་པ་དང་། འབྲི་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཞན་པ་དག་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་མེ་འབར་བ་དེ་ཉིད་འཕོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་དེར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བས་ན་དེ་ནི་མི་འཕོའོ། །དེ་རྣམས་ནི་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྐྱེད་པ་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན།དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་ནའོ། །སྨས་པ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལ་སྟེ། གྲིབ་མ་དང་མེར་འབར་བ་གཉིས་ལའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་བསམ་པའི་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་དཔེར་ན་གྲིབ་མ་དང་མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་ པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས།སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་། བྱེད་པ་དང་གཞི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འབྱུང་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་དངོས་ པོ་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།བྱེད་པ་ལ་ནི་འདིས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞི་ལ་ནི་འདི་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་ནི་བྱཱ་ཀར་ཎ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རིག་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ནི་སྐྱོན་དག་རྟོགས་ པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པ་འདི་མཐོང་ངོ་།།རྨོངས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ཡིད་ལ་བདེ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བདེ་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ལ། གང་གི་བློ་ནི་མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་ ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་དང་།གང་གི་ཚིག་གིས་སྙིང་ནི་སྡུད་ནུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལས་ཀྱང་འདི་མ་ངེས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མང་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ ཞེ་ན།ཀྲི་ཏྱའི་དོན་དང་། ལུ་ཊ་གཉིས་མང་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཀྲི་ཏྱ་དང་། ལུ་ཊ་གཉིས་དོན་གང་དག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །ཡང་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའིའོ།

由于距离远的缘故，当太阳从正午向西方移动时，在东方影子就会变大。当太阳从东方升起到正午时接近的缘故，在西方影子就会变小。虽然其因存在，但影子不做旋转等动作，影子旋转等是不合理的，因此可以确定是由太阳而产生变化，而不是自行运动。'其因存在'等广泛出现的内容，正是因为这个原因，所以没有自主性。火焰也不移动，因为燃烧完木柴的本处后就在原地熄灭。如何知道在原地熄灭呢？因为木柴不同部位的火焰有扩大、减小、猛烈、微弱等差异，所以火焰是不同的，这是结论。那么，这种差异是如何的呢？是通过扩大、减小、猛烈、微弱等表现出来的。如果同一火焰在移动，就不会有这种差异，但是我们看到了这种差异，所以火焰是不移动的。
这些诸如根等，由于互相依赖的缘故，在产生识的过程中，怎么会有自主性呢？'以其形式产生'是指以青等境相的形式而产生。有人说，如果这两者，即影子和火焰。论师解释说，'通达者也'等是广泛出现的内容。'即使如此'等广泛出现的内容是指即使没有意愿的行为，即没有欲求的行为，也如影子和火焰那样运行。由于能了别，所以称为了别者，这种说法方式是无定义的。
论师解释说：什么样的定义呢？回答说：如同在声明论中出现的定义，即在实体、作用和基础上说'识'这个词。首先，对于实体来说，仅仅了知就是识，就像这样。对于作用来说，由于它能了别，所以是识，就像这样。对于基础来说，由于有了它就能了别，所以是识，就像这样。与此相似，在声明论中，仅仅说'由于能了别，所以是识'，因为没有出现作者的行为，所以没有定义，因此是无定义的。
吠陀本身也是错误解释的，因为在其中说明了杀生等行为。'不能理解功德和过失'中的'不能理解'，在世间上即使没有行为也被说为作者，这是可见的。'无有迷惑却不能使意生喜，怎能称为喜'也是如此，'虽然博闻却不能知生'也是如此，'能以言语摄受心'也是如此，因为在世间上即使没有行为也被说为这样的作者，所以是可见的。在声明论中也说这是不确定的，因为说明是'多引用'。怎么说呢？说明'应作义和未来时两者是多引用'，即应作和未来时二者所说的这些义项之外也可以有其他用法。'又'应视为因的意思，即'由于能够了知'这句话的。

། གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་གཞན་མེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲུ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྗོན་ཤིང་ཡང རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་འགུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཡང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཆུ་ཡང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་གནས་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་གྱུར་པའི། །དེ་ཡང་ དེ་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་འདི་ནི་སྔར། །རང་དགར་འཇུག་པ་རང་དབང་ཡོད་ཡིན་ན། །སེམས་པ་མེད་པ་བྱེད་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པོ་ཕྱི་མ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའི་གྲུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ། བྱ་བ་དེ་ལ་གྲུ་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་གང་བསྟན་པ་དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་གནས་ལ། དེ་ལ་གནས་པ་ན་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། གང་ལ་དེ་རང་དབང་ཡོད་པས་རྒྱུ་གཞན་དང་ འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་དེ་འབྱུང་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེ་ལྟ་བས་ན་ད་ནི་གྱི་ནའོ། །འདིར་རེ་ཞིག་གྲུ་དང་བྱ་བ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའམ། དེ་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ལ་རག་གོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ན།སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་པོ་དེའི་ཡིན་ན། སྐྱེ་བ་པོ་དེའི་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས། བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་དང་སྟེ། སྐྱེ་བ་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཡང་སྐྱེ་ པར་གྱུར་པས་སོ།།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་པ་པོ་མི་རུང་ན། འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས། གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་ བཤད་པ་དང་།བརྡ་སྤྲད་པ་པས་སྨྲས་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དམ་རང་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲའི་རིག་པ་ལས་མཁས་ པས་ཅི་དགར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བར་རུང་ངམ།སྨྲས་པ་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན། ཆོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བའི་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོར་གང་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་།ལས་དང་བྱ་བ་དབྱེར་མེད་དོ། །ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་ནས། དེ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། བྱ་བའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་དབྱེར་ མེད་དེ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡང་འཛིན་པའི་བྱ་བ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ།

所谓'不依赖他者而趣入'，即是指不需其他伴侣而趣入的意思。'其余诸法亦当如是配释'是指如同船只作为所依，不需依赖而趋入自身的作用，如是树木也作为所依，不需依赖而趋入自身摇动的作用，因此它对此有自主性。如是火也作为所依，不需依赖而趋入自身生起的作用，因此它对此无自主性。如是水也作为所依，不需依赖而趋入自身安住的作用，因此它对此有如是自主性。
说此语时，论师解释道：'此非如是。何以故？因为彼从彼生故为所依，彼亦与彼及他相关故。'此半偈颂是前文所说：'若随意趣入即有自主性，则无心者不成作者。'此后作者的意思是如是，彼中所生之船等广说。
问曰：对于彼作用，如何说明彼船有自主性？若说凡所生起之作用，皆住于彼，住于彼时即有自主性。若由自主性而与其他因缘相关而生起作用时，彼时于彼有何可为？是故今当知。此中且说，由于船与作用成为异体，故彼成为彼之所依，或认为彼有自主性。
若生也成为各别生的自性，则彼生是彼能生者的，如何合理成为能生者的所依？非成为自性者，即异于彼能生者者，于彼能生者如何生起？复次，生也将成无穷尽生，则成太过，因为生也成为所生故。
问曰：若如是自主性不成立为作者故，作者之作者不成立，则从所欲说等广说。论师说：'若从所欲说等'广释，及语法师所说二者皆是。论师说：'如是虽无二相，'广释即：如是虽于一时无他主性或自主性，然此相于声明中贤者是否可随意配合诸作者？
答曰：可以。如是由于决定语之法性自相执持故名为法，于此中无作者、业及作用。如是即彼时执持色等相，何者成为作用之作者，彼作者性、业及作用无差别。以业差别亦无差别。如何自相成为作者已，即彼所取成立为业？以作用差别亦无差别，如是彼相执持即不应理为作用。离自相外亦无执持的作用。然而从所欲说，即成为'由于执持自相故名为法'之配释。

།སྒྲ་ལ་མཁས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨྲས་པ་དང་།སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དག་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སྙད་གདགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲཝ་དང་། སྒོ་དང་། ལམ་དེ་དག་ལ་སྨྲ་བ་ པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱིམ་གྱི་གྲཝ་ཞུམ་པ་དང་། གྲཝ་གློས་པ་དང་། སྒོ་འདི་ཡུལ་བཅོམ་བརླག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ལམ་འདི་ཡུལ་བཅོམ་བརླག་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་ པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཔེར་ན་མར་འཐུངས་ནས་སྟོབས་འབྱུང་ངོ་། །སེང་གེ་མཐོང་ནས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་འཐུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་མར་འཐུང་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ནི་བྱ་ བ་སྟོབས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་བ་པོ་ནི་བྱ་བ་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ནི་བྱ་བ་འཇིགས་པ་འབྱུང་བའི་བྱེད་བ་པོ་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ནས་ཞེས་བརྗོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་མར་འཐུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྟོབས་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་ མཐོང་བ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདྲེན་ན།དེ་བཞིན་དུ་སྐར་རྒྱལ་སྐྱེས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་སྔ་མ་ཤོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཡང་ནས་ཞེས་བརྗོད་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྡ་སྤྲོད་ བ་པས་སྨྲས་པ།ཅི་ཁ་གདངས་ནས་དུས་ཕྱི་མ་ལ་ཉལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མིག་བཙུམས་ནས་དུས་ཕྱི་མ་ལ་ཉལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་ཤེ་ན། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྔར་ཁྲུས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་ པ་ཡིན་ཏེ།ཁ་གདངས་པའམ། མིག་འཛུམས་པ་ནི་ཉལ་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་དང་། དེ་ནི་སྔར་འགེངས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་འོད་ཀྱིས་སྔར་འཇིག་རྟེན་ འགེངས་པའམ།ཆ་ཤས་ཀྱིས་སྔར་ཞུགས་ནས་ཕྱིས་འཆར་བའམ། མུན་པ་སེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་དེ་ནི་དུས་ཕྱི་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་ནས་ཞེས་བརྗོད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་མེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདིར་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་རྒྱུའི་དོན་ཁོ་ན་ ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དུས་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱིས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།།འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ། འབྱུང་བ་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་སྟེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་དུས་འགལ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་ན་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ་དེ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཞིག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་རོ།

如果问为什么称为'精通声明'，这是广泛阐述的。论师对'唯识'等作了广泛解释。我执见所遍计即是由我执见所遍计。同样，由于能够完全了知故称为智慧，这也是合理解释，这是为了显示仅仅对智慧安立为作者，而非由我执见所遍计的作者是根本不存在的。
说'对那些有什么想要表达的作者存在'是指对台阶、门和道路等，有什么想要表达的说者存在呢？因为说'房屋的台阶塌陷了'、'台阶倒塌了'、'这个门通向被毁灭的地方'、'这条路通向被毁灭的地方'等，这些都被说为作者。这种结构即使在不同作者中也可见到。
所谓'从'这种表达方式的结构可见，例如'喝了酥油后力量生起'、'见到狮子后恐惧生起'等中，其中喝的人是喝酥油这个动作的作者，力量是力量生起这个动作的作者，观看者是观看动作的作者，恐惧是恐惧生起这个动作的作者，因此即使在不同作者中也出现'从'的表达。
或者说，喝酥油的人就是力量生起的那个人，见到狮子的人就是恐惧生起的那个人，如果这样理解的话，同样也广泛出现'星宿王生'等表达。
所说'在非最早时间也可见'是指在同时性中也见到'从'的表达的意思。声明论师说：'难道不是张口后睡觉吗？难道不是闭眼后睡觉吗？'因为广说'张口后睡'等。这里论师的解释不合适，如同之前广说'先沐浴后'等，张口或闭眼是与睡觉同时发生的。
如何显现呢？如是广说'如此'等，又广说'那是先充满或'等，具光明者并非先以光明充满世间，或先以部分进入后升起，或驱除黑暗。同样广说'霜降'等，这是举例说明在后时的动作中也见到'从'的表达。
所说'以彼因故如所说而生起'是指由柴等因生起火等的意思。所说'明显作此义时'是指因的意义。这里'依眼和色生起眼识'这种结构，应当知道一定是因的意义，而不应理解为最早时间的动作的意义。
所说'生起是已生而非存在'是说，如果你认为所谓生起是过去的已生而非现在的存在，而你也说'若存在则彼时即是已生'这种时间矛盾的话，对这种想法，当它灭时即成为已生，将有成为已灭的过失。

།གཞན་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་པོ། །རྒྱུ་དེས་ན་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །ཡོད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། ཡང་ན་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།སྐྱེས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བའི་འོག་དེའི་ཚེ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གང་གི་ཚེ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་འདོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་དག་ཡོད་དོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཚིག་མང་པོ་བོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཚིག་ རྣམ་པ་མང་པོ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་དེའི་ཚིག་དེ་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པའི་ཡོད་པ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཚིག་མང་པོ་བོར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཅི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཅས་པ་ཡིན་ནམ།བདག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་སྐྱེ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་ཞེས་འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བདག་མེད་པར་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་དག་ལ་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བརྟེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་གང་གིས་ན་དེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱེད་པ་ལ་ རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ།འདི་ལྟར་བདེ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་མང་ དུ་སྙེགས་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཡང་ན་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རག་ལུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་འབྱུང་བ་ལ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པས་དེ་ནི་གྱི་ ནའོ།།རྐྱེན་རྙེད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་རྙེད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དེ་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་མར་ རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

又从决定语中也如是广说。又若是有而未生者，则在生起之前即成为有。因此，所谓依靠也成立。由此因缘，在生起之前识即成为有。因此，依靠眼色而成为识，由于已成立，故说'识依靠何者而后生起，在生起之前亦无'这种说法不合理。
若说有而未生，则又有'生起时亦未生'这一过失，所谓生起时是现在，所谓已生是最终时。如此则生起时亦是未生。生起之后彼识已生，故生起后彼时唯是灭，何时灭时即成为已生，这也是不可取的。
如是，且当识生起时，若彼存在则有彼等过失。若是无者，如是广说。或者，舍弃有无等诸多过分之语。何为诸多过分之语？若有则彼时唯是生起，如是分别中彼语成为过分，所谓有是广说的现在时，所谓已生是终极。
若如是则生起是已生而非有。何时彼灭时即成为已生等如是等诸多过分之语舍弃后，当识生起时，彼时识是否具有识性之我，或是无我，当如是观察。若具有识性之我，则彼时即是生起，何需再生？
若无识性之我，则如何彼无我能作为生起诸法的能作者，如是依靠也成立，以彼相即成立为依靠之能作者。或者，由何义故说彼能作？何以故？作用中无任何自身独特之义，如是广说'作乐'，如是者是何以故之义。
因此，应当说明生起能作者之作用义，由于广求作用之义，故应说明生起能作者之作用义。或者，于彼有何生起所依，由何故说能生起？若说能生起，则彼成无穷，因生起之生起无生起故如是。
所谓依靠缘得仅仅，即是依靠眼等诸缘获得仅仅。于彼无有任何作用，如是广说。如是所说色中任何者，是为显示色义众多故。色即是义故为色义，为显示色义众多故。

།ཚོར་བ་ལ་ནི་ཚོར་བའི་དོན་དུ་མ་ཉིད་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་ རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་ བསྐྱེད་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་ པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་གདགས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཀྱིས་དེ་གདགས་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་ངག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །གདགས་པ་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བཞག་ཏུ་རུང་ བ་ཡིན་པས་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེར་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་དེ་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་ པར་མ་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི་རྣ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་གདགས་པའི་ཕྱིར་ ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་གདགས་པ་ཡིན་ན་ལུས་དང་ངག་གཉིས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ ནས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་བར་དེ་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་རུང་བ་ལུས་ཀྱི་སྤོང་བ་དང་། ངག་གི་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱིས་གདགས་པ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གཉིས་མེད་ན་གདགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ན་དེ་གདགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ མེད་པ་ན་ལུས་དང་ངག་གཉིས་མེད་པས་འདི་ལྟར་དེ་གདགས་པ་མེད་དོ།།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མ་གཟིགས་ན་ཅིར་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ ཡིན་པ་ཡོད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

在感受中并没有多种感受的意义，如是一切感受都是以体验为相。因此说'任何感受'。
关于'可观察境界的意义'，'可观察境界'即是'可显示'之意。因为是可观察境界的意义，所以是可观察境界的意义。
关于'由手等和合触所生变化的色法义'，变化的生起即是色法，安立即是变化生起的色法。由手等和合触所生变化的色法性即是由手等和合触所生变化的可施设义。
关于'由色法施设故为色法义'，色法是指身语之色。施设即是色法，因为是可安立，所以是施设色法。
不表色法的施设色法性即是其义，故为施设色法义。如是广说是将色法的三种意义广泛未分别者作出分别。
可显示色法是眼识所识别的青黄等色，这称为可显示有对色。有对色法是耳等识所识别的声香等，这称为不可显示有对色。不可显示无对色法是由身语表色施设的身语不表色，即身不表色和语不表色。
有人问：如果不表色是施设，那么仅仅是身语二者的承诺不作为，为何称为色法？
广说'由色法'者，因为由身语色法施设不表色为色法，可安立为身的断除和语的断除，所以说由色法施设为色法。
如何知晓？如是不表色若无身语二者则无法施设，因为无色时即无其施设。无色时无身语二者，如是即无其施设。
'非色法'未说者，若于此不见属于法处的不表色，有何必要，因此不表色是存在的。
云何？说法处后，依意法生起意识，其中凡是从意生起的色法，这是色蕴。

།གཟུགས་ཅན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ནི་སྨྲས་པ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་རེག་བྱ་ལ་ཐུག་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དེར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི དམིགས་པ་ནི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་རིག་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བོར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འགྱུར་བ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་གཞན་གང་དག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་བའི་མདོ་དང་འགལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་ལས་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གང་ལགས། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་གིས་མ་བསྡུས་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་གང་དག་གིས་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དག་ གིས་མ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ན།།ཇི་ལྟར་དེ་དང་འགལ་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལས་གཟུགས་གཅིག་པུ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅིང་ ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་འདི་ ནའོ།།པའི་ནའོ་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱར་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་ཡང་ན་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་སུ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ རིགས་བཅུ་པོ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་དག་ཀྱང་དུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་གཉིས་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་།ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་གཉིས་འབྲེལ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཅེ་ན། ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྟེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡུལ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན།ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡུལ་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་ན་སྒྲ་ལ་བརྒལ་བར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་པ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལན་དུ་མི་རུང་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་མང་པོ་ལས་གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་འབྲེལ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于'有形之过去与未来'等广说的内容，所说的有形法，从眼等乃至触等的过去与未来，为何不承许它们是法处？为何呢？因为它们当时不能生起和扩展，而是意识的所缘，所以应知它们是法处。因此，除去无表色，成为法处的其他有形法有哪些？所说的这些都不合理。
对此解释说，与别处经典相违等广说。如是彼经中说：'尊者，何为法处？比丘们，法处是十一处所不摄的无见无对。何为十一处所不摄？即眼处等所不摄。'
如何与此相违？'眼等过去'等广说。其中眼、耳等以及色、声等过去未来中，唯色是有见有对，其余诸法是无见有对。如是，由于它们为十一处所摄，以及如理为有见有对，故与彼经相违。
若说它们当时不能说'此处'、'彼处'，也不能获得，故无见无对性。因此说：'甚至也不应承许为色性，因为它们当时无色故。'
复次，十种眼处等有形法也不成为时。为何？因为过去未来的眼等是法处。为显示二二相关故，即从眼处与色处乃至意处与法处，显示二二相关。如何相关？即能缘与所缘：眼处是能缘，色处是所缘；如是乃至意处是能缘，法处是所缘。
关于'意处与法处分'等广说，意处的对境也是从眼处乃至法处一切，法处的一分即相应的对境也是一切。二的决定性岂不失坏？由于失坏，十二处的安立也不存在。若安立不存在，则所说的'超越声等十二处'等广说即成相违。
若对此无法回答，则'若如是'等广说。若如是，则从众多色中说一色为色处，是为显示相关故。

།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་འབྲེལ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཡིན་ཞེ་ན།དབང་པོ་དྲུག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཐུག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དབང་པོ་འདིའི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས། རེག་བྱའི་བར་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དང་ ཡུལ་དུ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་འདི་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ཚན་ལྔ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ནི་གཉིས་ཚན་གཅིག་ཡིན་པ་ནས་ལུས་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་ཚན་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའིའོ། །ཡུལ་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཏེ་ཚོར་ བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནོ།།གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའིའོ། །གཉིས་ཚན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དང་ཆོས་སོ། །དབང་པོ་ལྔ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དྲུག་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་དབང་ པོའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་པས་གཉིས་ཚན་དྲུག་པར་ངེས་པ་ཡང་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དབང་པོ་གང་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པའི་ལན་གཞན་འདི་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་གང་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ གང་ཡིན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྟེན་མ་ཡིན་པའོ།།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གཉིས་ཚན་དྲུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ བྱའོ།།འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་རྟེན་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་ཡང་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཡིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ།།བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་གང་གི་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའིའོ། །དོན་གང་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ ཚན་ལྔ་དག་ཡིན་ནོ།།གང་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའིའོ། །དོན་ཉིད་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་ཚན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་དེའི་རྒྱུན་ནི་རྒྱུད་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུན་ནོ། །དེའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་ ཏེ།ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །གྲིབ་མ་དང་མེ་འབར་ཞིང་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲིབ་མ་འགྲོའོ། །མེ་འབར་ཞིང་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །དེར་ཡང་ དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་མདོར་བསྡུས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དགོངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་ བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འགོག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་བདེན་པ་བཞི་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མིང་གི་བྲམ་ཟེ་ རྣམས་ནི་མཆོད་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའོ།

如果问为什么要显示如何建立关联，是因为以六根为主，从眼等乃至意根为基础，眼等乃至身根的对境是色等乃至触，唯有这些而非其他，为了显示根境之间的确定关联。
所谓五对，即眼与色为第一对，乃至身与触为第五对。
唯此根即意根的对境是法，即受等七法。非其他者，即非眼等的。第六对即意与法。
五根即从眼等乃至身根。唯六根即意根的对境，而非其他的，那么第六对的确定性岂不是被破坏了？因此这也不合理。
若如此，则对'唯何根'等广说的回答是另有此说。即所谓意根唯是何根的对境，即非受等所依的受等。
受等相应法的所依唯是心，因为是等无间缘的缘故。受等心所法则不是。如此则应安立第六对。
如是彼等不仅是意的对境，也是所依。如何知道彼等也是意的所依？因为意是六识聚的体性。其中眼识等五识聚是意的体性，彼等的所依是眼等五根。
摄颂即是此义：何根即眼等根。何境即色等境。如是为五对处。
何者即意根。何境即受等，为第六对处。
言'依其相续而说故'者，彼心相续即是相续，故为其相续。依其相续而说，即依心而说，故此。
如影与火燃而行，即如说影行，火燃而行，以其相续而说无过，此亦如是。
彼中'由意趣差别故无相违'等广说中，意趣差别即是不同意趣，故由意趣差别而无相违。
云何？染污分与清净分二者，染污分与清净分略说即是因果无颠倒性而说。染污分中苦无颠倒是果，集无颠倒是彼果之因。清净分中灭无颠倒是果，道无颠倒是彼果之因。如是依无颠倒性而说四谛。
所说'名婆罗门等'中，名婆罗门等即是祭祀等。

།མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུའི་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུའི་སྐབས་སུའོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་ནི་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཆེད་དུ་བྱས་ནས་དང་། འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་། བདག་ནི་དེའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་གང་དག་ཅེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་ཕྱུགས་ལ་སོགས པ་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ནི་གསད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་དང་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དག་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ བདག་ལ་འབྱུང་བས་བདག་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བདེན་པ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དོན་ཡང་དག་པའི་བྲམ་ཟེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་བ་རྣམས་ལ་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགོངས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ བདེན་པ་གསུམ་དག་ཏུ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་བྲམ་ཟེ་དང་། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་བྲམ་ཟེ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་བདེན་པ་ཁོ་ན་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ནོར་བ་ནི་མ་ འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒལ་བར་བྱེད་པའི་འབབ་སྟེགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་རྒལ་བར་བྱེད་པས་ན་འབབ་སྟེགས་སོ། །བརྒལ་བར་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀོ་གྲུས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་འབབ་སྟེགས་ལ་ཀོ་གྲུའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྟོན་པ་སེར་སྐྱ་དང་འུག་པ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་གྲུབ་པའི་ མཐའ་ཐ་དད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ།གཉིས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་ནི་འདི་ཁོ་ན་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དེ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ།།རྒྱུ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་ལས་དགོངས་ནས་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མདོ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་དག་ཡིན་ནོ།།ལས་རྣམས་ནུབ་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ། །སྐྱེ་བ་དེ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལས་དེས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདུས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ བྱས་པས་ཤེ་ན།སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

关于增上因缘处，即是增上因缘处。关于业和业果，以及我是其主人的意义，是就业而言。就目的、果报和我是其主人而言，是就果报的主人而言，安立为婆罗门三谛。哪三种呢？按次第，在祭祀中说牛等众生应当被杀，这是就业而言安立的第一婆罗门谛。说能获得永恒世间，这是就果报而言安立的第二婆罗门谛。说其果报生于我，我是其果报的享受者，这是就第三婆罗门谛而言安立的。
这对真实义的有学和无学婆罗门来说是虚妄的。相反的才是真实，因此针对这点而说三种婆罗门谛。如何呢？广说之后，婆罗门和遍行者等婆罗门们如是说：'一切众生都不应被杀'，这才是真实语，不是虚妄语，如是广说。
无错即是无误。譬如说'以两足渡越的渡口'，因为从此渡越故称为渡口。因为省略了'应渡越'的词。同样，皮筏渡越的渡口称为皮筏渡口。
同样，以世俗谛所应了知的是世俗谛，因为省略了'应了知'的词。广说'诸导师'是指外道导师迦毗罗、优楼迦等的不同宗派，考虑到他们的不同宗义，故说'真实唯一，无有第二'。为什么呢？因为两个互相矛盾的真实不能说'唯此是真实'。
说'彼二因存在'是指在蕴相续中有彼二者的思等。不是考虑因缘和合相的作者而说'不见作者'，因为在经中特别说明'何者舍弃此蕴并结生其他诸蕴'这样特征的作者是不存在的。
诸业虽灭，其果生起，此乃法性。如何呢？诸业虽已灭尽，但由彼业所熏习的心的特殊性，从相续中次第生起果报。因为如是承许故。如何承许呢？因为承许在某些聚合中存在某些大种。如是则不违背经典。如何做到的呢？如广说'从处处经典中'等。

།སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོའི་མདོ་སྡེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དགུ་པོ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཡང་རིགས་སྨོས་པས་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་དང་སྐྱེ་མཆེད་རེ་རེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྨོས་པས་ ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདུས་པ་རེ་རེ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ན། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཡང་སྐྱེ་གནས་ བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མི་གནས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དང་འདྲའོ། །ལག་པ་རྡོབ་པ་ལྟ་བུ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ཇི་སྐད་ གསུངས་ཤེ་ན།མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་རང་གི་ནང་ན་ཡོད་པ་སྲ་བ་དང་མཁྲང་བར་གྱུར་ལ་ཁས་བླངས་ཤིང་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ཡོད་པ་ནང་གི་སའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ཡོད་པ་ནང་གི་རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་པས་དེ་ལྟར་ཡང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་སྔོན་འབྱུང་བ་དང་། གཟུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ བར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲས་པ། གཞན་ཡང་གཟུགས་གང་ཞིག་མེད་པར་ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདས་པ། འགགས་པ། བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སམ། དོན་དེ་རྟོགས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུགས་བར་བྱའོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ན། དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ཏེ་དེ་ལའོ། །གྲོང་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲོང་ནས་ བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་པ་ན་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་པ་ན་དེ་ཉིད་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་སོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ ལས་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲོང་ནས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགོངས་པ་འདིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྔོན་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རིགས་པ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ན་རྫས་ལས་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། མིག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་མིག་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེ་འགལ་བ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལེན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མེད་ཅིང་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུས ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

从处所各别的经典中说到九处，从眼处等乃至身处，每一处都是以类来说的，即每一处也是以色的行相来说的。如同说'以四大种为因'那样，并非说每一聚合都是以地等四大种为因。
譬如说'一切有情皆从四生处生'时，不应理解为每一有情都从四生处生。所有种类的有情都不离四生处而生，如是而已。
如同拍手的比喻，应当如其所说而承许。其中如何说呢？'眼肉团中，内在坚硬凝固而执取的，此即是眼肉团中内在的地界。如是乃至眼肉团中内在的风界'等广说。
由于说'眼肉团中'等广说，故而如是承许。由于如是显现，即过去色和未来色显现之故。
有人说：'若无色法而说其存在，即已灭、已断、已离、已变异者，说为存在是否合理？'除了理解此义外，其他方式都不应理，因为不可能。应当了知是考虑到在心相续中产生果报的功能而说的。
'从彼所生'是指由彼所生，即于彼。'受用村落'并非受用村落本身。那是什么呢？是从村落所生的果报。然而安立于彼。
如是'食用衣服'也非食用衣服本身。那是什么呢？是从彼等所生的果报。然而安立于彼。'应知是往昔业'也非往昔业本身。那是什么呢？是从村落所生的果报。然而安立于彼，是其果报。然而安立于彼。此处亦复如是。
以此密意说过去和未来是存在的。为何？过去的色是以曾生起而存在，而非以色的自性存在。未来的色是以将生起而存在，而非以色的自性存在。
'眼从未生而生，生已复灭'这也是合理的。因此，若说是实体性存在，则说'未来色存在'就会与'眼从未生而生'相违。
同样，若说'过去色存在'，就会与'生已复灭'相违，即成为无灭的意思。因此，其他经中广说'眼生起时'等所说的相违也得到了解答。
因此，此处既不违背现量，前后也无相违。因为如前所说，并非如现在色那样承许为存在。

།དེ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དང་། མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དང་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་སུ་དག་ལ་ཞེ་ན། གང་དག་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཏེ། གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་དག་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ན་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་ ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་བཞིན་དུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མི་འཐད་དེ།འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་སུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་མཐོང་ཞེས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་གཟུགས་མེད་པར་ ཚོར་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་ཡང་ན་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱིས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླང་བར་ བྱ་གྲང་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་འདི་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཁོ་ན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི། ཚོར་བ་ལ་ སོགས་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཁམས་སམ།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཀྱང་ཕྱིས་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐར་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ།།འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱའི། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་ཅན་གཏོང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན།སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེར་སྣས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལན་ཅིག་སྣོད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་གེགས་བྱས་པས་དེ་ མ་ཐག་པའི་ཚེ་རབས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེས་མ་བྱས་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ནི་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་དག་ལོངས་སྤྱོད་ དང་བྲལ་བ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་གེགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་ཚེ་རབས་ལ་ཕྱུག་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐོབ་བོ།།གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདིར་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་ནི་སྤངས་པའི་དོན་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་སྤངས་པའི་དོན་དེ་སྐད་ཅེས་མི་ཟེར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདིར་དོན་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།

其中'即是如此'详细解释为：'即是如此'是指所说的受等依色而生。应当与'见到'这个词相连接。
又问：谁能见到受等依色而生呢？那些未离色贪者。未离色贪者与色同时现起时，就不会如此见到。已离色贪者虽无色而身得以现起，因此这种推理不合理。
在欲界和色界二者中，见到受等依色而生，而在无色界中无色时受等也不会生起。
若不如此承认，则不应承认已离色贪。那么是什么呢？应成为离三界贪的阿罗汉，因为离色界贪者不住于无色界。
或者，虽是离色贪者，但应承认离色贪者后来在无色界中仍会现起色。
这也不合理。为什么呢？因为无色定在此处广为人知。如是，无色定者唯离色贪，而非离受等，这在欲界或色界中广为人知，所以不合理。
也因此不合理：厌离诸欲时成为离欲贪，而厌离诸色时却不成为离色贪，这种说法没有道理。
若承认离色贪后仍会现起色，则应成阿罗汉虽已圆满获得诸蕴却无解脱，因此不合理。
对于果报，应当观察他们业力的强弱，而不应说这与推理相违。
如何观察吝啬者和布施者的业力强弱呢？吝啬者由于吝啬而导致贫乏的业，因一次供养殊胜福田而生起的强大业力所障碍，就不会在下一世立即成熟。若无此障碍，则会立即成熟。待其果报受尽后才会成熟。
同样，布施者能获得大财富的业，也会被他人失财的强大业力所障碍，因此不会在下一世即获得富裕。若无此障碍，则会获得。
在此诸天欢喜并不了解断除的含义，因为断除的含义不是这样说的。那么是什么呢？这里的含义是：有补特伽罗已离生有贪而未离中有贪。

།དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདིར་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་ལམ་བསྒོམས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པས་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བར་མ་ དོར་ནི་ཟད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དེའོ། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པའི། འགོག་པས་འགགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པས་འགགས་པའོ། །དེས་ན་ནི་དེའི་དེ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། རྒྱུ་དེས་ན་སྐྱེ་ བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།གཉིས་པོ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ། ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཅིག་ཅར་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ ནི་གལ་ཏེ་ཆང་གང་ཞིག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨན་པའི་ལུང་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཐུང་བ་སྲིད་པ་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་ཉེས་པར་སྤྱད་པར་འཐད།འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཐུང་བ་སྲིད་པ་མེད་ དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཏེ་སྨན་པའི་ལུང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཐུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་སུ་འཐད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚོད་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་ནས་འཐུང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་འདི་ཙམ་གྱིས་བདག་མྱོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་འཐུང་བའོ།།དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཆང་འཐུང་བ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཆང་འཐུང་བར་བྱེད་པ་ཆང་འཐུང་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་བདག་ཉིད་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་འཐུང་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དགག་པ་བཅས་པ་མེད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་འཐུང་ བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ་ལ། ལེའུར་བཅད་པ་གསུམ་པའོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། སྔར་བརྒལ་བ་བསྟན་པར་འགལ་བ་སྟེ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་འགལ་བ་ དེའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་དག་དང་། མིག་གི་དབང་པོ་ཡོད་ནའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་སྔ་མ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་གསུམ་སྟེ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་སྔ་མ་གལ་ཏེ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་སྡེ་འདི་དག་དང་འགལ་བ་རྣམས་ ཀྱི་དོན་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་གཞན་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

如是，此处所说的意义是：广大显现的迅速证悟，因为迅速证知而称为迅速证悟，这也就是利根。由于安住于不生法性之故，是说彼等连接后有的烦恼，由于修道而安住于不生法性。其他人说，毗婆沙师说：已断生的结使，而未断现行的结使，所说的断是指连接后有的烦恼，是依据得到非择灭而说的。
所谓中般涅槃，是指在中阴界中般涅槃。所谓彼之，是指彼等结使。非择灭所灭，是指由择灭所灭。因此称为彼之断，由此因缘称为断除生的结使。二者择灭，同时所许，是指生的结使和现行的结使，意思是同时所许。
若问有何结果，广说为：若有人虽不愿意，但以无烦恼心依医嘱观察后饮酒是可能的，那么无烦恼心如何合理造作过失？若说无烦恼心饮酒是不可能的，那么依医嘱观察后饮酒如何合理是烦恼心？答曰：如是广说。
所谓知量而饮，广说是上师所说。所谓如是知而饮，是指想着这样的量我不会醉而饮。这也是具有自性过失，广说为：饮酒者若是因喜好而饮，想着自己会醉而饮，这是具有自性过失，如同未经制止的杀生。为什么？因为是具有过失，以烦恼心饮酒是具有过失。
《广释理论》第三品终。
《广释理论》第十二卷。前述所说相违，即前后相违所说的相违故。所谓若有此等，是指有四无色蕴和眼根。其他人说是我慢，是说父。否则前经将无义，即所说受有三种：乐受、苦受、不苦不乐受等，同样一切法无我等前经若非密意所说则成无义。因此，与这些经典相违的义理因为是密意，所以无相违。当时世尊未作解释，其他人也不存在。

།ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡེ་པ་གཞན་ལས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་ པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་ལྷག་པའོ།།གཉིས་ནི་དགེ་སློང་དག་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་སོ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དུས་དེ་སྲིད་དུ་སྟེ་ལོ་ཉི་ཤུར་བཞི་བཅུ་ཆ་བས་ཀྱང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་བཅུའི་ཆ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིས་སྟོང་ངོ་། །བཞི་བཅུའི་ཆ་དེ་བས་ཀྱང་ཉུང་བའི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་མི་རུང་བས་སོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞོན་བཟངས་ཀྱི་ཆོས་ ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པའོ།།མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གདམས་ངག་མཛད་པའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལྷགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ ཆེར་འབྱུང་བའོ།།མདོ་སྡེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཚོར་བ་བཞི་བཤད་པའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ང་ནི་ད་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ བདག་གིས་ནི་དགེ་སློང་ངམ།བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལས་ལན་ཅིག་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་སྔོན་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གསར་བུར་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་བསྔགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེས་ན་ངས་དགེ་སློང་སྟེན་ལྔ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྟེན་ལྔ་དག་ང་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང བའོ།།མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ལམ་བསྟན་པ་བཞི་པོ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་དགའ་རབ་ཕུལ་བའི་རྒྱུས་ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ།།མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པས་བསྟན་པ་ན། མཽད་གལ་གྱི་བུ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། གང་དུ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་གནས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་བག་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ནང་ནས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས པའི་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་གི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་མང་པོ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་སྟེ་དཔེར་ན།དབྱར་ཚུལ་དང་། ཉེ་བ་འཁོར་དང་། ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་དང་། མིག་ཆུང་གི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་དང་། མདོ་སྡེའི་ཁུངས་གཞན་མང་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བཞི་པོ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ད་ལྟར་ཉམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྡེ་པ་གཞན་དག་ལས་ལུང་དང་། ལེའུ་དང་མདོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྡེ་པ་གཞན་ དག་ལས་ཏེ།སློབ་དཔོན་གྱི་རིགས་གཞན་དག་ལས་ལུང་རྣམ་པར་གཞན་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ལུང་བཞིའོ།

所谓'二十余年'是指二十五年，如是在其他部派中诵为'二十五年'。所谓'八万余法蕴'是指多出两个法蕴。'二是从比丘等'是指两个法蕴。'此从诸比丘'等广说，不应说仅仅是从诸比丘处所受持的那些而已。为什么呢？因为在那段时间即二十年中，四十分之一也有八万四十分之一的法蕴即二千法蕴。说少于四十分之一的法是不合理的。
'经典不见'是指世尊宣说良马调御的法门的经典。'经典不见'是指世尊针对裸行外道而作教诫的经典。'经典不见'是指很多外道游行者来到世尊所在处等广说的经典。
'经典不见'是指宣说四种受的经典。'经典不见'是指世尊对阿难说'我现今多住于空性'的经典。'经典不见'是指世尊对大王说'我于任何比丘或婆罗门一次了知'等广说的经典。
'经典不见'是指从'昔日圣者阿难年少时'乃至'说此甚深法相应之语'的经典。'经典不见'是指世尊赞叹一切禅定的经典。'经典不见'是指世尊对五比丘说'五比丘，我往昔'等广说的经典。
'经典不见'是指世尊说'诸佛世尊具眼'等广说的经典。'经典不见'是指宣说四种示道的经典。'经典不见'是指从给孤独长者供养祇园因缘，身坏命终生善趣天界等广说的经典。
'经典不见'是指世尊先前所说教导时'目犍连，目犍连'等广说，以及'此是圣者住处，勿放逸'的经典。若说这些经典仅从那些经典中出现，因此说'经典不见'也不应说。
从大般涅槃等其他经典中出现的许多经典显现有不同说法，例如安居法、优波离、摩诃须达舍那、丘利经等。因此这些以及其他许多经典出处等广说。
由大迦叶等阿罗汉所作的四种结集，现今也已衰损。如何得知？因为在其他部派中经典、品类和经文安立有差别。如是在其他部派即其他师承中，有不同的经典，其中有些说有四部经。

།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ལྔའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུང་དང་ལེའུ་ལས་ལེའུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་ཅིང་། མདོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་དོ། །གཞན་ཡང་ལུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་ འབྱུང་བ་དང་།གཞན་ཡང་སིལ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་བྱུང་བ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པས་ འཇུག་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དོར་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོང་བར་འདོད་པའོ། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྤྲོ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ ནི་སྤྲོ་བ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་ནི་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷའི་སྤྱན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ས་པའོ།།འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གང་གིས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་ སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་སྟེ།ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འཆགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ།།བདག་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ནི་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།མདོ་སྡེ་གཞན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་གང་དག་ཡིན་པ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པས་ལུས་ཞིག་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་དང་འགལ་ ལོ།།མདོ་གཞན་འདི་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བཙུན་པ་གང་སུ་ཡང་རུང་བ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་གང་དག་བྱས་པ་ཤེས་པ། བྱས་པ་ཚོར་བ་དེ་དག་ནི་ངའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་འདི་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །མདོ་འདི་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། །མ་དད་བྱས་པ་མི་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འདི་འགལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དག་ན་རེའོ།།དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་ནས་སོ། །གོང་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། མདོ་གཞན་ལས་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ པའི་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སོ།།དགོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྟག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུང་བ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་གསུམ་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཆར་བར་མཛད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུང་པ་སྟེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུང་བ་དེ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།

有些说是五种。同样，经典和品类中品类的建立不同，经的建立也不同。又如经典等广说，又如零散等广说。一切法无自性，无生，无灭，本来寂静，一切法自性本来涅槃，如是而说。
所谓菩萨欲入无过失者，即是菩萨们的无过失，欲入见道即是欲现证。所谓欲舍即是欲放弃。欲不喜恶慧心者，恶慧即是喜，即是分别的异名。此即是说欲于分别无分别。譬如，肉眼是如我等所具有的。天眼是神通眼，即初禅等地。圣慧眼是无漏智慧。法眼是出世间后得智慧，即能善巧分别诸法。佛眼是于一切所知的一切种智。
等等即是刚说的，与上述'又从彼中解说'相连。又说明一切忏悔等，即从彼中'忏悔一切罪，随喜一切福，祈请一切佛，愿证自智菩提'而说。若无自性等广说。无说了义者即是经或偈颂。
此二偈颂不应执为如文字义，因与他经相违。如此中有说'若有造作五无间业，身坏命终即生地狱'的经典相违。因与他经相违，故'当杀父及母'等不应执为如文字义。如广说'大德，若任何人于诸善法无信，彼即是无信退失法者'，又如广说'诸比丘，知恩感恩者是我之人'，此亦与此经相违。因与此经相违，故'无信不知恩'等不应执为如文字义。
虽有此相违等广说是声闻所说。所谓'此是彼等慧之过失'等广说是师口说。上说'因相违'是明显相连。云何相违？因他经中广说'若于如来所说义'等。
所谓'自许说意趣差别常'中的常是说涅槃自许说的意思。自许说三种烦恼是说烦恼生起而说烦恼，即是自许说彼烦恼。

།སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆད་པ་གསུང་བ་ཡིན་པར་ཉིད་ ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མི་བྱ་བ་ཡིན་པ། མི་བྱ་བར་གསུང་བས་ན་མི་བྱ་བར་གསུང་བ་སྟེ། མི་བྱ་བར་གསུང་བ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པས་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ ཡིན་པར་གསུངས་བའོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་དད་པར་མི་མཛད་པས་ན་མ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མ་དད་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྲིད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན་ཁྱིམ་འབུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱིམ་འབུགས་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་སྐྱུགས་ པ་བཟའ་བ་སྟེ་སྲིད་པ་ན་སྐྱུགས་པ་སྟེ།དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱུགས་པ་ཟ་བ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་འདིར་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེ་ བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་མེད་ཅིང་མི་སྣང་ངོ་། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ དགོངས་པ་དེ་གང་གིས་ཏེ།ཐུགས་ལ་དགོངས་པ་གང་གིས་བཤད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དེ་རྟོགས་ནས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གཏོང་བའི་དགོངས་པ་དེ་དག་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དུའོ།།ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་ཀུན་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བདག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མི་མོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྩལ་བ་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ གནས་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རང་དགའ་དག་གིས་བློ་ནི་ཉམས་སུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་དགའ་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་སྟེ། བློ་ཉམས་པར་འགྱུར། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཆོས་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་རྣམས་སོ།།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མི་ ལྟའོ་ཞེས་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟའོ།།སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟེ། དེར་ལྟ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། །བདག་གམ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

亲自承认宣说断除罪恶之法。不应杀生等，因为说不应做所以是不应做的，亲自承认是不应做的。
因为说'此是邪见者'，所以说是邪见者。亲自承认是邪见者。
因为不信任他人所以是不信者，如是亲自承认是不信者。
不知恩德是知涅槃，因为那是无为法。如是亲自承认是不知恩德者。
因为摧毁再生之结缚所以是破家者，如是亲自承认是破家者。
世尊是食吐者，在有中吐出，那是已断。如是亲自承认是食吐者。
于此三界中已断机会者即是断机会者，如是亲自承认是断机会者。
如来于广说中，如来于彼等教法，即于常等教法中无有且不显现。现在是如来以密意而说。
如来以何等密意，即以何等意趣宣说时，众生了知彼密意后能舍除增上慢，宣说彼等密意，如是广说。
又若欲求即是非如言义。
既非有亦非无者，是离常断二边而说。为何？如是一切法依因缘生，即是诸行等一切法依无明等因缘而生。
是故于此无我等广说。
不信解处过失即是不信处过失之异名。
精进退失过失即是于诸善法增上安住退失之异名。
自在慧将退失者，自在即是执自见为最上且不受诸佛世尊教导，慧将退失。于法起嗔且成障碍者，即是于法将生嗔恚且于彼成障碍。
从结生起之自性即是从遍计自性密意之异名。
染污诸法即是染污法即烦恼。
清净诸法即是清净善法。
执无相即是以想执无相之异名。
非见而见即是于见如有而不见故于见见为非见。
诽谤见即是诽谤见等三种诽谤，于彼见即是诽谤见。
为自或为他即是为自或他之异名。

།དེ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ཐེག་པ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའོ། ། ཐག་རིང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་རིང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་དུས་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དུས་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་དུས་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དུས་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ ཆོས་ནི་བརྒྱད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བ་གཟོད་མ་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ནི་འཁོར་བར་སྔོན་སྐྱེས་སྐྱེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ན་མི་སྐྱེ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྔོན་གང་དག་མ་སྐྱེས་པ་ངའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་གཞན་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཕྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་ འདི་དག་ལ་བཟོད་པ་འཐོབ་བོ།།བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ན་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟ་བ་སྤངས་པས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ཏེ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་འཇུག་པས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དབེན་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་ལ་མོས་པས་ རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་སྟོབས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བཞི་པོ་གཞན་དག་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་གང་གིས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བདག་གིས་ སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གང་གིས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་དགའ་བ་ དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བས་ན་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཏེ་དེས་སོ། །འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ལ།བདེ་བ་ཡིན་ཡང་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ།

这是为了自己或他人的缘故，暂时称为小乘，广泛出现的是教法。如所说的见解方式，非出离的这两者都存在于此，这就是非出离的见解。
'远离'是指'遥远'的意思。'显示'是指'明显'的意思。'不恭敬'是指依于无有见解。
法匮乏的业是如何无量时间遮蔽所持，因为无量时间遮蔽所持，所以是无量时间遮蔽所持。无量时间遮蔽所持的业与世间一切相应。
获得无生法忍是指其中无生法有八种，即：轮回本来无生法是指轮回中前已生者即是彼法不再生，以及轮回中前未生者我的法则前所未有者亦不生，遍计所执性以自相不生，依他起性自体不生，圆成实性不生为他事物，阿罗汉后不生烦恼，佛陀与法身不生差别，于此八种无生法获得忍。
一切所有舍离即是舍离自体的意思。由何因而舍离一切所有？由于断除见解，即是断除我执和我所执的意思。
清净戒即是菩萨色界行持的清净戒。由何因而说他们的戒清净？由于一切烦恼寂灭，即是断除欲界烦恼引发破戒的意思。
具足忍辱力，由何因而菩萨具足忍辱力？由于入法，即是通达缘起法性的意思。
精进发起，由何因而菩萨们发起精进？由于乐于寂静法，即是信解空性法的意思。他们的心由于信解彼而生起不散乱力。
菩萨们也具足其他四种，广泛出现。由何因而称为大慈？由于遍护一切众生，以决定语的方式，我应当遍护这一切众生。
由何因而是大悲？由于于轮回不厌倦，菩萨们不厌倦轮回。由何因而是大喜？由于喜法和极喜，既是喜法又是极喜故为喜和极喜。因为喜法和极喜于诸法，所以是喜法和极喜。
此中也应如是了知，若是喜和极喜，虽是安乐，所谓喜是指唯于某种意乐的差别。

།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡིད་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གང་གིས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་སྤངས་པས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་མང་པོ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་གི་མདོ་སྡེའི་ ཁྱད་པར་དེ་དག་ལས་མདོ་སྡེའི་ཚིག་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་མེད་པར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད།སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ངས་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོའོ། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གིའོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའིའོ། །མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་ནས།དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཡི་གེའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་དངོས་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ གཞན་གྱི་དབང་གིའོ།།གཞན་གྱི་དབང་གང་ལས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་མ་འགགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མ་འགགས་པ་དེ་དག་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་དོ། །དེ་དག་མེད་པ་འོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རོ། །གལ་ཏེ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན།གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེའོ། །ནམ་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་དག་སྟེ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའོ།།ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་བརྟགས་ན་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་སྟེ་ དམིགས་ན་བརྟགས་པ་ནི་སྟེ།བརྟགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི། རྟོགས་པ་གང་གིས་རྟོག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ།

所谓极喜的差别，也就是某种心乐的差别，因为经中说'从极喜生起喜'。
问：以何因是大舍？答：因为断除贪欲和嗔恚，由于断除这两者而住于舍。
所谓'从其他诸多经典的差别'，是指从其他经典的差别中所出现的经典语句，即如'一切法无自性'等。
智者谁会无密意而说？此处密意是指'我说相无自性、生无自性、胜义无自性'。其中相无自性是遍计所执性，生无自性是依他起性，胜义无自性是圆成实性。
若问从'相无自性'到'胜义无自性'等文字的含义是什么？自体即是自性。此中无自性故为无自性，其体性即是生无自性，即相无色等自性。其体性即是无相性是依他起性。
依他起从何处生无自性，其体性即是生无自性性。胜义无自性即是胜义中无自性性。而且依他起自性是能取所取相与相不相应性。
如此则诸法是无自性。凡是无自性者即是未生。凡是未生者即是未灭。凡是未灭者即是本来寂静。凡是本来寂静者即是自性涅槃，如是显示。
'彼等非如所计'是指心与心所法并非如凡夫所计度那样存在。'彼等非无所有'是指彼等为不可言说之体性。
若一切法无自性，则因一切事物皆无，将有'无有烦恼清净'之过失。'诸法皆未生'是指诸有为法。
若问若以遍计自性一切法未生，依何而生分别？答：'依他起'等广说，即依于依他起自性而生分别，即于彼处生起识。
何时依他起，如何？'离分别时'是指离能取所取事。极为成就安住于真如。如是依他起相极为成就安住于真如自性。
'见外境若观察'，即见到或缘虑色声等外境时观察，应了知所观察者即是遍计自性。依他起则如'由何分别能分别'等广说。
'见外境颠倒'等广说，即见色声等外境是颠倒。

།ཇི་ལྟར་ལོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱི། དེ་ནི་སེམས་འབའ་ཞིག་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར། རིགས་པས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་འགག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་སྤངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེར་སྣང་བའི རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན།བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་། །རྣམ་པར་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་སྟེ། བསྒོས་པའི་སེམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བསྒོས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་མི་རུང་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བསུ་བ་དང་། མིའི་མདོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲིད་པ་བར་མདོ་དང་ལྡན་པའི་ མདོ་སྡེ་གང་དག་ཅེ་ན།སྲིད་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་མདོ་དང་། འགྲོ་བའི་མདོ་དང་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནི་ས་སྟོན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་ ཏེ།ས་སྟོན་པའི་སྡེ་དང་། ཆོས་སྲུང་བའི་སྡེ་དང་། འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་པས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྡེ་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་མདོ་སྡེ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་དང་། འགྲོ་བའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་ནི་དེང་སོང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱང་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་རིགས་འགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་མདོ་ལས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ནག་པོ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས། འདི་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་ཞིག་འོངས་ནས་དེ་འདི་སྐད་ཅེས། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡིན། འདི་ནི་འདུལ་བ་ཡིན། འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དགེ་སློང་དེའི་བཤད་པ་དེ་ལ་སྤྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་སྨད་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །སྤྲོ་བར་ཡང་མ་བྱས་ཤིང་སྨད་པར་ཡང་མ་བྱས་པར་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ། འདུལ་བ་ལ་སྣང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ ཉིད་དང་མཐུན་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་བྱས། འདུལ་བ་ལ་སྣང་བར་བྱས་པ་ལས། མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་།འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པར། དགེ་སློང་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གོར་མ་ཆག་པར་ཆོས་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ ཡིན་ཞིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་བྱས། འདུལ་བ་ལ་སྣང་བར་བྱས་པ་ལས། མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་།འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པས་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན། འདི་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན། འདི་ནི་སྟོན་ པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དོར་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如何是颠倒？如是，无外在的色声等境，唯有心识，即生起显现为色声等的唯识而已，此为语义。
如是，以理观察时，所取能取皆灭，即舍弃能取所取二者，此为语义。
如同凡夫所执著，外境是不存在的。若无外境，如何生起显现为彼的识？由习气所扰动的心，极为显现为境。被识的习气所扰动，即熏习的心，阿赖耶识中生起转识。因此，由如是熏习阿赖耶识，生起执取色等相的转识，此为语义。
其中阿赖耶识是因，俱生的转识是增上缘。
此等所有解释的意义连接是不合理的，有些出自某些大乘经。所谓空性等经，即空性经、色身精要迎请经、人经等。
何为中有相关经？即如所谓七有经等，七有经、不还经、趣经、入胎经等诸经，是说一切有部等所不承认的。说一切有部、法护部、迦叶波部等彼等不承认，故彼等非佛语。
部派间互异的经典有：法印经、趣经等。
已说明今时不见一切佛语。不见的佛语，因诸论师亦未受持，故彼等非佛语。
为何？若说彼为佛语，因大说是量故。如是经中说大说是量，非说黑说。云何？广说已，于此阿难陀，若有比丘来说此言：'此是法，此是律，此是师教，是从世尊亲闻亲受。'
对彼比丘所说，不应赞叹亦不应诃责。不赞不诃而应对照经藏，观察律藏，契合法性。
若对照经藏、观察律藏后，不契经藏，不见于律，不合法性，应告彼比丘言：'具寿，此确非世尊所说而是具寿自取，以此等法对照经藏、观察律藏后，不契经藏，不见于律，不合法性，故此非法，此非律，此非师教。'应知应舍。

།འོ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དག་གོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པའོ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་དེ་ནི་སྔར་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ལ་གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ།།རང་བཞིན་གྱིས་མིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལའོ། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་དེར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ ཕྱིར་གཟུགས་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།མགོ་སྨོས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་གང་དག་དོན་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་མི་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་མགོ་སྨོས་པ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། མགོ་སྨོས་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་ པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་དེ་མེད་པར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཁ་ཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁ་ཅིག་གི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་མཐའ་ཡིན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྟེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་གི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ནི་སྐུར་པ་ཉིད་མཐའ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི་དོན་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟན་པའོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ གང་ཟག་ཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ།།དེའི་དོན་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་དེ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་ཏེ། དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མགོ་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།བསྒྲིམ་པ་དྲག་པོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་བསྒྲིམ་པ་དྲག་པོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་དོན་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ཏེ་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དགའ་བའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འབེལ་པའི་གཏམ་ཉིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་འདུས་ནས་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་མོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་ཉིད་དོ། །འབེལ་བའི་གཏམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་ དབབ་པ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་ཉིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྟེ།དེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པས་ཤེས་རབ་དཔྱོད་པའོ། །དེའི་ཐབས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

那么，关于进入圣谛经典，是这样的：广说之后，'比丘们，这四者是圣谛。是哪四者呢？苦圣谛、集圣谛、苦灭圣谛、趣向苦灭道圣谛'，如是广说。
'显现于调伏烦恼'是指调伏烦恼即是烦恼的对治。
'不违背缘起法性'是指不违背'此有故彼生'的法性。如果说因为相违的缘故，那么这个过失已经在前面消除了。
怎样呢？如果说因为与如是自性相违的缘故，大乘不是佛语，那么你们所承认的佛语，其他的也同样不成为佛语。为什么呢？因为相违的缘故，如是广说。
'如是言词'是指'一切法无自性'等如是种类的言词。
'对于自性成为眼翳者'是指本性成为眼翳者。
'如同彼不存在'是指如同为了遣除他们的执著而说彼色不存在一样。
'不知所说之义'广说是指那些不了解未分别义理的人即是不知所说之义，为了遣除那些不知所说之义者对不可言说法、不可言说自性法的无有执著。
如是'有些'广说是指如所说那样，有些增益边际即是增益本身为边际故称增益边际，是断除执著遍计所执自性。
有些诽谤边际即是诽谤本身为边际，是断除诽谤依他起自性。
所说相的开示是未分别义理的开示。
'略说'广说是指'一补特伽罗出现于世间'等是略说。
其义随顺性即应知是为无违背义而说。
种种密意方便，应知是随顺种种密意方便而开示所说相。
以猛励而证真实性是以猛励而证真实性，应知是随顺彼证悟而开示所说相。
从通达其义，即从通达所说相的义而以殊胜欢喜安住，应知是随顺彼而开示。
相关言论自体决择是指集会所应说的是相关言论。其事即是相关言论自体。以相关言论自体决择即是相关言论自体决择，以此慧观察即是以相关言论决择而慧观察。应知是随顺其方便而开示。

།གལ་ཏེ་བྱིས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ།མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་ན་ནི་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་ བར་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་སྲིད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་མི་འགྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་སྲེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ མི་འགྲོལ་ལོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ལ་གང་ཟག་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི་ཆོས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱེད་ནི་བདེན་པ་བསྟན། ཕྱེད་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་ པའོ།།ཆོས་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པའོ། །ལས་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྫུན་པའི་དོན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་ན་བསླུས་པར་མི་འགྱུར། སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང བ་ནི་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་ན་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དུའོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་རྟེན་ཡོད་པས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་ཙན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་ཁ་ཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་གཞི་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་གཞི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུར ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་མི་དག་ཅི་རིགས་སུ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ནས་རྟོག་པར་བྱེད། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གནས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ནས་རྟོག་པར་བྱེད་ན།ཅི་དེ་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ།

如果为了遣除凡夫所遍计的自性执著，必须宣说一切法无自性、无生、无灭等如是等类的教法，那么为什么对声闻们在声闻乘中不宣说一切法无自性、无生、无灭等如是等类的教法呢？
因为要令他们厌离。如是，那些声闻种姓者应当对轮回生起厌离，若对法无我性生起胜解，则不会对轮回生起厌离。应当执取人无我性。为什么呢？因为由于对此执我的力量，对身体生起贪爱，不能从苦中解脱。
如是，由于对色、受等诸法执我的力量，对身体生起贪爱，不能从苦中解脱。因此应当从彼等解脱。所以，对他们只宣说无我，而不宣说无法。
如何是说半真半假呢？如经中广说：'此中无我亦无众生'是真实的。'诸法从因缘生'是虚妄的。'业有异熟果报'也是虚妄义。'无有作者'是真实的。
如何不会被如是遍计执所欺诳？答：彼等俱生有情见等广说。为此而说者，是为了往生善趣。为此而说者，是为了趣向涅槃。
如广说：问：若非如实遍计，如何俱生法见不障碍涅槃？如何呢？对轮回是苦性，对涅槃是寂静性。此中回答：非如实遍计等广说，即于此非如实分别中有圣智随顺教法所依，此是圣智随顺教法所依，如是相即是随顺清净。
为何以彼为所依的非如实遍计是随顺清净，而有些以他为所依的非如实遍计则不是呢？答：就是这样。为什么呢？因为彼所依是不可言说相而有故。如是，圣智随顺教法所依是不可言说相而有，如初业菩萨思惟圣者所缘法如是而有，是随顺清净。
譬如，有些人随欲获得身体圆满，获得色界、无色界天人身圆满后作意，获得解脱与住处圆满后作意，难道这也是如实遍计吗？答：不是。

།འོན་ཀྱང་རྟོག་པ་དེ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ལུས་ དང་།གནས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་དྲ་བ་ལས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་ཅེ་ན། རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཡིད་བདེ་བ་དང་མཐུན་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ ཡིན་པ་འདི་དག་སྟེ།བདག་ནི་འདི་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དམ། བརྟེན་པ་ཉིད་དམ། ཐེར་ཟུག་ཉིད་དམ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དམ། བདེན་པ་ཉིད་དམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ། ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དམ། མ་ལོག་པ་ཉིད་དམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱི་འདི་ནི་གསོག་ཀྱང་ཡིན་གསོབ་ཀྱང་ཡིན།འདི་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་ཁ་ ཅིག་ཐར་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་མིན་པ་ཡང་དག་མིན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཐར་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དེ་གཉི་ག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་སོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ།འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་བ་ལས་ཡོངས སུ་མི་སྐྱོ་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་ པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པའོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་དེས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ན་སྟེ་འཕེལ་བ་ནའོ།

然而，那些精进于此观想的人们，为了获得其方便、戒律和禅定，那些精进者为了获得其身和住处，为了获得解脱，岂不是不相违背吗？如是，凡夫们以无常等行相观想诸法时，并非如实观想。为什么呢？因为在《幻网经》中，世尊说：'圣者出世间是真实的'。
怎么说呢？广说之后：'凡是过去、未来、现在与眼识所识别的色法相应的悦意之法，我于此中无有常性、依靠性、恒常性、真实性、谛实性、真如性、如实性、无错性、无颠倒性，世尊说圣者出世间是真实的，而此是虚妄的、空洞的，此是欺诳之法'，乃至同样对于意识所识别的诸法也是如此。
另外，在大乘中也说某些非真实分别也与解脱相顺，这在偈颂中也有说明。非真实非非真实是与有漏解脱相顺的。怎样理解呢？首先，非真实是因为不了解不可言说的特征。也非非真实，那是什么呢？就是真实。为什么呢？因为与了解相顺。因为与了解不可言说的特征相顺，这是其意义。
诸法的真如是什么呢？就是人法二无我性。为什么出世间道和诸法真如不是分别呢？因为无分别的特征。在此二者都无分别的特征。非分别非无分别是圣者们出世间后得清净世间智，为什么呢？因为是如实境界故非分别。因为安立法相故非无分别。这是为了理解语言文字而称为分别，而不是因为不如实分别。
'说明是一切所知'，是指任何所知的一切都如前所说的非真实分别，如是广说。'为了不厌离轮回及无烦恼'，是为了不厌离轮回和为了无烦恼。广说'彼等'是指于法无我性胜解修行，即是于法无我性胜解之修行。于此熟习是指于法无我性胜解修行的熟习。当以法无我性胜解修行熟习而正确成就时，即是增长时。

།ཐོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་གཟུངས་ དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཐོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཐོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་གཟུངས་དང་། ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཐོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དེར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེར་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་སྟེ་དེ་ལས་སོ།།རྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་དེས་གཟིར་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།རྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པས་གནོད་པར་བྱས་པ་དེས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འདུ་ཤེས་པས་གཟིར་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཞེས་བྱ་ བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཁམས་མང་པོ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཁམས་མང་པོ་པ་ལས་ནི་དགེ་སློང་དག་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ། ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ། ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཕྱོགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་མ་སྤངས་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ལེགས་པར་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་གནས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་དེ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གནས་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ གང་དག་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ལེགས་པར་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ།གནས་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ཉེ་བར་མ་ བཞག་པར་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བར་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་དེ།འདི་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གནས་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་ སྟེ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བར་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་སེམས་ཉེ་བར་མ་བཞག་པར་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡང་མ་བསྒོམས་པར་ཡང་ དག་པ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་དེ།འདི་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

具有无量闻所修持的陀罗尼和无数千种不可穷尽三昧门要义的这个寂静三昧中，具有无量闻所修持的陀罗尼和无数千种不可穷尽三昧门要义，因此这是具有无量闻所修持的陀罗尼和无数千种不可穷尽三昧门要义的。
具有无量闻所修持的陀罗尼和无数千种不可穷尽三昧门要义者，是对一切法无所造作、无分别智一味，对一切法无所造作无分别智即是对一切法无所造作、无分别智，于此一味，于此无差别即是对一切法无所造作、无分别智一味寂静三昧。
所谓广说人无我相，唯缘人无我相作意修习，是唯缘人无我相作意修习。于此熟习，是于唯缘人无我相作意修习熟习，由此而来。
所谓'相续为法相所想'，诸法的性相即是法相。对法相起想即是对法相所想。被此法相所想所逼恼即是住于偏执，由相续为法相所想所损害。此说相续为法相所想所逼恼，是因为未被对一切法无所造作、无分别智所遍满的缘故。
'分别所计诸法相'等偈颂，是所解释的意义。
所谓'如多界经和阿罗汉经等'，且如多界经中说：'诸比丘，未断五盖，令心染污、令慧羸弱、令衰损，趣向非涅槃分，未断此等而于四念住善住其心，是无有是处。此是有是处：断除五盖已'乃至'于四念住善住其心而住'。未断五盖乃至'于四念住未住其心而修七觉支'，是无有是处。此是有是处：未断五盖乃至'于四念住住心而修七觉支'。未断五盖乃至'于四念住未住其心，亦未修七觉支而能如实证得漏尽'，是无有是处。

།འདི་ནི་གནས་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་གནས་ ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡང་བསྒོམས་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ལེགས་པར་བཞག་སྟེ་ གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡང་བསྒོམས་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་ཟད་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པར་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཡན་ལག་བདུན་ཡང་བསྒོམས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་སུ་རྣམ་ པར་ཐར་པའི་ཐབས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དགྲ་བཅོམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།དགེ་སློང་དག་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ ཞེས་བྱའོ།།དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཡང་གཟུགས་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། །། རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ནི ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི།དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གནས་བརྟན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་པི་ལིན་ད་བཏྶས་ཆུ་བོ་གང་གཱ་ལ་དམངས་མོ་སྡོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ནས། ཡང་དམངས་མོ་བཟོད་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྤོང་ བ་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ ཡིན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ལམ་བསྒོམས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

此处有此情况：从'已断五种障'开始，乃至'于四念住安住其心，并修习七觉支，如实证得漏尽'为止，此处有此情况。
从广说'已断五种障'开始，乃至'于四念住善安住其心，并修习七觉支，如实现证辟支佛菩提，证得漏尽'为止，此处有此情况。
从广说'已断五种障'开始，乃至'于四念住安住其心，并修习七觉支，现证无上正等正觉'为止，此处有此情况。
如是，显示诸佛与诸声闻解脱方便相同。
阿罗汉经中也广说：'诸比丘，于色厌离、离欲、灭尽、无取而解脱，称为如来、阿罗汉、正等正觉。'
'诸比丘，于受、想、诸行、识厌离、离欲、灭尽、无取而解脱，称为如来、阿罗汉、正等正觉。'
'诸比丘，比丘于色厌离、离欲、灭尽、无取而解脱，称为慧解脱阿罗汉。'
'诸比丘，于受、想、诸行、识厌离、离欲、灭尽、无取而解脱，称为慧解脱阿罗汉。'
《理论释》第十三品
诸佛解脱有差别。为何？因断烦恼障时断除烦恼及习气。如是，诸佛世尊已断烦恼及习气，诸阿罗汉则不然。如具六神通的上座毗邻陀婆蹉对恒河说：'贱女，住下'，又说：'贱女，请忍'。
也因断所知障，现证一切所知之一切行相故。
方便也有差别，因念住等有差别故。因念住、正断、神足、根、力、觉支等差别故。
从'诸佛有相同性'广说：相同性即如声闻断除烦恼及随眠，诸佛亦如是。
如诸声闻遍知苦、断集、证灭、修道，诸佛亦如是等，此为相同性。
殊胜性即断除烦恼及习气等。

།སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གཤེགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་པོའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེར་ གསུངས་ནས།ཀུན་དགའ་བོ་ངས་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། ང་ཕྱིན་པ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ངའི་ཆུ་ཞེང་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་རྒྱས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ངའི་ཁ་དོག་རྒྱས་པ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ འབྱིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ངའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་དོན་གང་བརྗོད་པ་ང་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་གང་མི་བརྗོད་པ་དེ་ང་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །ཕྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་།ཡང་དག་པར་གཟེངས་ བསྟོད།ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱས་ནས་མི་སྣང་བར་བྱས་སོ། །ང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྷའམ། མི་སུ་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་སོ། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེའི་འཁོར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ ཀྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེའི་མིང་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ཅེས་མིང་དུ་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་ཡུལ་ཏེ་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གནས་ཀྱིས་གནས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཆར་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་བརྩད་པ་འདི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལས་ཀྱང་ཡོད།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་མ་ཐག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་སྟེ་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྟོན་པའི་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྡོག་པར་སྟོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དཔོན་ཡང་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པས་སམ་བསྒོམ་ པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་རུངས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་འཇུག་པ་ནི་འཐོབ་པ་སྟེ། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞུགས་ནས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཕན་ཡོན་འགྲུབ་ཅིང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་འཇུག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།

'以同等福分而行'是指'以相同方式而行'的意思。
如同在《初次稀有经》中所说的那样。如何说呢？广说：'阿难，我以神通知道要去见许多百位王族眷属，当我去时，他们的身量如何，我的身量也如是。他们的容貌庄严如何，我的容貌庄严也如是。他们发出的声音如何，我发出的声音也如是。他们所说的义理，我也说那些义理。他们不说的义理，我也不说。之后，我为他们以法语正确开示，令其正确领受，正确赞叹，令其欢喜，然后隐没不现。即使我隐没不现，他们也不知道那是天或是人。'
如同对王族眷属一样，对婆罗门眷属也是如此广说。
补特伽罗在世俗谛中存在，但实质上并不存在。为什么呢？因为是在蕴上安立其名称。因为是在色等诸蕴上安立补特伽罗之名。
'彼二'等广说是指业和异熟这二者的自相是其境界，不是出世间智慧的境界。因为出世间智慧的境界是不可言说的共相。如是，因为是境界，这是其意思。
'眼耳鼻亦是量'等广说是指眼等识不是量，这是其意思。
为显示依处而住。'一切自相皆是无'是指不仅遍计所执，三自性都是无自相的。
诸如'一切法无自性'等如是言词，是说其义理就是如言所说的意思。
'于彼等'广说是指对如是说者会有如是诘问。如何开示呢？即世尊刚说的'在胜义空性中也有业，也有异熟'等广说。
又说'世俗'是指言语表示的特征，其中随顺烦恼的是恶说，即宣说杀生、不与取、邪淫等言说。随顺清净的是善说。为显示远离不善业道以及禅定、无色、解脱等义理。
作为众生大众的导师也从轮回旷野中解救众生。
当说明相等诸义：以智慧相或修习相最初趣入者即是'相'，如同趣入城市的道路相。其趣入即是获得，如同趣入城市。趣入后成就大果功德圆满成就是指圆满修习地法，这是其意思。'成就'是指令彼等趣入。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་བ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བ་ རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་གནས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་སྣང་བར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ སོ།།སེམས་ཀྱིས་མོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐོས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་རང་ཉིད་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་པ་དེའི་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་ བསྟན་ནས།སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་དུ་འབྱུང་བ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དེར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གཏན་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཅི་འདྲ་བར་རོ། །སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ནི། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་སྤྲུལ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་དྲུང་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ དགའ་ལྡན་དུ་ལྷའི་བུ་ཏོག་དཀར་པོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེར་ཡང་ལྷའི་རིགས་དྲུག་པོ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་འདིར་བྱོན་ཏེ། ཟས་གཙང་མའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བལྟམས་པ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། ཁབ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་ནས་གཞན་མུ་ སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།རིམ་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟེན་ལྔ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་སྤྲུལ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྡང་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།རྒྱལ་པོའི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་དང་འདྲའོ། །གཞལ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། གཞལ་ཡས་ནི་བགྲང་བ་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བས་སོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམ་ཡས་ནི་ཡོན་ མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་དུ་མ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དུས་ཆེན་པོ་ ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

住于此菩萨地的菩萨，将如同见到众多佛陀一般显现，如经中所说，是由广大见解和愿力所致。对于'住于彼处'等文句的意义阐释，'显现'是指'可见到'的意思。为显示其广大性，是通过闻思之门。
'以心胜解'是指虽无所闻，但自己胜解认为在种种世界中有无量诸佛世尊安住。为显示其广大性，故说'具有广大信心'。
'欲求'是指追求。'如是彼者'是指清净意乐者，即是'对佛所种下的善根'的意思。如是显示了广大所摄的第一因后，为显示愿力，故说'如是以心发愿'等。
'于何处生起'是指'于彼世间'。'一切种类皆行持'是指利养恭敬等言词，即是师所安立的言词，是从分别而生的言说，凡是从分别而生的言说，皆是种种分别的言说，因为完全不成立故非无为。
此亦与彼相同，如广说有为与无为。'相应'是指显示为一义的意思。其偈颂为'诸法无自性诸法无生'等。
从婆罗门童子善慧直至大般涅槃，如何显示仅是化现？在迦叶佛前示现为修习梵行的婆罗门童子善慧是化现。
其后示现生于兜率天为天子白毫。于彼处对六欲天众宣说后来此，示现为净饭王子菩萨一切义成就。示现诞生、厌离、出家后向其他外道寻求菩提道。
示现次第现证正等觉、现证正等菩提。其后于波罗奈城最初为五比丘转法轮。其后次第直至大般涅槃皆示现为化现。
因生起信心等殊胜，等字包含起身顶礼等殊胜生起之故。'获得佛灌顶'是指此获得诸佛之灌顶的意思，如同获得王之灌顶。
广说'无量'等，无量是指数量最胜。无数是由功德众多性。不可思议是由功德相顺之故。
因此，经中显示应如何随欲趣入无上正等菩提。'乃至百千俱胝那由他劫'，此显示清净诸地的广大时间。'譬如'是作譬喻。

།རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ནས་བྱུང་བའོ། །གསེར་མགར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕལ་ཆེར་འཛམ་ བུའི་གླིང་གི་བདག་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་དབང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་སྲུང་ཞིང་གཏོང་ཞིང་གཏོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི། མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དད་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི དངོས་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མདོ་ནས་གསུངས་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་གཞི་གང་ཅི་རྩོམ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའོ།།སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ལྷག་མས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཤེས་རབ་བྱ་སྟེ།གང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་ཡང་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདིའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཀའ་བ་སྤྱད་པས་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་དག་པར་ མི་རྟོགས་ཏེ།དེའི་ས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །འགྱུར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ལོ། །མི་སྟོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་མི་མཛད་ཀྱང་ངོ་། །ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ནི་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པའོ།།གདུལ་བ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གདུལ་བ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་སྐལ་བ་ མཉམ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དམ་བཅས་པ་ནི་དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་འཆར་ཀ་དང་། ཅི་ཞིག་གསུང་བའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་འཆར་ཀའི་མདོ་ལས་ནི་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས་སྐྱེས་བུ་བླུན་ པོ་ལོང་བ་མིག་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱང་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སེམས་སམ་ཞེས་ཚིག་རྩུབ་པོ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ཞིག་གསུངས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མཛའ་བོ་དང་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། སྔོན་གཅེར་བུ་པ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལག་ན་རལ་གྲི་ཐོགས་པ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ། དར་བ་ཚོལ་བ་ཞིག་རྟ་དམུ་རྒོད་གསོ་བར་བགྱིད་ཀྱང་དེར་དར་བ་དེ་ཡང་མི་འཐོབ་པ། སླད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཆེན་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ དར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ།དར་བ་ཚོར་བ་བདག་གིས་གཅེར་བུ་བྱིས་པ། རྨོངས་པ། མི་གསལ་བ། མི་མཁས་པ་ལ་དོན་མ་མཆིས་པར་དང་། དོན་མ་མཆིས་པར་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་ལས་བདག་གིས་དར་བ་དེ་ཡང་མ་ཐོབ་ལ། སླད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཆེན་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ།

所谓'自然而住'是指从根源而生。所谓'善巧金匠'是指精通运用。
对于住于此的菩萨大多成为瞻部洲之主这一经文的含义，是以'住于此者'等来说明。
对于'获得大自在力，护持正法并以大布施摄受众生'这一经文的含义，是以'远离一切悭吝垢染'来说明。
'善巧遮止众生悭吝垢染'这一经文的含义，是以'成为消除悭吝垢染之主'等来说明。
通过四摄事所积累的善业作意，经中所说的显示是'无论开始任何四摄事的基础'。
佛、法、僧作意的显示是以'三宝'来说明。
其余的是关于正等菩提一切相现证的作意。
为显示这些作意的含义而说'我是一切众生中最胜'等。这是应当了知为胜义佛等作意的智慧，即以佛等法性作意，于'我应当布施'、'对此布施'、'此是布施'、'为此而布施'等无有执著。
即便如此也'完全退失'，这是词义。
由于通过苦行而证得清净，故会执著欲界的戒律与禁行为最胜。
已离欲界贪者不会通过苦行而证得清净，因为执著其地的五取蕴为清净，故彼等生起执著戒禁为最胜的见解。
'变化'是指变化的本性。'虽不显示'是指虽不明显宣说。'业行'是指业的形相。
'所化众生与同等根机的化身'是指与所化众生同等根机的化身。
'与彼同等根机的种姓等的誓言'是指与所化众生同等根机的种姓等，即与彼同等根机的种姓等，其誓言即是与彼同等根机的种姓等的誓言。
否则将与车匠经和'说何经'等相违。
首先在车匠经中广说后说道：'愚痴盲目无眼的人啊，你竟然想与舍利弗比较对论阿毗达磨和律藏吗？'等粗语。
在'说何经'中也多说离间语，如该经中说：'从前有一手持剑的离系外道优婆塞说道：尊者，譬如壮年人求盛年，寻求盛年，虽养野马却不得盛年，后来成为具大贫困命运者。同样，尊者，我求盛年，寻求盛年，对愚痴、迷惑、不明、不智的离系外道作无义利、无义利的承事，我既未得盛年，后来也成为具大贫困命运者。'
同样在其他经中也说粗语等。

འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེས་པ་གཉིས་ལ་ཡང་ང་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་མི་གཏོང་ན་རོ་མཆིལ་མ་མིད་པ་ཁྱོད་ལ་ལྟ་མོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་འོས་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་ངེད་ཀྱིས་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །ཅིའོ་ཐུག་དང་ཁྭར་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ དང་།ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་སྦྱིན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཆི་བར་བྱེད་པའམ། བསད་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཡོད་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཅན་ཏེ་དེས་སོ། །མཆོད་སྦྱིན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐོ་རིས་སམ་ཐར་པ་འཐོབ་བོ་སྙམ་པ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དེས་གསོད་པར་བྱེད་ པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་ཡིན་ནོ།།བདག་ལས་འདིས་མ་ཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བྱས་ཏེའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་འཆར་ཀའི་མདོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེར་ ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ལུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེར་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་དེར་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ ལས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་བ་དེ་བས་སོ།།གང་ཞེ་ན་ལུས་སོ། །སྦྱོར་བ་དེ་ནི་སྐྱོན་ཅན་ན་མཚོན་འདེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ཀྱང་འཆི་བའི་ཕྱིར་མགྲིན་པར་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་གསོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་གསོད་པར་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཐུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་མདོ་དེ་ལས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།མཐུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།

如是广说。对于舍利子和目犍连这两位长老，我暂且不派遣比丘僧众，何况是你这个吞咽唾液的人呢？如是等等。
应当依据《善巧方便经》和《出世间品》等，如理决定。其目的我们因为担心文字太多而未写出。
问：是否与乌鸦和鸽子相似？意为是否与白分和黑分相似。
广说'以祭祀者之苦而致死或杀害'，即是有祭祀者为祭祀者，由他所为。'以祭祀者之苦致死'即是'以苦致死'的意思。
认为能获得天界或解脱是愚痴。因为颠倒执著业果的缘故。如是颠倒执著业果，如此首先是那些杀生者的愚痴。
认为'我以此业将往生天界'是愚痴和贪著。
'造作善或无记心的状态'即是造作善心的状态或造作无记心的状态的意思。
'与无贪等相应'即是与无贪、无嗔、无痴相应的意思。
所说的经典即是《车匠经》等。
'趣向造作必定感受彼处之业的身'即是趣向造作必定感受地狱之业，趣向造作必定感受彼处之业者即是由彼身。
'彼等行为有过失则行刺'即是为致死故刺其咽喉。
'比丘杀比丘'即是比丘杀害比丘的意思。
诸菩萨是信解广大者，对于那些菩萨应当如是显示化现释迦牟尼佛是佛的化现。为什么呢？为显示佛的本性和大威力的殊胜故。为显示佛的本性的大自性的殊胜和威力的大自性的殊胜故。
'如如来示现诞生经'即是如彼如来示现诞生经中显示佛的本性和大威力的殊胜那样。

།གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ན་ནི་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཅག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཐུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་ པོའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།མི་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ ལ་སོགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བསྟན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ལེན་འདེབས་པར་འགྱུར། ཉན་ཐོས་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ སྐལ་བ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟན་པ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ་ལས་ལེའུར་བཅད་པ་བཞི་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནི་དགོས་པ་དང་། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་ བ་དང་།ལན་ཏེ་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་། ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཞུམ་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་གུས་པར་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་ བྱའོ།།ཡ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡ་མཚན་གྱི་གཏམ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་དག་གིས་གུས་པར་ མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡ་མཚན་སྐྱེད་པའམ། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའམ། སྐྱོ་བའི་གཏམ་བྱས་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འོག་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་ གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བའི་གཏམ་བྱ་སྟེ། སྐྱོ་བ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་ པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སྡུད་པར་བྱེད་པའམ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། ། སྙན་པ་ཉིད་ནི་སྙན་ཅིང་འཇེབས་ལ་རྣར་སྙན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །རིགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གཟུང་སླ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཅི་འདོད་པ་ཉིད་ནི་མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།ཅི་འདོད་པ་ཉིད་ནི་མང་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་མཉན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནས། སྣ་ཚོགས་ཅི་འདོད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །དུས་སུ་གཏམ་བྱ་བ་དང་། གུས་པ་དང་གོ་རིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲི་ཞུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'若非如此'等广说，意思是如果不这样宣说的话，他们就不会如此发起心意，也不会生起'愿我们也具足诸佛的本性和大威力的殊胜'这样的心愿，这是其中的含义。
如何说明会变得不合理呢？就是'菩萨接近一切智智和断除烦恼及习气'等这样的内容。如果不说这一切都是化现，那些能断除一切疑惑的菩萨们怎么会提出质疑呢？对于那些对此有信解根机的声闻来说，他们将从大乘中听闻。对于那些无缘者来说，这样的教说反而成为过失。
《解说正理释》第四品释文完。
关于目的等次第，即是目的、摄义、词义、承接、质疑和回答，就是这样的次第。
对于由昏沉、睡眠和邪分别而心生怯弱及散乱者，即是对于被昏沉、睡眠所困而心生怯弱者，应当以三种方式说明恭敬听闻。
所谓'稀有'等广说，是以引发稀有语、引发欢喜语和引发厌离语三种方式来说明恭敬听闻。
为什么呢？因为对于有昏沉睡眠者，要讲述稀有事或使其欢喜或讲述令人厌离的话语，为了使其清醒，如下文所说。对于由邪分别而心散乱者，应当以引发厌离语来说法。
为什么呢？因为对于心散乱者要讲述令人厌离的话语，为了使厌离者能专注一心，如下文所说。
这'正确引导'应当理解为引导趣入正确。应当理解为非摄受或其他世间意义。
'以此'是说以这段经文宣说了如来音声的五种功德。完全显示了。广大性是以'如雷声般深远'来说明。悦耳性是以'悦耳动听令人爱闻'来说明。具有合理义理是以'悦意令人欢喜'来说明。易于领受是以'明了易解'来说明。多样如意性是以'堪能听闻无有违逆'来说明。
如意性即是众多性。如何与次第相应呢？从广大性是闻法支分，到多样如意性是成熟支分为止。
'适时说法、恭敬和次第'等，是如前所说。'承事'等也是如前所说。

།ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་འདི་གང་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཅེ་ན། ཚིག་བདུན་དག་གིས་ཏེ། གང་དག གིས་ཤེ་ན།མ་ཆགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བདུན་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་ནི་འདོད་པ་ལ་བདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ དང་།ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་སྤོང་བ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚིག་བདུན་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ འདིས་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནས།རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བཞི་དག་གིས་ཏེ། དགེ་བའི་སེམས་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་སེམས་དང་། གུས་པའི་སེམས་དང་། མོས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་བཞི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ། བཞི་གང་དག་ཅེ་ན། ཁྱི་བཞི་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཡང་རྔོན པའི་ཁྱི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ཡིན་ནོ།།བཞི་གང་དག་ཅེ་ན། རྔོན་པའི་ཁྱི་དུས་མ་ཡིན་པར་རྟུག་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་། རྔོན་པའི་ཁྱི་སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་། རྔོན་པའི་ཁྱི་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་། རྔོན་པའི་ཁྱི་དམ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་གང་ ཟག་གོ།།རྔོན་པའི་ཁྱི་དུས་མ་ཡིན་པར་རྟུག་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་གང་ཟག་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདུག་ལ། དགེ་སློང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟོན་པ། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་དེ་གང་གི་དོན དུ་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་འདུག་པའི་དོན་དེ་མི་འཐོབ་སྟེ།དཔེར་ན་རྔོན་པའི་ཁྱི་དུས་མ་ཡིན་པར་རྟུག་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྔོན་པས་ཕག་གམ་རི་དགས་ལ་བཏང་བ་ན། དེ་དེའི་ཚེ་བཤད་པར་བྱེད། གཅི་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ང་གང་ཟག་དེ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །འདི་ནི་རྔོན་པའི་ཁྱི་དུས་མ་ཡིན་པར་རྟུག་པའི་གང་ ཟག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ།།རྔོན་པའི་ཁྱི་སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་གང་ཟག་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདུག་ལ། དགེ་སློང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནས། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བའི་གདོང་དུ་ལྟ་བ་དང་། སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ པས་དེ་གང་གི་དོན་དུ་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་འདུག་པའི་དོན་དེ་མི་ཐོབ་སྟེ།དཔེར་ན་རྔོན་པའི་ཁྱི་སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བ་དེ་གང་གི་ཚེ་རྔོན་པས་ཕག་གམ་རི་དགས་ལ་བཏང་ན། དེ་དེའི་ཚེ་རྔོན་པའི་གདོང་དུ་ལྟ་བ་དང་། སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། དེ་གང་གི་དོན་དུ་རྔོན་པས་ཕག་གམ། རི་དྭགས་ལ་བཏང་བའི་དོན་ དེ་དག་མི་ཐོབ་པ་རང་འདྲ་བར།ང་གང་ཟག་དེ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །འདི་ནི་རྔོན་པའི་ཁྱི་སེ་གོལ་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ།

如果问及应当令谁正确受持这个，是以七种语句。是哪些呢？从'无贪心'开始，到'成为一相续心'这七种语句，是为了断除五种障。五种障即是贪欲、害心、昏沉、睡眠、掉举、恶作和疑惑，令正确受持断除这五种障。昏沉和睡眠、掉举和恶作各自合为一种。如是这五种障也成为七种语句。其中'无贪心'这一语句是令正确受持断除贪欲障，乃至'成为一相续心'这一语句是令正确受持断除疑惑障。
以四种语句，即是'善心'、'分别心'、'恭敬心'和'信解心'这些。世尊所说的四种如狗之补特伽罗是什么呢？广说四种狗之后，如是于圣法律中也有这四种如猎狗般的补特伽罗。是哪四种呢？如非时便溺猎狗的补特伽罗、如注视弹指猎狗的补特伽罗、如转圈猎狗的补特伽罗、如执著猎狗的补特伽罗。
什么是如非时便溺猎狗的补特伽罗呢？诸比丘，此处有补特伽罗为听法而坐于比丘前，比丘为他宣说初善、中善、后善，义理美妙，文词优美，不杂糅，圆满，清净，明净，宣说完整的梵行。然而他在那时思维欲寻思、害寻思、恼害寻思，因此不能获得他为之坐于比丘前所欲获得的义利。譬如猎狗非时便溺，当猎人放它去追猪或野兽时，它却在那时大便、小便，我说那补特伽罗与此相似。这称为如非时便溺猎狗的补特伽罗。
什么是如注视弹指猎狗的补特伽罗呢？诸比丘，此处有补特伽罗为听法而坐于比丘前，比丘为他宣说初善乃至，他在那时注视说法者的面容和弹指，因此不能获得他为之坐于比丘前所欲获得的义利。譬如注视弹指的猎狗，当猎人放它去追猪或野兽时，它在那时注视猎人的面容和弹指，因此不能获得猎人放它去追猪或野兽所欲获得的目的，我说那补特伽罗与此相似。这称为如注视弹指猎狗的补特伽罗。

།རྔོན་པའི་ཁྱི་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་གང་ཟག་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདུག་ལ། དགེ་སློང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནས། དེས་ཆོས་དེ་དམ་དུ་མི་འཛིན། བརྟན་པར་མི་འཛིན། ལེགས་པར་གཟུང་བར་མི་འཛིན། བཟུང་བ་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པས་དེ་གང་གི་དོན་དུ་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་འདུག་པའི་དོན་དེ་དེས་མ་ཐོབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྔོན་པའི་ཁྱི་འཁོར་བ་དེ་ནི་གང་གི ཚེ་རྔོན་པས་ཕག་གམ་རི་དགས་ལ་བཏང་བ་ན།དེ་དེའི་ཚེ་ཕག་གམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ན་འཁོར་ཞིང་དམ་དུ་མི་འཛིན། བརྟན་པོར་མི་འཛིན། ལེགས་པར་གཟུང་བར་མི་འཛིན། བཟུང་བ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ང་གང་ཟག་དེ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨའོ། །འདི་ནི་རྔོན་པའི་ཁྱི་འཁོར་བ་ ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ།།རྔོན་པའི་ཁྱི་དམ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་གང་ཟག་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདུག་ལ། དགེ་སློང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུ་སྟོན་ ན།དེ་ཆོས་དེ་དམ་དུ་འཛིན། བརྟན་པོར་འཛིན། ལེགས་པར་གཟུང་བར་འཛིན། བཟུང་བ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པས་དེས་གང་གི་དོན་དུ་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་འདུག་པའི་དོན་དེ་ཐོབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྔོན་པའི་ཁྱི་དམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་མངོན་པས་ཕག་གམ་རི་དགས་ལ་བཏང་བ་ན་དེས་དེའི་ཚེ་ ཕག་གམ་རི་དགས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་བསྐོར་ནས་དམ་དུ་འཛིན།བརྟན་པོར་འཛིན། ལེགས་པར་གཟུང་བར་འཛིན། བཟུང་བ་དང་མི་གཏོང་བ་དང་འདྲ་བར་ང་གང་ཟག་དེ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །འདི་ནི་རྔོན་པའི་ཁྱི་དམ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །གསུམ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ ནི་སྔ་མ་རྣམས་སོ།།གཅིག་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་ པོ་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དྲག་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་གང་དག་ལ་ཞེ་ན། དོན་རྒྱས་པ་ ལས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་དག་གིས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པ་དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་།གུས་པ་དང་། ཉན་པར་གུས་པ་དང་། མ་རངས་པ་མེད་པ་དང་། བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། རྣ་བླགས་པ་དང་། སེམས་ཀུན་དུ བཏུད་པ་དང་།སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་མཉན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཆོས་མཉན་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དྲག་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་ མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོན་ནོ།

什么是如猎狗般游荡的人呢？比丘们，在此有人为听法而坐于比丘面前，比丘为其从初善开始说法，但他对法不坚固执持，不稳固执持，不善加执持，所执持的也令其损失，因此他未能获得为此坐于比丘面前的目的。譬如猎狗游荡时，当猎人放它去追猪或野兽时，它在猪或野兽周围游荡而不坚固执持，不稳固执持，不善加执持，所执持的也放弃，我说此人如是相似。这就是称为如猎狗般游荡的人。
什么是如猎狗般坚固执持的人呢？比丘们，在此有人为听法而坐于比丘面前，比丘为其从初善乃至显示清净梵行而说法时，他对法坚固执持，稳固执持，善加执持，所执持的也不令损失，因此他获得为此坐于比丘面前的目的。譬如坚固执持的猎狗，当猎人放它去追猪或野兽时，它围绕着猪或野兽而坚固执持，稳固执持，善加执持，所执持的也不放弃，我说此人如是相似。这就是称为如猎狗般坚固执持的人。
三种与黑分相应的是前面几种。一种与白分相应的是最后一种。依次应当完全断除如是性而令正确执持，对如是性令正确执持。
所谓'余词'广说，即'于十六余词中'是指从'善安住心'乃至'猛利作意心'等十六词，以此十六种词令正确执持十六种行相。
何为十六种？如广义中圣舍利子所说以十六种行相应当听法：即适时听法、恭敬、恭敬听闻、无不悦、如教而行、不寻过失、对法恭敬安住、对说法者恭敬安住、对法无轻蔑、对说法者无轻蔑、对自身无轻蔑、欲求了知之心、专一其心、倾耳而听、摄心、以一切心思维而听法。
如何令正确执持十六种听法？其中'善安住心'等广说是为安住于与听法相应的威仪，如是依次令彼等对此等正确执持。其余易解故未说。
其余是什么？从'无怯弱心'乃至'猛利作意心'。其中以'无怯弱心'此词令正确执持'对自身无轻蔑'此行相。乃至以'猛利作意'令正确执持'以一切心思维'。如是以正确执持而说示。

།རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་བར་མ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་ཆད་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཉེ་བར་བཟུང་བའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་གསུམ་ པོའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བས་མཉན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ལེགས་པར་དང་། རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛུད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་ འབྱུང་བ་ལ།རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནས། དད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཐོས་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ བར་ལེན་པ་སྤོང་བ་གང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་ནི་མི་མཛད་དེ།འདི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་སྤོང་བར་སྨྲའོ། །འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་འདོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤོང་བ་ དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་ནས་སྨོན་ནས་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་སོ། །ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ནི། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་བརྟེན་པས་སྡིག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བ་ནི་ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་རྒོལ་བ་ནི། ཐོས་པས་དོན་མེད་སྤོང་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་ཡང་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བརྒལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པའི་རྒྱུས་ ཡིན་གྱི་འདོད་པའི་གནོད་པའི་རྒྱུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནས། འདོད་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་མ་ཐག་པས་སོ། །ཚིག་བཞི་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་ པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཚིག་དང་པོས་ནི་དད་པ་རྙེད་པའོ། །ཚིག་གཉིས་པས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ།

所谓'散乱、昏沉和睡眠'，即是散乱、昏沉和睡眠。为了完全断除其过失，为了断除所说的这三种过失，世尊说道:'因此，你要听闻并善加作意'，这是按照次第说的。其中中间的是最差的。由此所执持。
所谓'其对治'等广说，即是其对治。世尊对这三种人按次第以'因此你要听闻'等使其趣入听闻。从'善加作意'等使其趣入善加作意。
关于广说的'安立'，此安立应当与所说的蕴、界、处等一一结合。如何结合呢？即蕴安立、界安立、处安立乃至信心安立，这就是安立。蕴、界、处等染污法和清净法，如理地显示其自相、共相以及因果相的无颠倒性质也是如此。
宣说断除我执取的也是染污法和清净法的安立，未闻者将得闻。不宣说断除欲取、见取、戒禁取，因为外道也说断除这些。如经中说:'某些沙门或婆罗门宣称断除欲取、见取、戒禁取，却不断除我语取'。
有学、无学乃至愚痴无知等也将获得。'将清净'即是'将无垢'的意思。
为何要恭敬听法？'此即'是指这个偈颂。如何按次第呢？获得正见是以'闻法能知诸法'这句话显示。依止增上戒学而超越罪恶是以'闻法能离诸恶'这句话显示。依止增上心学而超越欲望是以'闻法能断无义'这句话显示。依止增上慧学而超越后有是以'闻法得证涅槃'这句话显示。
又是由烦恼害的缘故，而非欲害的缘故。如所说，从'譬如有些'等广说到'将断除无义欲'之间刚才已经说明。以四句话按次第显示了获得正见等四种利益。又显示四种利益：第一句显示获得信心，第二句显示出家。

།ཚིག་གསུམ་པས་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ བའོ།།ཚིག་བཞི་པས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། ནྱ་གྲོ་དྷ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་ བར་གཤེགས་པ།འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྱུང་ཞིང་དེའི་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། །མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་དག་ པ།ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟོན་ལ་ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་གང་ཞིག་ཆོས་དེ་ཉན་པ་དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དད་པ་རྙེད་དོ། །དེ་དད་པ་རྙེད་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉམ་ང་བ་རྡུལ་གྱི་གནས་ཡིན་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ སྐབས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱིམ་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་འདི་སླ་བ་མ་ཡིན་གྱི་མ་ལ་བདག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་བ་སྤངས། ཉེ་དུའི་འཁོར་མང་ཡང་རུང་ ཉུང་ཡང་རུང་བ་ཡང་སྤངས་ནས།སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེས་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་བ་ནས། ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྡམས་ཤིང་གནས་ལ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ནས། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། དབྱུག་པ་སྤངས་ཤིང་མཚོན་ཆ་སྤངས་ལ་ངོ་ཚ་ ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཅན་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་།ཐ་ན་སྲོག་ཆགས་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བ་ དང་།བྱིན་པ་དང་བོར་བ་འདོད་པ་དང་། མི་རྐུ་བ་དང་། བདག་ཉིད་བརྐམ་ཆགས་མི་བྱེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ནས། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། མི་ཆགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དག་པ་དང་གྲོང་བའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ནས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་དང་ཡིད་གཅུགས་པའི་གནས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་མི་སླུ་ཞིང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཕྲ་མ་སྤངས་ནས་ཕྲ་མ་ལས ལྡོག་སྟེ།དེ་འདི་དག་ལས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དང་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་མི་སྨྲ། དེ་དག་ལས་ཐོས་ནས་དེ་དག་དང་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་མི་སྨྲ་ཞིང་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྡུམས་བྱེད། མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད། མཐུན་པ་ལ་ཀུན་དུ་དགའ། མཐུན་པ་ལ་དགའ། མཐུན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་ཕྲ་མ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།

第三句说明守护诸根门等次第的广大内容。第四句说明圣谛的广大内容。应当以尼拘陀等诸经来成就。如何说呢？尼拘陀，在此世间出现如来、应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛世尊，他所说之法初善、中善、后善，义理美好、文字优美、不杂染、圆满清净、圆满光明，宣说清净梵行。若有居士或居士子听闻此法，闻已生起信心。具足此信心者如是修学：'在家生活是狭隘的尘垢之处，出家则是开阔之处。在家居士终其一生难以修持不杂染、圆满、清净、光明的梵行。我应当舍弃或多或少的受用资具，舍弃或多或少的亲眷眷属，剃除须发，身着袈裟，以正信从在家出家成为无家者。'他如是思维后，舍弃或多或少的受用资具乃至以正信从在家出家成为无家者。
如是出家后，他守护身语而住，圆满正当的生活。他断除杀生，远离杀生，舍弃棍杖刀剑，具足惭愧心，对一切众生怀有慈悲心，乃至于蚂蚁等微小生命也远离杀害。断除不与取，远离不与取，取已给予之物，喜爱布施，希求给予舍弃，不偷盗，自己不贪著，无过失地远离不与取。断除非梵行，远离非梵行，修持梵行，无贪行，清净而远离世俗之法。断除妄语，远离妄语，成为可信任者，可信赖者，可依靠之处，不欺诳世间而远离妄语。断除离间语，远离离间语，从这些人处听到后不为离间而告诉那些人，从那些人处听到后不为离间而告诉这些人，而且调解分裂者，随顺和合者，喜爱和合，欢喜和合，为了和合而说话，远离离间语。

།ཚིག་རྩུབ་པོ་སྤངས་ནས་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། ཚིག་ཞེར་འདེབས་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། དྲག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ནང་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མི་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་སྡུག་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་པ་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཚིག་སྤངས་ནས། ཚིག་མི་རྩུབ་པ་དང་། རྣར་སྙན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་བ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང་། རྣམ་པར གསལ་བ་དང་།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གཏུགས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མཉམ་པར་ གཞག་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་རྩུབ་མོ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་ནས་ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར། དུས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། བརྟགས་ཏེ་སྨྲ་བ་དང་། བརྟགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དུས་སུ་དང་། མ་འཆོལ་བ་དང་། མཐར་ཆགས་པ་དང་། མན་ངག་དང་བཅས་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཉོ་ཚོང་སྤངས་ནས་ཉོ་ཚོང་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །བྲེ ལ་གཡོ་བྱེད་པ་དང་།སྲང་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་དང་། གཞལ་བླུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་སྤངས་ནས་བྲེལ་གཡོ་བྱེད་པ་དང་། སྲང་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་དང་། གཞལ་བླུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གསུག་དང་འདྲིད་པ་དང་། འཚེ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྤངས་ནས་གསུག་དང་། འདྲིད་ པ་དང་།འཚེ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། གཅོད་པ་དང་། རྡེག་པ་ལ་ནོམ་པ་སྤངས་ནས། གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། གཅོད་པ་དང་། རྡེག་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲོན་མ་དང་བཅས་པའི་ཁྱིམ་སྤངས་ནས་སྒྲོན་མ་དང་བཅས་པའི་ ཁྱིམ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།།ཞིང་གི་གཞི་དང་། ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང་། ཚོང་རྡལ་གྱི་གཞི་འཛིན་པ་སྤངས་ནས་ཞིང་གི་གཞི་དང་། ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང་། ཚོང་རྡལ་གྱི་གཞི་འཛིན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བ་གླང་དང་། ལུག་དང་། བྱ་གག་དང་། ཕག་བསྲེལ་བ་ སྤངས་ནས།གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བ་ལང་དང་། ལུག་དང་། བྱ་གག་དང་། ཕག་བསྲེལ་བ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་བསྲེལ་བ་སྤངས་ནས། བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་བསྲེལ་བ་ལས་སླར་ ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། ཁྱེའུ་དང་། བུ་མོ་བསྲེལ་བ་སྤངས་ནས། བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། ཁྱེའུ་དང་། བུ་མ་བསྲེལ་བ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གསེར་དང་། དངུལ་ལེན་པ་སྤངས་ནས་གསེར་དང་དངུལ་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། ། འབྲས་རྗེན་ལེན་པ་སྤངས་ནས་འབྲས་རྗེན་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཟ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ནུབ་མོ་སྤངས་ནས་དུས་སུ་འགྲོ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཟ་བ་སྤངས་ནས་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟ་བ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་གཡོགས་པའི་གོས་ཀྱིས་མགུ ཞིང་ཆོག་ཤེས་པར་བྱེད་དོ།།ཟས་ལྟོ་འགྲངས་པ་ཙམ་གྱིས་མགུ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བར་ལྷུང་བཟེད་དང་བཅས་པ་ཆོས་གོས་དང་བཅས་ཏེ། དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་ནི་གང་དང་གང་དུ་འཕུར་བར་འདབ་མ་དང་བཅས་པ། གཤོག་པ་དང་བཅས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོས་ ལུས་ཁེབས་པས་མགུ་ཞིང་ཆོག་ཤེས།ཟས་ལྟོ་འགྲངས་པས་མགུ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་ལ། གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བར་ལྷུང་བཟེད་དང་བཅས་ཆོས་གོས་དང་བཅས་སོ།

远离粗语并从粗语中返回，即远离诽谤、粗暴、激烈、伤害他人、众人不喜、众人厌恶、众人不悦、众人不乐、不专注、非三昧成就等性质的语言，而说柔和、悦耳、如意、令人欢喜、文雅、动听、明晰、易懂、值得倾听、不偏执、无违逆、不偏激、众人喜爱、众人认可、众人欢喜、众人愉悦、专注、三昧成就等性质的语言，从而远离粗语。
远离绮语并从绮语中返回，说应时语、真实语、如实语、有义语、说法语、审慎语、具有判断、适时、不混乱、有条理、具有教诲、契合佛法、具有意义的语言，从而远离绮语。
远离买卖并从买卖中返回。远离斗量欺诈、秤重欺诈、度量欺诈，从斗量欺诈、秤重欺诈、度量欺诈中返回。
远离抢夺、诱骗、暴力侵占，从抢夺、诱骗、暴力侵占中返回。远离杀生、捆绑、割截、殴打等行为，从杀生、捆绑、割截、殴打中返回。
远离有灯火的房舍，从有灯火的房舍中返回。远离占有田地、房屋、商铺基地，从占有田地、房屋、商铺基地中返回。
远离经营大象、马匹、牛、羊、鸡、猪等，从经营大象、马匹、牛、羊、鸡、猪中返回。远离经营奴仆、婢女、工人、佣人等，从经营奴仆、婢女、工人、佣人中返回。
远离经营妇女、男子、童子、童女等，从经营妇女、男子、童子、童女中返回。远离接受金银，从接受金银中返回。
远离接受生米，从接受生米中返回。一日一食，远离夜食，随顺适时而行。远离非时食，从非时食中返回。
以蔽体之衣知足。以充饥之食知足。无论去往何处，都携带钵盂和法衣，如同飞鸟无论飞往何处都带着羽翼。同样地，以蔽体之衣知足，以充饥之食知足，无论去往何处都携带钵盂和法衣。

།དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྲུངས་ཤིང་གནས་ཏེ། དེ་མིག་གིས་གཟུགས་ རྣམས་མཐོང་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་རྣམས་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་ནི་གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལ་ཟག་པ་དེ་རྣམས་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ།།མིག་གི་ དབང་པོ་ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ།རྣ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱེད། འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། མི་ཉལ་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། གཉིད་དང་། དུབ་པ་བསངས་པ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པ་འདི་ཉིད་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་དགོན་པ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། རི་ཁྲོད་དང་། བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དགོན་པར་ཕྱིན་ཀྱང་རུང་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་རུང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ། དྲན་པ་མངོན་དུ་བཞག་ནས་འདུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་སྤངས་ནས་བརྣབ་སེམས དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་ཤིང་བརྣབ་སེམས་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ལ་གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ནས་སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ སེམས་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་བར་བྱེད་དོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ། ཕོངས་པས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ། ཕོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་སྤངས་ནས་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ མེད་པ།དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ།བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་། མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། དྲང་པོར་གྱུར་པ དང་།ལས་སུ་རུང་བར་གནས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་གཏོད་ཅིང་། དེས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ།།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ ཟག་པ་ལས།སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་དོ།

具足此圣戒蕴者，守护诸根门而住。彼以眼见诸色时，不取相，不取随好，以守护眼根而住，即于此等所生之贪心、忧恼、罪恶不善法等漏染于心者，为防护故而守护眼根。
如是守护眼根，乃至意根亦复如是守护。
具足彼圣戒蕴及守护根门者，于行住往来皆正知而住。行、住、坐、卧、醒、语、默、睡眠、疲劳时皆正知而住。
彼具足圣戒蕴、守护根门、具足正念正知，而住于阿兰若、林间、山间、边地住处。或至空闲处，或至树下，结跏趺坐，端正其身，安住正念而坐。
彼于世间断除贪欲，以离贪之心多住，于贪欲遍净其心。
于世间断除害心、昏沉、睡眠、掉举、后悔、疑惑，超越犹豫、超越疑惑，于善法无有疑虑，于疑惑遍净其心。
断除五盖，此等令心烦恼、令心羸弱、令心随顺贫乏、不趣涅槃，远离欲贪，远离罪恶不善法，有寻有伺，具足由远离所生喜乐的初禅而住。
彼离寻伺，内心清净，心一境性，无寻无伺，具足由定所生喜乐的第二禅而住。
彼离喜贪，住于舍，具足正念正知，以身受乐，圣者称说'彼具念住于乐，具足舍'，无喜的第三禅而住。
彼断乐，先已断苦，喜忧已灭，不苦不乐，具足舍念清净的第四禅而住。
彼如是心等持、遍净、清净、无烦恼、离随烦恼、调柔、堪能、安住不动，得漏尽智证通而趣向。
彼如实了知'此是苦圣谛'，如实了知'此是苦集'，如实了知'此是苦灭'，如实了知'此是趣向苦灭之道圣谛'。
彼如是知见已，心解脱欲漏、有漏、无明漏，解脱已知'我生已尽，梵行已立'。

།འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མདོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་རྙེད་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མདོ་གཞན་རྩིས་མཁན་ལ་སོགས་པའི་མདོས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཐོས་པས་ཆོས་ རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གུས་པར་ཆོས་ཉན་པར་བྱའོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། ཡང་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ལས་ཀྱང་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱིས་འགའ་ལ་ཡང་བར་ཆད་མ་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་འགའ་ལ་ཡང་བར་དུ་བཅད་པར་མ་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དབྱངས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་གསུང་བ་དེའི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དབྱངས་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་གོ་བར་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དབྱངས་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་གོ་ པར་མཛད་པ་དེ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཐུག་པར་གོ་བར་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཐུག་པར་གོ་བར་མཛད་པ་དེ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གོ་ བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤོན། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ལམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ སྤངས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གསུངས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟན་པོར་བྱེད་པ་སྟེ། འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གོང་ན་མེད་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གོང་ན་མེད་པ་དང་གོང་མ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།སྟོབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་སྙེན་ཅིང་འཇེབས་པའོ། །སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསླབ་པ་བཅའ་བའི་ ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་།ཁྱིམ་པའི་བསླབ་པ་བཅའ་བ་དེ་དག་གིས་བདེ་བའི་ཕྱིར་མི་རྩུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བརླང་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསླབ་པ་དེ་ལས་འདས་ནས་སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཐབས་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སོ།།ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

从此不知有其他轮回'这样对于解脱获得解脱智慧的证见。如是，尼拘陀经中如来所说的佛法律中获得信心，从出家直至灭尽烦恼都是修行。'等'字所表示的是其他经典如算术等经也应修行。如是见到众多功德利益，即是什么呢？'以闻法而知诸法'等广说，应恭敬听闻佛法。
《广释·理论释》第十四品。'复次'等广说中，'复次'是从其他方面也应恭敬听闻佛法。为什么呢？因为世尊所说的佛法律是善说。'上师的教法未被任何阻碍'是指上师的教法对任何佛法律都未被阻碍的意思。
如何是以所依呢？因为具五支音声圆满宣说的缘故。如是具五支音声即是名、句、文字聚的所依故。如是以所依而言世尊善说佛法律。如何是以理解而言呢？因为以一音声令无边世界了解圆满宣说的缘故。如是以一音声令无边世界了解圆满宣说的缘故。
复次，因为令所有眷属圆满了解圆满宣说的缘故。如是令所有眷属圆满了解圆满宣说的缘故。如是以理解而言，以通达而言世尊善说佛法律。如何是以安立而言呢？因为宣说远离二边的道故。如是因为宣说远离常断等边的圣道故。如是以安立而言世尊善说佛法律。
'为显示善根故'是指坚固无贪等善根，即是增长因的意思。'因为从无上出世间所得故'是指出世间有二种：无上和有上。其中从无上所得故的意思。
因具力支故依词义理趣则悦耳动听。'以修行决定出离故'是指如所说那样以修行决定出离，即是获得解脱的意思。'立学处方便安乐故'是指出家和在家的学处安立对他们安乐故不粗暴。
不放逸是因为如实显示超越彼等的出离方法故。如是因为超越彼等学处后以忏悔等方法如实显示出离故。无热恼是因为修行无悔故。如是为此修行加行无悔故。'应遍知'是应通达的意思。为什么呢？因为是闻所生智圆满的所依故。

།འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། །རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཤེས་ པར་བྱེད་པ་ནི་འདིས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ནི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་སེམས་ན་མྱོས་པར་ཡང་འགྱུར།རྨོངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་དག་ཅེ་ན། བདག་ལ་སེམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་ སེམས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་ འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་ དག་པར་སྟོན་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀ་ནི་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འགྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྒྲ་དབྱངས་འགྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྔའི་སྒྲ་ནི་བདུད་ དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྔའི་སྒྲའོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དབང་པོས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚིག་ཟུར་ཆག་མེད་པ་ནི་བསྙེལ་ཏེ་དེ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསྙེལ་བས་ཚིག་ཟུར་ཆག་དེ་མི་གསུང་བས་སོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གདུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་སྟེ། གླེང་བ་དང་། དྲན་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ དང་།གདམས་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་དོན་ཐམས་ ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ན་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འབེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པས་སོ། ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ནི་གསུང་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པར་རིག་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་སྒྲ་དུ་མ་རྣམ་པར་རིག་པར་ཉེ་བར་གནས་པས་སོ།

如是从闻所生的智慧是通达无颠倒义的圆满所依。'自利随得者'是指阿罗汉。'遍知'是指以此能遍知故名遍知。
云何？为正说此四不可思议处故。如是从闻所生能正说不可思议法故。彼等不可思议法，如世尊告诸比丘：'诸比丘，思维此四不可思议处则会醉乱迷惑。何为四处？思维我、思维众生业及果报、思维世间、思维诸佛佛境界。'
第二品经中说到'此四'时，是指众生业及果报、诸禅修者禅定境界、具神通者神通境界。
'证知'是指以此能证知故名证知。云何？为正说彼不可思议法故。如是从思所生正说不可思议法非无义故，有果故。
迦陵频伽音声者，因其相续不断及坏灭故。迦陵频伽是鸟，其音声恒常相续不断及坏灭故，悦耳故。
一切成就之前兆吉祥故。如是如商商鸟音声于一切成就成为吉祥，如是成为一切成就之前行故为吉祥。
鼓声者，为降伏一切魔及诸对论者之前行故。如是为降伏一切魔及诸对论者之前行故名鼓声。
随顺一切音声者，随顺一切语法之一切相状故。如是随顺因陀罗等所造一切语法之一切相状，具足彼相故。是故随顺一切相状。
音韵无缺者，因不忘失而说故。如是因不忘失而说无缺音韵故。
无所遗漏者，于所化众恒时住故。如是于所化事，即问答、忆念、随教、说教法事中恒时安住，如声闻广说业等。
'离怯弱故'即是离畏惧义。
圆满者，成办众生一切利益故。如是彼能成办众生一切利益故。是故依词义释为圆满。
相应者，以种种行相安住故。如是以种种文字语言行相安住故。
圆满一切音声者，从一音中能显现多种音声行相而安住故。如是以一相能显现多种音声而安住故。

།དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་སོ། །མ་སྨད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་གང་གསུངས་ པ་དེ་ཡང་གསུངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་སྒྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་ བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས།རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་མཆོག་ཕུལ་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གུས་པར་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ དམ་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་པའི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། ཆོས་མཐུན་པ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ས་གཞན་དུ་འདྲིལ་བའོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་དུས་སུ་དང་། གུས པར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།ཉན་པའི་དུས་ན་གཞན་དང་བདག་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཆད་པ་པོའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསམས་པ་སྟེ། སྨྲ་བའི་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་མར་ ཟོས་ན་བརྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཟོས་པ་ཉིད་ན་བརྟ་བར་མི་བྱེད་པར་བསམས་པའོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མར་ཟོས་པའི་རྒྱུས་བརྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། སྐལ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། རྣ་མ་བླགས་པ་ཡང་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་མེད་ན་མཚུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཡང་དད་པ་རྙེད་པ་དང་། ལས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་རྙེད་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞིང་ལས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་ བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དེ་ལ་དད་པ་རྙེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པས་གདུལ་བའི་རྒྱུད་བངས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་སོ་སོར་རིག་པར་བྱའོ། །ལས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་ དང་པོ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས།འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕན་པ་གཉིས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལས་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་ པ་གཉིས་པ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས།འདོད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕན་པ་གསུམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལས་ནི་འདོད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སེལ་བ་སྟེ། མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

满足一切根门是因为从一法中安住着多义的认知。如是因为从一法中安住着多义的认知。不被诽谤是因为如所立誓。如是凡是如实所说的，其即如是是无常等，所说的功德也不仅仅是说而已，因为如是已经证成。具足一切种最胜是因为将世间一切义转为譬喻法。如是将世间一切义转为譬喻法，如同在如来示现出生经中，大海赞叹世尊那样。因此由于不离一切种和最胜法，故为具足一切种最胜。如是即由彼功德圆满执持，以彼宣说之相，世尊善说调伏法。
又如是广说者，又为何应恭敬听法？如是因为轮善相应又如是广说。不离胜义法即是具法者，胜义法生起相顺即是具法。理亦是法，如是说如是广说。因此不离理法即是具法。由与轮相顺故是轮。彼相顺为何？于他处转。非具法，因为离理法。彼等所说解脱方便，即是宣说自性、士夫、内识等，是离理。如是者即如所说时与恭敬等广说。
听闻时摄受他与自，云何？如说说者意乐如是广说。思维二事同时，即说事与行事。譬如说食酥则令强壮，非思维食时即令强壮。若尔云何？思维由食酥因令强壮。无缘邪见入者与不注意者，若于说法不恭敬听闻则相等。因此盲等如是广说。
于五种利益亦应知从获得信心与有作三学开始，即是从获得信心开始应知，从有作三学开始应知之词义。云何作？其中从获得信心开始，由于佛语生信而摄受所化相续即是应知利益。从有作第一增上戒学开始，清除破戒垢染即是应知第二利益，增上戒学之作用即是清除破戒垢染。从有作第二增上心学开始，清除欲的热恼即是应知第三利益。增上心学之作用即是清除欲的热恼，即是令无。

།ལས་དང་བྱེད་ པའི་བསླབ་པ་གསུམ་པ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས།ཡང་འབྱུང་བ་པའི་སྲེད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕན་པ་བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དེའི་ལས་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་སྲེད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་ རྣམས་དང་།ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་དང་། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རས་འགུལ་བ་དང་། དྲི་མ་ཅན་དང་། ཐག་ཐུག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་དང་། ཐག་ཐུག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་སྒྲིབ་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྒྲིབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ འགུལ་བའི་སྐྱོན་དང་།སྒྲིབ་པས་དྲི་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །བླུན་པོ་ནི་སྟེ། གླེན་པ་ནི་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པའི་ལམ་མི་རྙེད་དོ། །འགའ་ཞིག་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། དག་གྱུར་ འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདོད་པ་འང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གནས་བརྟན་མཁོལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་སྙན་དངགས་འགའ་ཞིག་ལམ་ལོག་པར་ནི་ཞུགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་ དངགས།ཡོན་ཏན་དེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་བཅུས་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་དམན་ཏེ། ལྡོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དཔྱོད་པ་དང་། འདོད་པ་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གང་ཟག་གསུམ་པོ་དག་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་པོ་དག་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་འགའ་ཞིག་ལམ་ལོག་པར་ནི་ཞུགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ། དགེ་དང་མི་དགེ་གཉིས་ཀ་དཔྱད་ནས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་གཅིག་ཏུ་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་དྲི་མ་ཅན་གྱི་ལས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆེད་དུ་འགའ་ཞིག་འཁྲུལ་བ་བསྩལ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གདུལ་བ་བག་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་ཐལ་གྱི་རྡོ་མེས་བསྲེགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྡོ་ཐལ་གྱི་རྡོ་མེས་བསྲེགས་པ་ཆོས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྡོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ དང་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེལ་ཚེ་བ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་དང་། རོལ་མོ་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཆོས་པ་ནི་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆོས་སྐྱོ་བ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་ནི་འཆོས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ ཕྱིར་དང་།སྐྱོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པའི་འཚོ་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡང་དག་པའི་ རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ།

从业和作为的三学中第三增上慧学开始，所谓能息灭再生之爱的，以及所谓菩提分相应的广说，应知为第四和第五两种利益。增上慧学的作用是息灭再生之爱，以及生起、增长菩提分相应功德。生起是令彼等生起，增长是令已生者增广。
为了对厌离者、疑惑者及入邪道者正确显示道与非道，意思是为了对有过失疑惑而入道者和入邪道者正确显示。
由于布的动摇、染污和粗糙的过失，意思是由于动摇的过失、染污的过失和粗糙的过失。所谓散乱、遮障和宿世遮障，是说由散乱而有动摇过失，由遮障而有染污过失，由宿业遮障而有不平等过失。愚者即是痴人，即使以导师的功德也找不到所说法的道路。
若有入邪道者等广说，乃至此为清净及可欲等，是长老摩诃俱絺罗为令入世间真实而说。
论师也以其诗偈若有入邪道等广说的自身诗偈，以及彼三种功德等广说的十颂，为了阐释能仁王的言教而说。
其中三种功德比偈颂低劣，即成为退转因、观察善恶、仅生起欲乐所说者。
所谓彼亦，是指此偈所说的功德是针对三种补特伽罗而说，此三种补特伽罗是：决定趣入解脱者，为此而广说若有入邪道等；欲修行而不了知者，为此而广说观察善恶等；不欲修行而一向放逸染污业者，为此而广说有人除迷惑等。
所化放逸者为厌离所逼恼。石灰石经火烧，如同石灰石被火烧而毁坏法，如是烦恼随眠之石等邪业边际广说。
如是守夜不观察及乐师等广说。调伏即是降伏的意思。救护轮回是为了获得解脱。调护功德故是为了调伏的功德和救护的功德。
断除邪见等恶道，等字包括邪思维、邪语、邪业边际、邪命等。正见等声包括正思维等。

།ཀུན་དུ་འཚོལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྡེག་པ་དང་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་འདི་དག་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ དོགས་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།དེའི་སྨན་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིར་བྱ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སོ། །ལུས་དང་འདྲ་བའི་ནད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་སྐྱོན་དྲུག་པོ་ན་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་འདིས་སོ།།ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཐབས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གནོད་པ་མང་བ་ཉིད་ནི་གནོད་པ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྲོག་འཕྲོག་པ་ཉིད་ ནི་འཇོམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།གཏན་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུ་ཕྱིས་མི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་ན་གཏན་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་པ། རྫས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། ནམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ལན་འགའ་ཡང་བསྒྲུབ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་དང་བག་མེད་རྨོངས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། དད་དང་སྐྱེ་དང་རྟོགས་པས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །དཀོན་མཆོག གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ན་མཉན་པའི་རྒྱུ་སྐྱོ་བ་འབྱུང་ངོ་།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱོན་ནི་སྡིག་འདོད་སྲིད་རྟེན་ཅན། །སྐྱོན་གང་ལ་རྟེན་སྡིག་པ་དང་། །འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྡིག་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། དེ་ཐོས་ན་མཉན་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་སྐྱོ་བ་འབྱུང་ངོ་། །སྡིག་པ་དང་འདོད་པ་རྣམས་དང་སྲིད་པའི་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྡིག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སྐྱོན་ནི་གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་། འདོད་པའི་གཞི་དང་། འདོད་པ་དབང་དུ་བྱ་བས་མ་ དང་བུ་ལྟ་བུ་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེའི་སྐྱོན་ནི། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་སྡིག་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །མཚན་ ཉིད་རྣམ་གཉིས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ ལ་སོགས་པ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ།།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེའི་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བའི་ མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་།འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་སོ།

所谓'遍寻之苦'，即是到处寻求之苦的意思。
损害之苦，即是殴打和砍伤之苦。
所谓'疑虑之苦'，即是怀疑他人对自己做这些恶事的痛苦。
所谓'欲求其药'，即是追求人所需要的药物。
所谓'如身无病'，即是与身体相似的意思。
此处说明身体疾病具有六种过患：与病痛相连即是'感受痛苦'之词所表；
遍及全身即是'遍及'之词所表；
无间断入侵即是'恒常'之词所表；
无法医治即是'无方'之词所表；
危害众多即是'多害'之词所表；
夺取生命即是'摧毁'之词所表。
所谓'永远驱除'，即是永远不再生起，故称永远驱除。
具八支分之物品聚集，即是具有八正道支分的物品聚集。
永远无法成就，即是任何时候都无法成就的意思。
若问这是从何而生，即是'瞋恨、放逸、愚痴依次对应信心、生起、了悟'之义。
听闻三宝功德则生起厌离之因。
若问如何，即是如此：广说'彼世尊'等，广说'世尊正法善说'等，广说'世尊声闻僧众善入'等。
过患是依于罪恶、贪欲、有。任何过患依于罪恶、贪欲和有，即是依于罪恶、贪欲和有，听闻此则生起厌离事物之因。
罪恶、贪欲等和有，其中罪恶是破戒。
其过患是杀戮、束缚等。
欲有事欲和烦恼欲。
它们的过患如经中所说：'因欲、依欲、为欲所使，母子般亲近者也会争斗'等广说。
有即是五取蕴。
其过患是生、老、死、忧等。
如是三种过患即是依于罪恶、贪欲和有。
二种相即是蕴等的自相和共相。
其中首先五蕴各自的自相是可色性及领受等。
共相是无常性等。
同样，眼等的自相是作为眼识等所依的净色。
眼界等也是如此，获得如是义的决定。
因果相连之相广说即是：获得无明、行、识、名色等十二有支的因果相连之相的义的决定。

།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་གཉེན་པོའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་།ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་དག་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འདས་པའོ།།ཉེ་བར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གིས་མཐུ་བཅོམ་ཞིང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་དག་གིས་མཐུ་སྟེ་ནུས་པ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ནི་མཐུ་བཅོམ་པའོ། །གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ཉེས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གིས་ཏེ། ལོག་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དེང་སང་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དེང་སང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་སྟེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གཅིག་།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏོ། ནུབ་ལ་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལའོ།།དེ་ནུས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྟོག་པ་དེ་ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ལས་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་དང་ དོན་གཉིས་ཀྱི་ལུང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་སོ།།རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཚིག་བཞི་པས་སོ། །ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་རོ། །སེམས་ལ་ཞོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་བསྔགས་པའི་སེམས་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་།མིག་ཞི་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོའི་མིག་ནི་ཞི་བར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཟང བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མཛད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འདི་ལ་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་ མཛད་པའི་དོན་ཏོ།།འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནོར་དང་ལྡན་པ་ནི་ནོར་བདུན་ནི་དད་པའི་ནོར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ནོར་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ནོར་དང་། ཐོས་པའི་ནོར་དང་། གཏོང་བའི་ནོར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་རོ། །སྐྱོན་བདུན་འཁྲུ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ ནམས་ནི་སྐྱོན་བདུན་ནི་ཕྲ་རྒྱས་བདུན་ཏེ།འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། མ་རིག་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། ལྟ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སྔ་ལྟས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཏན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ལ་ཕན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདིར་གཏན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

获得苦谛和集谛等四圣谛的因果关系的性相义的确定后，会生起对治法的因的了悟。因此应当了知，这些功德是在听闻正法时才会具有的，对此应当恭敬。
听闻者大多背离，听闻者大多即众多背离这些善说，那些是听闻者大多背离。
大多数受持者已逝去，大多数受持这些善说者已逝去，那些是大多数受持者已逝去。
被邪说所摧毁力量，被这些善说的力量即能力所摧毁的那些是被摧毁力量。由何者呢？由邪说即错误宣说的意思。
此偈颂即广说是此偈颂由于说'如今'的缘故，如今在两方即在居士方和出家方，佛教衰败有四种，其中居士方有一种，出家方有三种，显示趋向没落。
如何做呢？由'听闻者大多背离'等广说。'于彼'即于出家方。'因为不能发挥作用'即由于从这些善说中没有力量证悟沙门果。
'此'广说即此略说有两种衰败：文句和义理二者的教法衰败是如前所说的三句所显示。证悟衰败是第四句所显示。显示闻法衰败，应当贯通一切处。
'安住于心'即安住于佛陀亲口赞叹的心。'因为令眼寂静'即因为说'是众生眼寂静'。'因为是吉祥源泉'即因为说'是吉祥源泉'。'以善义所说圆满'即以善义所说圆满的意思。
'以能遣除一切烦恼毒的义'即此佛语具有遣除一切烦恼毒的义，此是令一切烦恼毒寂静的义。
因为成就七圣财而具财，七财即信财、戒财、惭财、愧财、闻财、舍财、慧财。
因为清净七过而有福德，七过即七随眠：欲贪随眠、有贪随眠、嗔恚随眠、慢随眠、无明随眠、见随眠、疑随眠。
因为是一切功德的先导而吉祥，即如是世间和出世间一切功德的先导即前兆，因此是吉祥。
因为是为了永久梵行而作故而有益于寿命，即如是此中是为了永久梵行而作，如所说'最初善'等广说。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚེ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ལ་ཕན་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དགོངས་པ་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའོ། །དོན་དང་མཐུན་ པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དུས་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རན་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་གདུལ་བའི་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ། ། འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་གཉིས་འབད་པ་དང་མི་འབད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དགེ་བ་ནི་འབད་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མི་དགེ་བ་ནི་མ་འབད་པར་རོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། ཕྱིན ཅི་ལོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱེད་ལ། མི་དགེ་བ་ནི་གཙང་བ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་བ་ ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་མ་ཆགས་པ་དང་།ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །མི་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཉིས་པོ་མ་རིག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་ངམ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ གཅིག་ཏུ་མ་རིག་པ་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ།།སའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ས་ཐམས་ཅད་དང་ས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ས་དགུ་ཆར་དུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུའོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ས་གཅིག་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནར་རོ། ། འབྲས་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། ། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་གཏོགས་སོ། །དུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ངན་པར་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་དུས་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཆུང ངུས་མི་དགེ་བ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྤོང་བའི་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པས་སོ། །དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཕྲ་རྒྱས་བཅུའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་རྣམས་མང་པོ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བ་བས་དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ ཡིན་གྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ། མི་དགེ་བ་ལས་ས་གཞན་གྱི་དགེ་བ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ས་པ་ནི་དེའི་ས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། དགེ་བ་དེ་དང་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་དེ་དང་ས་ གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་དང་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་དགེ་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་ས་པས་མི་དགེ་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེའི་གཉེན་པོས་མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་གཞན་འདྲེན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཁྱད་པར་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིའོ།

因此，为了利益寿命故称为利益寿命。本性清净即是自性清净。所谓意趣柔和即是非人为的。契合义理即是由于善妙文字的缘故。所谓契合律仪即是由于随顺根机而教导的缘故。所谓应时即是由于对已成熟相续者作完整开示的缘故。所谓适量宣说即是直至所化事业完成为止。
由造作差别，即善与不善二者是由勤作与不勤作所造作的缘故。如是，善法是需要通过勤作而现前，不善则无需勤作。所谓由行相差别，即是如实与颠倒行相的缘故。善法是如实地以无常等行相而缘取，不善则是以清净、快乐等行相。所谓由相应差别广说即是，一切善法都与无贪、无嗔、无痴三善根相应。不善则与无明、贪欲、嗔恚二不善根中任一相应，或与无明这一不善根相应。
由地差别，即是一切地与一地的缘故。善法遍及九生地，从欲界乃至有顶。不善唯在一地，即唯在欲界。由果类差别，即是五果与四果的缘故。善法有五种果：异熟果、等流果、士用果、增上果与离系果。不善有四种，除去离系果。由于在殊胜与劣等时成为果故，如是广说。
由少分摧伏众多差别，即是少分善能摧伏众多不善，如同一刹那的断除业能摧伏无始以来所积累的众多违品。譬如苦法忍能摧伏无始以来所积累的众多违品，即摧伏具有十种随眠特征的违品。诸多譬喻广说即是，这些是善较不善有力的譬喻，仅是相似而非完全对应。
有人说：相较不善，其他地的善法如初禅等地所摄应当是具有彼地力。对此回答：即使是与彼同地的善法，广说即是，虽与欲界所行善法同地，但由前三种差别——造作差别、行相差别、相应差别，当知是具有胜过不善地之力。
复次，制伏不善广说即是，如是欲界所行善地能制伏不善，由其对治而引生色界所行善法等其他对治不善。因此当知善法具有力量。总结偈即是关于这十种差别。

། འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་ལྡན། །ས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ས་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འབྲས་བུ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཇི་སྐད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པའི ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་།འཆད་པ་ཉིད་དང་། ཆུང་ངུས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤོང་བ་ཉིད་དང་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དོ། །གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་རང་བཞིན་གཉིས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལེགས་འཐོབ་ནི་ལེགས་ པར་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྒྲུབ་དཀའ་ནི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་དྲག་ཡུན་རིངས་སུ་མི་སྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ནད་དྲག་པ་དང་ཡུན་རིང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ནད་དྲག་ཡུན་རིང་ངོ་། །འདི་ནི་འདི་སྐད་དུ་ནད་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཅན་སུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྨན་དང་། གྲུབ་པ་དང་། གཏན་དུ་བ་དང་། ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། ལེགས་པར་འཐོབ་པ་དང་། ལེགས་པར་བསྟེན་པ་དང་། བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ལ་རྟེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་སོགས་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲགས་པ་དང་། བསྔགས པ་དང་།ནོར་འདོད་པ་དང་། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟབ་མོ་ནི་འཇུག་པར་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འདི་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་སྨད་པའོ། །ཕུལ་བྱུང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའོ།།ངེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པའོ། །ཐབས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་ པ་པོ་གཞན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོ་ན་དེ་བྱ་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོ་ན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་མོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གཉིས་ལྡན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་ལེགས་པ་འདི་གཉིས་དང་ངོ་། ། ཅི་འོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་གྱུར་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་གསུངས་པ་གང་དག་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོས པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་དང་།སོམ་ཉི་སྤོང་བ་དང་། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དང་ཚིག་ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ པས་ཤེ་ན།གཉིས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ལྡོག་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་འདི་གཉིས་ནི་མི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་འདུས་སོ།།སོམ་ཉི་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དང་ཚིག་ཟབ་ མོ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་འདི་ནི་བདེན་པ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ།།གཏན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོ་རིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཆོས་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྦྱོར་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

相应诸行法。广说'自性'是指行为的差别、相状、相应性、地性，以及二种果性，即如所说数量果的差别、如所说究竟的差别、宣说性、以小而正灭性、断除性和成为分类的差别性。
'无二'是指此中无有佛语的两种自性的意思。'善得'是指善获得的意思。'难成就'是因为修行困难。
'重病不长期依止'是指凡是有重病和长期病的即是重病长期。此是说谁有重病而且长期的，不应依止佛语药、成就、永恒、摧毁一切病、无二、善得、善依止和难成就。
'欲求获得等'中'等'字包括名声、称赞、财物欲求，如所说过患即是贪著等。'甚深'是因为难以趣入的意义。'依止此'是指住于此佛语的意思。'无过'是指无有诽谤。'殊胜'是指众多。'决定'是指无疑。'果无尽'是指果不可尽的意思。'获得'是指得到。'无他方便'是指无有其他方便的意思。'亦无修行者'是指为此目的也无有其他修行者的意思。
'那么应当如此做'是指那么应当修行的意思。在思维和修习二时也是摄受。'具二功德'是指具有令理解和善妙决定语这二者。'随宜'是指如律。'已证悟'是指如实了知诸谛。
广说'听闻正法有五种利益'是指经中所说听闻正法五种利益：令未闻者得闻、令已闻者纯熟、断除疑惑、令见解正直、以智慧通达甚深义句。此五种功德摄于无知、疑惑、邪知、证悟诸谛四者中。
云何摄于四者中？以二者能遣除无知，即'令未闻者得闻'和'令已闻者纯熟'这二者。因为能遣除无知，所以'令未闻者得闻'和'令已闻者纯熟'这二种功德摄于遣除无知中。'断除疑惑'这一功德摄于遣除疑惑知中。'令见解正直'这一功德摄于遣除邪知中。'以智慧通达甚深义句'这一功德摄于证悟诸谛中。
'为永久利益安乐'是指为了如理获得永久的涅槃和善趣。'应当反复修习，因为是一种加行'是指法应当反复修习，因为是一种加行。

།འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་གཞན་མེད་པས་སོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །ཉོན་མོངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤང་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཟད་པར་བྱའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་ལ་ཆགས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་དེ་ཟད་ འཕེལ་རྒྱུ་ཡིན།།ཤེས་རབ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྙིང་བརྩེ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་རྩ་བ་གཉིས་སུ་གསུངས། །དེའི་འཕེལ་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ སྙིང་བརྩེ་བ་དེ་གཉིས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ནི་དེ་འཕེལ་རྒྱུའོ།།འབྲས་བུར་བཅས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པས་སོ། །དམན་པ་དག་།ཡོངས་སུ་གཟུང་ལ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པ་སྟེ། ཆགས་པ་ནི་དམན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པའོ། །དེ་གང་ དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དམན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དམན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་པོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་།ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་དང་།འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁུག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ན་བ་དང་། རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉན་པ་དང་། འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པ་དང་། འཇོག་པའོ། །དེ་ལ་མཉན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །འཇོག་པ་ནི་དེའི་དོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའོ། རྟེན་ལ་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཐོས་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་རྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་བྱ་བའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བདག་གི་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་སྐྱེས་སོ།།མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།

如是获得涅槃之法，无有其他修行。'彼'即是菩萨。'为断烦恼涅槃'者，为断自身烦恼故，应断除对自我之执著。为断涅槃故，应增长对他人之执著，即修慈悲心。
所谓'彼二者'，即对自我之执著与涅槃。智慧与悲心是彼等灭尽与增长之因。智慧是自身烦恼灭尽之因，悲心即对他人之执著，是增长菩提分之因。由此缘故，说菩提有二根本。其增长之因，即是智慧与悲心二者增长之因。
'成为果'者，是由修行。'具有执著于摄受下劣'者，即是对摄受下劣之执著，即是对摄受下劣之贪著。具有此等者，即是具有执著于摄受下劣者，即是彼等具有执著于摄受下劣者。
'诸烦恼与随烦恼'者，其中烦恼是贪等粗重者。随烦恼是无惭、无愧、嫉妒、悭吝等。'由彼所生诸业'者，即由烦恼与随烦恼所生之诸业。
'三苦'者，即行苦性、坏苦性、苦苦性。'忧等'者，即忧、悲、苦、忧恼、扰乱等。'病、老死等'者，等字包含爱别离、怨憎会等。
'听闻与安置'者，即听闻与安置。其中听闻是所教之法。安置是其义，即于自身正确生起。
依止于戒、闻、少欲等功德所熏习故，等字包含知足、远离等，如经中所说。
'由欲作性故是大心'者，欲作性之心是由因所引发。彼刹那之引发是于作业时随顺。
'由众生、苦、利益、功德殊胜故'者，即由众生殊胜、苦殊胜、利益殊胜、功德殊胜，如阿毗达磨藏中广说。
'由终末'者，即由终末而具力。由极喜作意分别遍满故。
其中极喜是于三摩地加行位中，观察戒等资粮时所生之喜悦，即'我之资粮圆满'而生起欢喜。于等持位中所生之喜悦则是相违。故说由极喜生喜。与极喜相应之作意即是极喜作意。

།རབ་ ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་ནི་དེ་བསྒོམ་པ་བརྟས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།མཇུག་གིས་དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལས་བརྩམས་ནས་གཞན་དག་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་ལ།ཆོས་མཐུན་པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ལ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་མེད་པ་དང་། འདོད་ཆེན་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། དང་པོ་ཀུན་ནས་ བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླང་བས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་པ་དྲག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གུས་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞིང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་བ་དང་།ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །གཞི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པས་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དགའ་བ་ཉིད་དག་གིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལ་འཛིན་པ་ན་ལེགས་པར་གསུངས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སོ།།ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན་བ་ལང་རྫིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་ལྡན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནིའོ། །ལེགས་ལྡན་འདི་སུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་བཟང་ཆུ་བོ་ཚོལ་བ་ཅན། །མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་མཆོག་མིན་ཤེས་པའི་ཡིན། །དེ་ལ་ཚུལ་ བཟང་ཆུ་བོ་ཚོལ་བ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཚུལ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དགེ་བ་སྟོན་པ་ནི་ཚུལ་བཟང་ངོ་། །འདི་ལ་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཆུ་བོ་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཆུ་བོ་ཚོལ་བ་ཅན་ཏེ། ཚུལ་བཟང་པོའི་ ཆུ་བོ་ཚོལ་བ་ཅན་དེའིའོ།།མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་ནི་མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་ཏེ། མཆོག་དང་མཆོག་ཚོལ་བ་དེའིའོ། །མཆོག་དང་མཆོག་མིན་ཤེས་པའི་ནི་གཙོ་བོ་དང་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལེགས་ལྡན་འདི་གང་གི་ཡིན་ པར་བསྟན་པའི་ལེགས་ལྡན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམས་ཕྱེ་ན། །རང་གི་སྲོག་གི་རིན་གྱིས་ལེགས་གསུངས་ཉོ་བ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །མཛད་པ་ནི་མཛད་པར་གྱུར་པའོ། །སྙིང་པོ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་ཕྱེ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་རང་གི་སྲོག་ གཉིས་ལ་སྙིང་པོ་དང་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་རང་གི་སྲོག་གིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉོ་བ་མཛད་དོ།།བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་མཉེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉེས་པར་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

对于那些专注于极喜的人们的分别念，就是专注于极喜的分别念。由这些广大，就是修习坚固。因为由专注于极喜的分别念广大的缘故，所以是由专注于极喜的分别念广大。如是，以结尾，因为以结尾具有善的力量。'以其眷属'等广说，如经中所说:'从布施所生的善，从持戒所生的善，从修习所生的善开始，令他人趋入正持，并称赞，对于法随顺者也极为欢喜'。
为了回向涅槃和无上正等正觉。为了回向涅槃，为了回向无上正等正觉。对于不善也应当如是随理了知，以所依即是由于所依具有破戒、无闻、大贪等非功德所染污。以最初等起即是由因等起欲作的心意广大的缘故。
以猛烈精进即是为了作而恭敬精进，以及反复精进，即是恒常精进。以田即是四种田：众生、苦恼、恩惠和殊胜功德。以事即是不断杀生、不与取等差别的缘故。以作业即是作损害差别的缘故。以结尾即是作已专注于极喜的分别念广大的缘故。
以眷属即是令他人趋入正持并称赞，以及见到法随顺者极为欢喜。应当如是随理了知。于心执持时说为'善说'。
若问如何执持，即是'如牧牛者'等广说。'此贤善者'即是具足贤善者。若问此贤善者是谁，即是'具善轨寻求水流者，最胜与求胜知非胜者'。其中'具善轨寻求水流者'，即是被诸佛菩萨赞叹的轨则，以及宣说菩提分善法是善轨。此人具有寻求善轨水流的性质，故称为具善轨寻求水流者。
'最胜与求胜'即是以最胜和寻求最胜而作，故称为最胜与求胜。'知非胜者'即是了知主要与非主要的意思。若问所说的此贤善者是谁的贤善，'若详析其精要，即以自身性命为价购求善说'等广说。'作'即是已作。
'详析其精要'即是对善说和自身性命二者的精要与非精要二者详加观察后，以自身性命购求善说。'意乐当得清净成熟'即是善根清净成熟的意思。'不悦'即是不悦的意思。

།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ ལ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ད་ལྟར་ནི།དགེ་སློང་ཚོགས་ཀྱང་བྱམས་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི། སྡོམ་བརྩོན་སྐྱེ་བོ་དགེ་འདུན་ནང་དག་ཏུ། །དོགས་མེད་སྟག་མཚན་ཅན་དང་བྱ་ཐོགས་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི།།སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་ས་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཀྱེ་མ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུའི་ས་དག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དེ་ལ་མཉན་པ་དང་། གཟུང་པ་དང་། བཅང་བ་དང་དོན་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་དོན་དང་ མཐུན་པར་སྒྲུབ་པས་འབད་པར་བྱའོ།།མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའོ། །བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་མི་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཇི་ལྟར་ན་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཅེ་ན།།འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྣམ་འཇིག་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏེ། འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ངང་གིས་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། གནས་པར་མི་མངོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གཏན་དུ་ འཇིག་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།སོང་ཞིང་སོང་བ་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གཏན་དུ་འཇིག་པ་ཡིན་ཡང་ཆད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གསར་དུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །འདུས་བྱས་འཇིག་པ་དེ་དག་ལ། །མི་ཤེས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན། །མི་ཤེས་པས་བདག་དང་བདག་གིར་ འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གནས་སྐབས་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་གསུངས་པ་ནིའོ། །མི་འཇིག་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རྟག་པར་ལྟའོ། །ཡུན་རིང་འཇིག་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་མི་རྟག་ པ་ཡིན་ཡང་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་འཇིག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་བའོ།།གཞན་དག་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཞིག་ན་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་དག་ཞིག་ལྟ་སྟེ་ཆད་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་འདུ་བྱེད་ལ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེའི་ཆེད་དུ། དེའི་རྩ་བཞི་ཡིས་མི་རྟག་འདི་ཉིད་བསྟན། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་དེའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཏེ།གནས་སྐབས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོས་དང་། གནས་པར་མི་མངོན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པས་དང་སོང་ཞིང་སོང་བ་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པས་དང་། གསར་དུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པས་སོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་བདག་ གི་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།གང་དག་གིས་ཤེ་ན། གནས་སྐབས་འགྱུར་ཞིང་གནས་པར་མི་མངོན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དང་། སོང་ཞིང་སོང་བ་མི་འོང་གསར་དུ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏེ། མདོ་ལས་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་དང་། དེ་ནི་བདག་གི་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་ང་མེད་པ་དང་བདག་དེའི་ངའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་ནི་དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །གཅིག་གིས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པས་ཟིན་པ་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་འདི་ནི་མ རིག་པ་ཡིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཞི་དང་། རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཞི་ནི་རྩ་བ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་ནི་རྩ་བ་གསུམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་ནི་རྩ་བ་བཞི་པས་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

完整地宣说四种衰损：由于执著资具财物而导致的资具减少的衰损，是以'修行支分变化'这句话来宣说的。对于梵行同修们的慈爱衰损，是以'现在比丘僧众也背离慈爱'这句话来说的。戒律衰损是以'在持戒者大众内部中，无疑虑地携带矛和弓而行走'这句话来说的。对于获得自利的精进衰损，是以'往昔禅定之地是何处？哀哉如何成就果位之地？'这句话来说的。
对此应当以听闻、受持、忆持和如理修行来精进。'体验'是指亲身经历。'教法怎样才不应为'是指诸佛世尊的教法怎样才不应该做的意思。
关于'以此偈颂'广说，若问此偈颂说明了什么？以'诸行皆坏灭'来宣说。以'转变于时位'来说明，以'行走'的自性刹那坏灭来宣说。以'不见住'来说明。以'永远坏灭'来宣说，以'去已去不返'来说明。也宣说了'虽永远坏灭但非断灭'，以'新生'来说明。
'对那些有为法的坏灭，由无知而执著我和我所'，意思是由无明而执著我和我所。'复次'是指其他方面，即所说的'转变于时位'等偈颂。'见为不灭'是指将诸行视为常。'见为长时坏灭'是指虽然这些有为法是无常的，但认为要很长时间才会坏灭的见解。
有些人对这些有为法坏灭时生起悲伤。有些人见到坏灭就执著断见。为了那些如此看待有为法的人，'以其四根本说此无常性'。以那偈颂的四个根本，即以第一'转变于时位'，第二'不见住'，第三'去已去不返'，第四'新生'来说明。
其中以两个根本宣说有为法无我和无我所，是以哪些呢？以'转变于时位且不见安住'和'去已去不返复新生'来说明。因为经中说：'凡是无常的即是苦的，凡是苦的即是无我的，那是无我所的，那里无我，我不属于它。'以一个根本说明对它们执著我和我所见，即以'然而我执我所执转起'来说明。以一个根本说明其因是无明所摄，即以'此众生为无明所覆'来说明。
宣说了我见颠倒的所依、自性和因。怎样呢？首先，我见颠倒的所依是以前两个根本来宣说的。自性是以第三个根本来宣说的。因是以第四个根本来宣说的。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ལས་བྱས་པ་ཀུན་མི་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་གང་མི་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐོས་པ་དང་། །བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་བྱའོ། །ཡུན་རིང་ན་ཡང་ཞི་བ་འཐོབ། །བྱས་པ་མི་བྱ་བ་དེས་དུས་རིང་པོར་གང་གི་ཚེ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཐར་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་བྱས་པ་ཡིན་ནི་གང་བྱས་པ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ ཚིག་གོ།།ཡང་བྱ་བ་དེ་ཡིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞི་མི་འཐོབ། ཤིན་ཏུ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ཐར་པ་མི་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལྟ་བུའོ།། །།རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ་ ཐ་མའོ།།གཉིས་པ་ལས་ཀྱང་གང་བྱས་པ་ནི་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་ཡང་མི་བྱའོ། །གང་བྱས་པ་སྟེ་བསྒྲུབས་པས་དེ་མི་བྱའོ། །བྱས་པ་མི་བྱ་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ཡོད། དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་བྱས་པ་སྟེ་བསྒྲུབས་པ་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཡང་བྱ་བ་དེ་ཡིས་ནི་ཐར་པ་ཡང་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་འཐོབ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལྟ་ཅི་སྨོས་བདག་ལ་ཁྲོས་ཏེ་བསད་ན་མི་རུང་ངོ་། །བསད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེའི་ཚིག་བཟློག་པར་ཡང་མི་ནུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་བཞིན་མི་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་ཏེ་ནི་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེའོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པས་བུད་མེད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདོད་པས་བུད་མེད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དད་པའི་རྟགས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་རྟགས་དེ་དག་འབྱུང་བ་ཡང་དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་དད་པའི་རྟགས་དང་། མཚན་མ་དང་། དད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་དད་པ་ཅན་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཡིན། དམ་པའི ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་ཡིན།སྐྱེ་དགུ་སེར་སྣའི་དྲི་མས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་། ལག་བརྐྱང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་ཁོར་མོར་བྱེད་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་ ཀུན་འགེད་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒན་ཞུགས་བསྙེན་པར་རྫོགས་སུ་གཞུག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་མ་བཟླས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཉན་དུ་གཞུག་མ་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། གསོན་འདྲར་ནི་གསོན་བ་ལྟ་བུར་རོ། །གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ངན་སོང་བ་སྟེ་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསླབ་པའི གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འབྱུང་བ་པ་སྟེ། ཡང་འབྱུང་བ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངན་སོང་བའི་ལས་སྤངས་པ་ལ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་བའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། ཡང་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这两个偈颂的意义也应当与前文相符而说。怎样呢？首先从第一个偈颂中，所说'已作皆不作'是指后来不应做的即是不应做的。从三种菩提开始，由闻、思、修所生而使相续完全成熟的，那些都不应做。'长时得寂灭'，是说由于不做已作之事，在长时间中精进时必定获得解脱，这是其含义。'若已作复作'，是说若已作者又再作，这是其含义。'以此长不得寂'，是说即使经过极长时间也不能获得解脱，这是其含义，如外道的禅定等。《广释正理释》第十五品完。
从第二偈颂中，'已作不应作'是说为了大菩提而积累的福德智慧资粮，也都不应做。已作即已修习者不应做。由于不做已作之事，有可能成就佛果，必定会成佛，这是其含义。'已作复应作'，是说已修习者又应作。由于再做已作之事，解脱也不可能，别说证得涅槃，更何况成佛。
'若被杀不应'，是说若被杀害则不应，这是其含义。'不能违其语'，是说不能违背他的话而不做，这是其含义。'知'即是已经知道。'以非方便行求女'，是说因贪欲而追求女色的非梵行，这是其含义。
'从信相中'，是说信相的生起也是如此，比丘们，这三者是信相、标志和信解之处。是哪三者呢？比丘们，有信者欲见圣者，欲听闻正法，在众生为悭吝垢所缠时，以离悭垢之心住于家中，喜好广施、伸手布施、乐于舍施、喜行布施、具足布施、乐于普施，如是而生。
同样地，不能让老年人受具足戒。同样地，由于未让其诵'你是男人吗'等受具足戒时的问话，所以说'不能让你听闻'。'如生'即如活着一般。'由获得某果'等广说，是说获得何种果而成为恶趣者，即具有恶趣果报。烦恼、生和业的随烦恼见所断已尽。首先这是就学处阶位而说的。
又有后有者，即断除了具有后有果报的烦恼和生的随烦恼修所断二者的是阿罗汉。不说业的随烦恼。为什么呢？因为在断除恶趣业时，不安立后有业的随烦恼，因为后有是善果的缘故。

།འདི་ལྟར་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ནས་བསགས་པའི་ལས་དགེ་བ་ལས་དགེ་བ་ལན་གྲངས་གཞན ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྱུང་བ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཟད་པར་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་བགེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་བགེགས་ཞེས་བསྟན་པས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་འཐོབ་པ་དག་གཅོད་ཀྱི་བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་དེ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བགེགས་ ནི་ཅི་དག་སྤངས།ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་རྒལ་ཏམ་ཅི་ཡིན་མི་བྱའི་ངེས་པའི་ལས་ནི་ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བར་དུ་དེ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་ བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ།།བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ངན་སོང་དང་ནི་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་བ་གང་། །ཉོན་མོངས་ཡན་ལག་གསུམ་གཉིས་ཟད་བྱའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་ སོང་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རྟོགས་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཕྲ་རྒྱས་མེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེགས་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ། །སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཉིས་དག་གིས་སྲོག་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་ལས་སྲོག་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ནི་གསོན་པ་དང་འདྲ་ བར་ཉལ་བར་རུང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཉིས་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་འདི་མ་གཏོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཤད་པ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐོབ་པས་ཡང་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།ཅི་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ནི་དབུགས་ཕྱིན་ན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྲོག་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་ལས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ནི་ གསོན་པ་དང་འདྲ་བར་ཉལ་བར་རུང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གསུམ་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ལུང་སྟོན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། བཤད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྤངས་པའི་ ཁྱད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཅི་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ནི་དབུགས་ཕྱིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

如是，有学者的再生是从凡夫阶段所积累的善业中，感受其他次数的善报和受生后所感受的果报。为什么呢？因为这不是有学阶段的再生，他们的善业是有漏的，这是因为它是可尽的喜乐。烦恼见所断是证悟的障碍。
从这个偈颂中说明障碍，修所断不是对证悟真理的障碍，因为在见道时只断除见所断的获得，而不是修所断的。在烦恼中也说明了生起烦恼的力量，因此在中间提到生，这是说在烦恼和业的烦恼二者之间提到生的意思。
怎么样呢？断除了什么障碍？是否超越了恶趣？获得了什么决定业？恶趣的生和业的烦恼二者是从损害自他的角度而说的，其中损害自己的是生的烦恼，损害自他的是业的烦恼。
恶趣与再生将来，烦恼支分三二尽。为断除烦恼的三支，即为断除恶趣中的烦恼等烦恼，若无证悟真如则无法断除。为断除烦恼的二支，即为断除将来再生的烦恼和生，若无证悟真如则无法断除。如广说'随眠之火焚烧诸有'等。
如前所说是从有学阶段的角度而言。怎么样呢？由二因从未得气息到得气息，如同活着一样可以安卧，其他则不行。是什么二因呢？除了获得授记这个因以外。
另外解释说，由获得无退失的加行道必定获得顺决择分的忍，由获得彼故是获得无退失的加行道。由获得彼故不堕恶趣。由获得果位，如前所说是由获得何者的缘故。怎么样呢？如广说'由获得何者而断除恶趣的烦恼'等。
'从获得什么而得气息'是显示未获得无退失的加行道。'证悟什么'是未获得果位。如前所说。怎么样呢？从未得气息到得气息，如同活着一样可以安卧，其他则不行。是什么三者呢？由获得授记如前所说。
获得分为二种：由获得智慧的殊胜和获得断除的殊胜。如广说'断除的殊胜也'等。其中'从获得什么而得气息'是显示未获得授记。

།ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བདེ་བའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་པ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞི་ནི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་སྟེ་དེའི་དངོས་པོའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་ འདུ་ཤེས་པ་སྟེ།བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕྱི་མའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་ན་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས། །རྨོངས་ན་བདག་ཉིད་ཕྲད་ན་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བས་དེ་ རྣམས་ནི་མ་ཕྲད་ཀྱང་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རྨོངས་པར་བྱེད་ན་ཕྲད་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།སྨོན་པ་ན་ནི་འདོད་པ་ན་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ནའོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ་དོན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའིའོ། །དཔུང་ཐུབ་དཀའ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གང་དག་གི་དཔུང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་ནི་དཔུང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདོད་པ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་འདི་དག་ནི་མནོག་ཆུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་དམིགས་མང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མནོག་ཆུང་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གསལ་བའི་སྤངས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གནོན་པའི་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཔུང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་བ་རྣམས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གསལ་བའི་སྤང་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་སྤང་བ་ཡིན་པས་གསལ་བའི་སྤོང་བ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འདོད་པ་འདི་དག་ནི་མནོག་ཆུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། རྣམ་པར་གནོན་པའི་སྤང་བ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཉིད་སྤོང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་སྤོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ཉིད་སྤོང་བ་ཡིན་པས་བག་ལ་ཉལ་ཡང དག་པར་འཇོམས་པའི་སྤོང་བ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་ཏེ། འདོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །སྔོན་རྡུལ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བསགས་པའོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལའོ། །ཡིད་འཁྲུལ་ པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མོས་པའི་དགྲ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་སོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་གཉིས་ཡིན་པས་ནོར་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྫས་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པའི་རྫས་དང་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ནོར་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྫས་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བ་སྟེ།གྲགས་པའི་རྫས་དང་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་དག་ཉིད་ལས་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'了知什么'，是完全显示尚未获得智慧的殊胜。因为乐想是颠倒的所依。
对于那些非乐之事，认为是乐的想法，因为是具有完全逼恼的乐，如同其他。乐想本身即是颠倒。其所依即是乐想颠倒的所依，即是其事物。因此乐想，即是乐性颠倒的所依。
现在后半部分以'如是彼等'等广说，显示如何令彼等愚痴。
'希求时人们的心，愚痴时遇见自身更何况'，此说明彼等即使未遇见，具有贪欲者的心以乐想而愚痴，若遇见更何须说呢。
希求时即是欲求时，即是追求时。摄颂二偈，即是如前所说义。
所谓'难以抵挡'，即是难以抵挡者称为难以抵挡，此为词义。
'此等欲望'等广说，即是此等欲望微小而多苦，即是过患众多。此中微小是因过患极多。如是广说。次第如是。
云何？因明显难断故为难转。因对治难断故为难抵挡。因随眠正断难断故为难知其行相。
其中明显断即是断除明显性故为明显断，以别观力，如说'此等欲望微小而多苦'等如是等所说。
对治断即是断除对治性故为对治断，即是以世间道离欲界贪。如是随眠正断即是断除随眠正断性故为随眠正断，以出世间道从有顶，如'欲为苦'等广说。
'昔积尘垢'等广说，即是前世积集烦恼。此中即是如是时。
迷乱意者即是散乱心者。
因为障碍三摩地、智慧、戒律，次第如是。云何？因障碍三摩地故为信解怨敌。因障碍智慧故为智慧怨敌。因障碍戒律故为戒律损坏者。
'此世他世'等广说，即是现世为乐因二种，因如财故如同资具善，与名闻资具相顺故。如是后世为遍护苦因性故如财故如同资具善，与名闻资具相顺故。
因以获得与未获得善法遍损故为遍损。因以获得善法遍损故为遍损，及因以未获得彼等遍损故为遍损。

།ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་དགའ་བ་ཉིད་ནི་ཚིག་གཅིག་ གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།ཤེས་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། བཟློག་དཀའ་དཔུང་ཐུབ་དཀའ་བ་ཅན་རྒྱུ་བ། རྟོགས་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་ནི་གང་དག་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚིག་གསུམ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་བཟང་པོའི་ལམ་རྣམས་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མོས་དང་བློ་ཡི་དགྲ་ཡིན་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མང་ཞིག་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ལྷག་མས་ནི་གང་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། འདོད་ཆགས་རང་དགའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ། །བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཕྲིགས་ན་ཡང་མི་ལྡོག་པས་སོ། །ཐག་རིང་ཞིང་ཐིབས་པོར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐིབས་པོར་ རྒྱུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།མི་མངོན་པ་དང་བགྲོད་དཀའ་བའི་གནས་སུ་སྟེ། ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། ཤེས་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ པ་གང་དག་གི་དང་པོ་བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། བཟང་པོའི་ལམ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མོས་དང་བློ་ཡི་དགྲ་ཡིན་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པར་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་གསུམ་དག་གིས་བསྟན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་། ཆུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་ཚེའི་དབང་གིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བརྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། དེར་གཞོལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ། གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་ནི་དོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེའི་དབང་གིས་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་དེ་མེད་པར་མིང་དང་གཟུགས་ མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གསུམ་པོ་དེ་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བུར། །མི་བརྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དེ་དག་དཔེ་གསུམ་པོ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་མི་བརྟན་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་འཆི་འགྱེལ་ཟད་པ་ལས་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་འཆི་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། འགྱེལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཟད་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་མར་མེ་ལྗོན་ཤིང་ཆུ་ཡིས་བསྟན། མར་མེས་ནི་མིང་འཆི་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ནང་པར་མར་མེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ལྗོན་ཤིང་གིས་ནི་གཟུགས་འགྱེལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཆུ་བོའི འགྲམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་རྩ་བ་འགུལ་འདྲ་བར།།ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆུས་ནི་ཚེ་ཟད་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། སྣོད་ཆག་ཡོད་པའི་ཆུ་ནི་འཛག་པར་བྱེད་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བས་སོ། །རྒྱུ་བརྒྱད་དག་གིས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩལ་བར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཆོས་ མི་མཐུན་པ་ནི།དོན་གཉེར་ནུས་དང་མ་བྱས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། དེ་ནི་ངེས་པར་སྡིག་ལས་ཀྱིས། །བསྒྲིབས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་མང་སྟོན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་ནི། །ངན་སོང་ཐོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།ངན་སོང་ཐོས་པ་ནི་ཆོས་སྒྲོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ངན་སོང་ཡོད་དོ།

又简要来说，广说为：又简要来说，此偈颂以一句话完全显示了对诸欲的遍知欢喜性，即以'难知'这一句。以三句话完全显示了难以断除性，即以'难转、难敌对、难行'这些。
对于未遍知且未断除，以及如何对何者造成损害，以三句话完全显示，其中以'摧毁善道'这句首先显示如何造作。以'是信解意之敌'及'毁坏戒律'这两句也显示诸多损害。
余下偈颂显示对何者造成损害。由何者呢？由'贪欲自在根者'等广说。是坚固的，如何坚固呢？即使遮止也不退转故。远行且密行。如何是密行呢？于不显现及难行之处，以难知性而显示，即以'难知'这一词。如是应从有之门而配合。
无悲悯性即以摧毁善道等。凡是首先有摧毁善道等的戒律等，即是摧毁善道等。其事即是摧毁善道等性，即以摧毁善道等故。以'是信解意之敌'及'毁坏戒律'等，因为使一切善根完全灭尽故。
若问以三喻显示，即以灯、树、水显示。此是依寿命之力名与色广说为：其中名是四种无色蕴，因趋向彼故。色是四大种及四大种所造，因是色性故。寿是成为暖及识二者所依之法，即寿命之异名。依其力而转即是无寿命则名色不生之义。
'此三故如何，不坚固'者，即寿命、名、色彼等以彼三喻如何是不坚固，即是坏灭法性，由趋向死亡、倒塌、耗尽者，即其不坚固性是以趋向死亡、趋向倒塌、趋向耗尽的灯、树、水而显示。
以灯显示名趋向死亡性，即由'如晨间灯为风所动'故。以树显示色趋向倒塌性，即由'如河岸树根动摇'故。以水显示寿趋向耗尽性，即由'如破器中水渗漏'故。
以八因于此法不应极力精进之广说，与此相违即从'求义力未作'广说乃至'彼为罪业定遮蔽，显示诸多苦'所说。
又'令厌离者，闻恶趣而信解'等广说。闻恶趣即说法者。信解即是有恶趣。

།མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་དེར་སྐྱེའོ་སྙམ་དུའོ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོར་མི་བྱེད་པ། །དེའི་གཉེན་པོར་དགེ་བའི་ལས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མི་བྱེད་དོ། །འཇིགས་པ་ནི་ངན་ སོང་རྣམས་ལའོ།།ནུས་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལའོ། །ཚེ་ཐུང་བ་ནི་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཚེ་ལོ་བརྒྱའོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ནི་ཚེ་དེ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་མངལ་ཉིད་དུ་འཆིའོ། །རེས་འགའ་ནི་བྱིས་པར་རོ། །རེས་འགའ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་ནའོ། །མི་བྱ་བ་ནི་བྱ་མིན། དགེ་བ་མི་དགེ་བར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱེད་པ་པོ་གཞན་མེད། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་མེད་པའོ། །མ་བྱས་པར་བདེ་ལེགས་མེད། དགེ་བ་མ་བྱས་པར་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་མེད་པའོ། །བྱས་པ་ཡང་མི་འཇིག་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་ཡང་འབྲས་བུར་མ་སྨིན་པར་ཆུད་མི་ཟའོ། །དེ་བྱེད་མི་ཤེས་མིན། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་དགེ་བ་བྱ་སྙམ་པ་དང་། གང་གིས་ན་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་ཐབས་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་བཞིན་དུའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ནི་ཟང་ཟིང་གི་ཕུབ་མ་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ནི་ཟང་ཟིང་གི་ཕུབ་མ་སྨོས་པས་ནི་དེ་ལ སྙིང་པོ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་འདི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་འདོད་པའི་ཟང་ཟིང་གི་ཕུབ་མ་ལ་འཇུས་ནས་ཀྱེ་མ་རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་གླང་པོ་ཆེའི་ཉལ་བ་བྱེད་དམ་ཅི་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གང་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལས་ སོ་སོར་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཀྱེ་མ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མྱོས་པ་ཉིད་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ཡིན་པས་ན་རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་དེའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་ནི། བྱིས་ པ་ཀུན་ནི་རྟེན་ཡོད་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་ཀུན་ནི་རྟེན་ཡོད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟེན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་བྱས་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱི་ཧུད་ཚིག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀྱེ་མ་མི་བཟད་ཀྱེ་མ་དཀའ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྐྱོན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་ཉན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འཆད་དེ། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གསུམ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་སོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གསུམ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་སོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་ཉན་པ་དང་། མི་འཛིན་པ་ལས་བརྩམས་ ནས་རིག་པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་མི་ཉན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་ཉན་པའི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་བརླག་པའི་རྒྱུ། གྲོང་པའི་སྒྲ་ལ་མངོན་པར་དགའ། །ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་སངས་རྒྱས་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མི་འཛིན་པ་ལས་ བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོས་ནས་ཡང་ཕན་པར་བཞེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། བདག་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགྲ་ཡིན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

认为以不善业而生于彼处。不修其对治，不修其对治善业以遮止恶趣之生，亦不修得善趣。恐惧是对诸恶趣。具足能力是修善。寿命短暂是最多百岁。
其亦不定者，即寿命亦不定，有时死于胎中，有时死于童年，有时死于壮年。不应作是非作，善不应作为不善，此为语义。
无他作者，于此无他作者。未作则无安乐，未行善则无无苦。所作亦不失，积集善不善业亦不会未成熟而失坏。非不知如何作，非不知我应如何行善，以何方便不堕恶趣而得善趣。
若诸凡夫等，广说即欲本身是糠秕，说欲为糠秕即遮止其实质性。此说若如是，为何凡夫执著欲望糠秕而如醉象卧眠？
所谓凡夫，即于见真谛者之外别异者，是为凡夫。'呜呼此'者，表示对其悲悯。醉象卧眠者，即极醉之象卧眠，故为醉象卧眠。
复以他方式令生厌离，即'诸愚虽有依'等广说。'诸愚虽有依'者，即诸凡夫虽有依止之义。此中'善哉'者是叹词。
此等偈颂者，即'呜呼难忍呜呼苦'等。邪行具五过者，邪行有二种，说为不听佛语之相，此邪行复由其他三偈显示。
所说其他三偈者，即从'佛语'等广说，即此三偈。其略说当知是从不听闻佛语、不受持而说。
首先当知从不听闻而说者，即'佛语'等广说。如是不听闻佛语之邪行，由从'佛语'至'喜好俗声'二偈显示。
其中'佛语难得'等文句，应如理配入'佛语'等文句中。当知从不受持而说者，即'闻已复欲利益'等广说。如是不受持之邪行，由'于我勤利者虽敌'等偈显示。

།འདིར་ཡང་ཚིག་ ཏུའམ་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་མི་བཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་མི་བཟད་པ་དང་། དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མ་མི་བཟད་ཀྱེ་མ་དཀའ། །ཀྱེ་མའོ་ སྡུག་བསྔལ་ཀྱེ་མའོ་འཇིགས།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཡིན་པས་གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དེའི་གནས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།མྱ་ངན་བྱས་པ་ནི་གནས་འཇོག་གི་བུ་སའི་བཅུད་ནུབ་པ་དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་ཀྱེ་མའོ་སའི་བཅུད་ཅེས་མྱ་ངན་གྱིས་དུབ་པར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཁོམ་པའི་ར་བ་བརྒྱད་ཕུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ གང་དག་གི་ཞེ་ན།དགེ་སློང་དག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ སྟོན་པར་མཛད་ལ་སེམས་ཅན་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་དང་། དུས་མེད་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དགས་རྣམས་སུ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། སེམས་ཅན་དེ་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདི་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ལ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དང་།སེམས་ཅན་དེ་ནི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་གང་ན་འཁོར་བཞི་པོ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་མི་སྣང་བའི་མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མི་ཁོམ་པ་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས། བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། སེམས་ཅན་དེ་ཡང་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ནས། དེ་གླེན་པ་དང་། ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་དང་། ལག་བརྡ་ཅན་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ བཞིན་དུ་མི་ཁོམ་པ་དང་།དུས་མེད་པ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།

在此也应当按照文字或含义适当地运用。所谓'以不可忍等词来表示'是指邪行以不可忍、艰难等词来表示。如何表示呢？看到他们的邪行后说：'啊！不可忍，啊！艰难，啊！痛苦，啊！恐怖'等等这样的话。因为是损害的原因，即是身体损害的原因和心灵损害的原因。如何呢？杀害、束缚、殴打等他人的伤害，以及是忧愁之处，即杀害、束缚、殴打等本身就是他人的伤害，因此杀害、束缚、殴打等他人的伤害，'等'字包括争吵等。由于是杀害、束缚、殴打等他人伤害的处所，即是依处。如此，首先是痛苦，因为是身体损害的原因。也因为是心灵的损害，由于是忧愁之处，即是不悦的依处，这是词义。
所谓忧愁是指，如经中所说：'住处之子地味消失时，众生聚集后悲叹说：啊！地味啊！因忧愁而疲惫，发出哀叹。'同样，关于'你们已破除八种无暇'，什么是八无暇？'比丘们！这八种是修持梵行的人的无暇无时。八种是什么？比丘们！如来、应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、调御丈夫、无上士、天人师、佛、世尊出现于世间，宣说寂静、趣向涅槃、导向正等觉、善逝所说之法，而彼众生生于地狱，这是修持梵行的人的第一种无暇无时。
同样，生于旁生，这是第二种，如前所述。同样，生于饿鬼，这是第三种，如前所述。另外，如广说：'彼众生生于长寿天中'，这是第四种。另外，从'复次'到'善逝所说之法'，彼众生生于边地，即无有四众（比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷）的边地蛮族中，这是第五种无暇，如前所述。另外，广说从'复次'到'善逝所说之法'，彼众生虽生于中土，但愚笨、如羊哑默、只能用手势，不能理解善说与恶说诸法的含义，如前所述，这是第六种无暇无时。

།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། སེམས་ཅན་དེ་ཡང་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་མི་གླེན་པ་དང་། ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལག་བརྡ་ ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་།ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་ སྲེག་མེད་དོ།།ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་ སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་སོང་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་ པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་སྟེ།དུས་མེད་པ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་གླེན་པ་དང་། ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལག་བརྡ་ཅན་མ་ཡིན་ པ་དང་།ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནས་བྱ་བ་བྱས་པའོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པའི་བར་ཡང་ཡིན་ན། སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཅན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅན། རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྟོན་པར་མི་མཛད་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མེད་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁོམ་པ་དེ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་དང་། དུས་གཅིག་པུ་ ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁོམ་པ་དེ་གཅིག་པུ་དང་། དུས་གཅིག་པུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་ པ།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་ཞིང་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཅན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ལ། སེམས་ཅན་ དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་།དེ་མི་གླེན་པ་དང་། ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལག་བརྡ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་ཡོད་དོ།།མཆོད་སྦྱིན་ཡོད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་ཡོད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ དོ།།ཕ་ཡོད་དོ། །མ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ།

此外，如广说'如来所说示'等，彼众生生于中土，非愚笨，非如羊哑，非手语者，能知善说恶说诸法之义。然彼持邪见，持颠倒见，持错误见，如是见解并说：'无布施，无供养，无火供，无善行，无恶行，无善恶业果报，无此世，无他世，无父，无母，无化生众生，世间无阿罗汉，无正行者，无正趣者，无以自己神通证知现见此世他世而成就，我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'等。此为第七非时非处，不得住于梵行。
复次，彼众生生于中土，非愚笨，非哑，非手语者，能知善说恶说诸法之义。彼从正见乃至'所作已办，不受后有'等。然导师如来、应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛世尊未出世，不示寂法、涅槃法、趣菩提之善逝所说法。此为第八非时非处，不得住于梵行。
诸比丘，唯有一处一时，得住于梵行。诸比丘，何为一处一时得住于梵行？诸比丘，导师如来、应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛世尊出现于世，示寂法、涅槃法、趣菩提之善逝所说法。彼众生生于中土，非愚笨，非如羊哑，非手语者，能知善说恶说诸法之义。彼持正见，持不颠倒见，如是见解并说：'有布施，有供养，有火供，有善行，有恶行，有善恶二业果报，有此世，有他世，有父，有母，有化生众生。'

།འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་ པ་བསྟེན་ཏོ།།བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁོམ་པ་དེ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞིང་དུས་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །ཕག་མོ་ཐི་བའི་ཕྲེང་ལྡན་མའི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཉེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།གླེང་གཞི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕག་མོ་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་དག་གིས་ནུ་བ་ཞིག་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མ་མཆིས་རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ སྩལ་པ།ཀུན་དགའ་བོ་སྔོན་བྱུང་བ་ན་རྒྱལ་པོ་དབང་ཆེན་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བུ་མོ་ཐི་བའི་ཕྲེང་ལྡན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། བུ་མོ་དེས་ཕ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ནས་འགྲོ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ལམ་ནི་གང་དུ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བདེ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ མ་ལུས་གང་དུ་འགག་།ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་ཕས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་བགྲོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཅིས་ཡང་མ་ལགས་སོ། །ཅི་ཡང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བུ་མོ་དེས་མང་པོ་དག་གི་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་སྔོན་དེའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།།རྒྱུ་དེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལྟར་ཕག་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུ་མོ་དེས་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ལས།མིག་དང་རྣ་བ་དེ་བཞིན་སྣ། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་དེ་བཞིན་ཡིད། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་གང་དག་ཏུ། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་འགྲོ་བ་ལྡོག་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ལན་ཐོབ་ན་དེ་གནས་སྐབས་དེར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ པས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་ནས་ཤུགས་ཟད་པ་ནི་འཕེན་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།མདའ་གནམ་དུ་འཕངས་པ་སླར་ས་ལ་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདྲི་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་ནས་འགྲོ་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་འདི་དང་། ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་དེའི་ལན།མིག་དང་རྣ་བ་དེ་བཞིན་སྣ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པས་བདག་གིས་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། གཏམ་དང་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཏེ། ཇི་སྐད་ སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་དང་།གཏམ་དག་དང་། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་སྦྱར་བ་དག་གིས་སྐྱོ་བའི་གཏམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཅེས་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། མདོ་སྡེའི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅེས་ པ་སྟེ་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་དེ་དག་རྣམ་པ་མང་དུ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་ངོ་། །རྣམ་པ་མང་དུ་སྟེ་རྣམ་པ་དུ་མར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

在世间有阿罗汉、正等觉者、正入者，以自己的神通力现见并证得此世间与他世间，了知'我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'，这样宣说的比丘们，这是为了住持梵行的补特伽罗而获得的唯一闲暇、唯一时机。
现在要讲述猪母多子的前世因缘，如同《正法柔软》中广说的那样。缘起在王舍城，世尊见到一头有许多小猪的母猪。见已微笑，具寿阿难见到世尊微笑。见已对世尊如是说道：'如来、阿罗汉、正等觉诸佛不无因无缘而微笑，世尊微笑的因是什么？缘是什么？'
世尊说道：'阿难，往昔有一位名为大自在军的国王，他有一个名叫持底鬘的女儿。这位公主对父亲说了这样的偈颂：'轮回从何处转还？道路于何处转还？世间的一切苦乐，无余于何处灭尽？'
之后父王召集婆罗门们询问此事，他们不解其义，商议后说道：'大王，这是无所有，这是无所有。'那位公主听到众人说'无所有'的声音后，为了成就前世的禅定功德，渐次入于无所有处定。因此投生于无所有处天。从那里死后，由于其他异熟业力而转生为猪。
如果那位公主得到这个偈颂的答案：'眼耳以及鼻，舌身以及意，名色于何处，无余得灭尽，从此轮回还'等广说的回答，她就不会落入那种境地。
同样，由于听闻正法，众生虽生于善趣，但业力尽时称为'势尽'，如同射向空中的箭最终落回地面一样，仍会堕入恶趣。
问题偈颂'轮回从何处转还'等广说，以及其答案偈颂'眼耳以及鼻'等广说，应当了知其含义。因恐文字繁多，我未详细书写。
因此，应当以如是偈颂、言教及往昔因缘等，即以所说的偈颂、言教及往昔因缘等来宣说。'等'字包含自己善说的教言，应当以此建立厌离之语。
关于'珍贵'等广说，应当宣说经典的如实教法等珍贵之义理。经典中具密意的教言，应当以多种方式、多种形式来阐释其密意。

།ཚིག་གི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པ་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ ཡིན་པ་ཡང་སྨོས་པར་བྱ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མཚམས་སྦྱར་བསྡེབས་པ་འདྲ་བར་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་འབྲེལ་བར་བྱའོ། །མཚམས་སྦྱར་བ་དེའི་བསྡེབས་པ་ནི་འབྲེལ་བར་བྱའོ། །འདྲ་བར་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགལ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།སྒྲ་ལ་བརྒལ་བ་དང་། དོན་ལ་བརྒལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་གདབ་ཐབས་ཀྱང་ནི་ལན་གདབ་ནི་བརྒལ་བ་དེའི་ལན་ནོ། །ལན་གདབ་པ་དེ་ཡང་ཐབས་ཏེ། ཐབས་དེ་ཉིད་མང་དུ་སྟེ་མང་པོར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་རྣམས་དང་ལྡན་པས། གལ་ཏེ་སྨྲ་ན་ ལེགས་སྨྲ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཅེས་པ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དགོངས་པ་ཟད་པ་ཉིད་ནི། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུང་དག་རྣམ་པ་མང་དུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་མཚམས་སྦྱར་བསྡེབས་པ་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་འགལ་བ་དག་དང་། ལན་གདབ་ཐབས་ཀྱང་མང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གང་ཞིག་གསལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཞིག་དོན་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ནས་གང་ཞིག་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་སྨྲ་བའི་བར་རོ།།རང་གི་ཕྱོགས་འཛུགས་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་འཛུགས་པ་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་བཅད་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འཛུགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་ ནི་གང་ཞིག་ཆོས་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་ལེགས་པར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ནས་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་འཛུགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བརྒལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མི་སྙན་པ་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་ བ་དང་།མི་སྙན་པར་མི་སྨྲ་བས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཤེ་ན་རྩ་བ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལ་བསྔགས་པ་དང་རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་ཐོབ་ཅིང་རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །འདིར་ བསྔགས་པ་ཐོབ་ཅིང་རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་རྒྱགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའོ།།དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་གཉིས་པས་སོ། །གཉིས་པའི་ངག་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་མི་ཟློས་པ་དང་།ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། དོན་གསལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་གསུམ་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརྗོད་པས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པ་ནི་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།མི་ཟློས་པར་བརྗོད་པས་མི་ཟློས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །གསལ་བའི་ཚིག་གིས་དོན་བརྗོད་པས་ན་གསལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་སྟེ། གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ། །དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པའི་སེམས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་བཞི་པས་སོ། །མདོ་སྡེའི་བཤད་པའི་ཤན་འདི་ནི་མདོ་སྡེའི་བཤད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་བཤད་པའོ། ། མདོ་སྡེའི་བཤད་པའི་ཤན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཆ་ཤས་ནི་མདོ་སྡེའི་བཤད་པའི་ཤན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

现在要解说词义，应当说明能诠之语和所诠之义，并且要加以阐述。
关于相似的连接和组合，连接是指前后两个词语要相互关联。连接的组合就是要建立关联。相似是指要说明智慧的本质，这是其词义。
应当了知诤论有两种：对语言的诤论和对意义的诤论，这是其词义。
关于回答的方法，回答是指对那些诤论的答复。回答的方法很多，应当广泛阐述这些方法。
具备这些功德者，如果说法就是善说。这是表明具有目的性的功德，以'说重要'这个词来表示。
意趣圆满是以'广说具有意趣的语言'这个词来表示。
特征深奥是以'应当解说词义'这个词来表示。
前后相连是以'相似的连接和组合'这个词来表示。
表明与理相应的功德是以'应当了知诤论和广知回答方法'这个词来表示。
'若有明了'等广泛内容是指从说明义理到使人理解义理的说法。
建立自宗和说法。其中建立自宗是指破除他方诤论后建立自己佛法宗义，应当如是了知。
说法是指只说无颠倒的正法，善于分别抉择的智者。
其中第一种语言清净是建立自宗，即使他人诤论也要说悦耳之语，不说不悦耳之语。
对论敌说悦耳之语，不说不悦耳之语，表明语言清净，这是以第一根本来说明的。
心意清净是由其他来说明，其中'虽得赞誉和胜利'是指虽然获得赞誉和胜利，也不生起其随烦恼。
这里虽然获得赞誉和胜利，也不生起骄慢这种随烦恼，这就是不生起其随烦恼。因为不生起其随烦恼，所以不生起其随烦恼，这是表明心意清净，以第二根本来说明。
第二种语言清净是以圆满、不重复、不违量和明了义理的语言来表明语言清净，这是以第三根本来说明。
如何做到呢？以圆满来表明语言清净是以'广大'这个词来说明。
以不重复来说明不重复是以'种种'这个词来说明。
以不违量的意义来说明不违量是以'相应'这个词来说明。
以明了的语言说明义理是以'令解'这个词来说明。
其心意清净是以对自他相续生起无染着的善根之心来表明，这是以第四根本来说明。
这部经典解释的部分是经典的解释，详细解释就是经典的解释。经典解释的部分就是经典解释的一分或部分。'这'字是用来指示前面所说的内容。

།སློབ་དཔོན་མངོན་སུམ་མཉན་བྱས་ནས། །དད་དང་ལྡན་པ་བློ་ཞན་པ། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་འདོད་པས། །རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཡིན། །རྣམ་པར བཤད་པ་རིགས་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།

在亲自聆听上师教导之后，
为了利益那些具有信心而智慧浅薄的人们，
我为他们撰写了这部《释量论广释》。
《释量论广释》圆满。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུ་དྡྷ་སིང་ཧ་དང་། ཤཱཀྱ་སིང་ཧ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་དེ་ཝེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བཞི་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་ཡོད།། །།

印度堪布毗输陀僧诃和释迦僧诃，以及译师班智德天主护共同翻译、校对并审定。
此经共有四千一百颂。
